KOTA KINABALU: Pengerusi Institut Kajian Pembangunan Sabah (IDS), Datuk Seri Azizah Mohd Dun menyeru usaha memperkasa kepimpinan wanita di Sabah terus diperkukuh bagi melahirkan lebih ramai pemimpin wanita yang berkualiti, berwibawa dan berdaya saing.

Menurutnya, jumlah pemimpin wanita di negeri ini masih rendah dan memerlukan pendekatan lebih menyeluruh, termasuk berpandukan dapatan kajian yang dilaksanakan IDS.

“IDS mempunyai data dan hasil kajian jelas menunjukkan keperluan meningkatkan penglibatan wanita dalam kepimpinan. Kita bukan sahaja mahu melihat pertambahan jumlah, tetapi juga memastikan mereka memiliki kualiti serta kelayakan tinggi,” katanya.

Beliau berkata demikian ketika merasmikan Bengkel Memperkasa Kepimpinan Wanita Sabah, di sini, hari ini.

Azizah yang juga Ketua Wanita Gabungan Rakyat Sabah (GRS) berkata pembentukan pemimpin wanita berkaliber perlu bermula dengan asas komunikasi yang jelas, kefahaman mendalam terhadap isu serta persediaan rapi dalam setiap tanggungjawab.

“Seorang pemimpin mesti jelas dalam pertuturan, memahami isu yang dibawa dan sentiasa membuat persediaan. Program seperti bengkel ini penting kerana menyediakan latihan praktikal seperti pengucapan awam, latihan berkumpulan dan pembentangan.

“Di sinilah nilai kepimpinan, ilmu dan semangat kebersamaan dapat dibentuk, selari dengan peranan pemimpin dalam membawa suara rakyat,” katanya.

Tambahnya, pengalaman turut memainkan peranan penting dalam membina kredibiliti seseorang pemimpin agar lebih diyakini dan dihormati masyarakat.

“Pemimpin perlu berani memikul tanggungjawab selepas menerima mandat. Persediaan rapi sebelum menghadiri program atau berucap mencerminkan tahap intelektual dan kesungguhan.

“Kita tidak boleh bercakap tanpa persediaan kerana ia akan menjejaskan keyakinan terhadap kepimpinan,” tegasnya.

Dalam pada itu, beliau menekankan kepentingan pembelajaran berterusan dalam kalangan pemimpin wanita agar sentiasa relevan dengan perkembangan semasa.

“Dunia bergerak pantas. Kita perlu sentiasa menambah ilmu, memahami isu semasa dan bersedia menyesuaikan diri. Proses pembelajaran tidak pernah berhenti,” katanya.

Bengkel itu disertai 35 peserta terdiri daripada ahli wanita GRS dari Parlimen Kota Kinabalu, Putatan, Penampang dan Sepanggar.

KOTA KINABALU: Ketua Wanita Gabungan Rakyat Sabah (GRS), Datuk Seri Azizah Mohd Dun, mengecam sekeras-kerasnya insiden buli yang tular di media sosial baru-baru ini.

Beliau menyifatkan perbuatan itu sebagai tidak berperikemanusiaan dan bercanggah dengan nilai masyarakat majmuk di Malaysia.

“Buli bukan sahaja menyebabkan kecederaan fizikal, malah memberi kesan trauma psikologi yang mendalam kepada mangsa. Masyarakat perlu bersatu menolak budaya ini,” katanya ketika ditemui pemberita di Wisma Institut Pembangunan Sabah (IDS) di sini, kelmarin.

Azizah menegaskan budaya buli mesti dihentikan segera dan pelaku perlu dihadapkan ke muka pengadilan dengan hukuman setimpal sebagai mesej jelas bahawa buli tidak akan diterima di mana-mana peringkat.

Beliau turut menekankan keperluan perlindungan menyeluruh kepada mangsa, termasuk kaunseling, bimbingan emosi dan sokongan psikologi bagi memastikan mereka dapat pulih sepenuhnya.

Menurutnya, usaha membanteras buli memerlukan pendekatan holistik melalui kempen kesedaran berterusan, selain kerjasama sekolah, pertubuhan bukan kerajaan (NGO), ibu bapa dan pihak media dalam mengubah persepsi serta tingkah laku masyarakat.

KOTA MARUDU: Ketua Wanita Gabungan Rakyat Sabah (GRS), Datuk Seri Azizah Mohd Dun mengingatkan jentera Wanita GRS agar bukan sahaja bersiap sedia menghadapi Pilihan Raya Negeri ke-17 (PRN17), malah mempertahankan maruah serta masa depan rakyat Sabah daripada diceroboh pihak luar.

“PRN17 bukan sekadar soal menang kerusi. Ia tentang maruah kita sebagai rakyat Sabah. Rumah kita, kita jaga. Jangan sampai ada pihak luar yang masuk menceroboh,” tegas beliau semasa menyampaikan ucapan dalam Majlis Pelancaran G10 DUN Bandau di Dewan Komuniti Kota Marudu, semalam.

Beliau turut menyeru semua ahli Wanita Gagasan Rakyat di seluruh negeri agar memperkukuh gerak kerja akar umbi serta memainkan peranan lebih aktif dalam memastikan kemenangan GRS dan kesinambungan kestabilan negeri.

“Kita tidak boleh leka. Jentera wanita mesti siap siaga di setiap kawasan. Kekuatan sebenar GRS terletak pada keikhlasan perjuangan dan semangat setiakawan di semua peringkat,” katanya.

Azizah turut memuji pencapaian kerajaan negeri di bawah pimpinan Presiden Parti Gagasan Rakyat Sabah merangkap Ketua Menteri Sabah, Datuk Seri Hajiji Noor yang disifatkannya sebagai stabil dan progresif.

“Kita semua mesti memastikan kecemerlangan ini berterusan. Kerajaan GRS telah membuktikan keupayaan dan kita mesti pertahankannya,” tambahnya.

Beliau turut menekankan pentingnya semangat berpasukan, kesetiaan kepada pemimpin serta saling menghormati antara ahli sebagai asas kekuatan dan kestabilan parti.

“Kita tidak akan mampu menang jika bergerak secara individu. Kita mesti bersatu, setia kepada ketua yang satu, dan saling hormat menghormati antara satu sama lain,” katanya lagi.

Sementara itu, Ketua Wanita Parti Gagasan Rakyat Sabah, Datuk Redonah Bahanda turut menyeru agar jentera G10 Wanita terus diperkukuh sebagai persiapan rapi menjelang PRN-17.

Beliau juga mengingatkan ahli agar tidak leka dan tidak mudah terpengaruh dengan anasir luar yang cuba memecahbelahkan perpaduan dalam kalangan GRS.

KOTA KINABALU: Pertubuhan Bukan Kerajaan (NGO) diminta mengukuhkan sokongan memperkasakan agenda wanita di Sabah bagi membolehkan golongan berkenaan mampu menyumbang kepada kemajuan ekonomi dan pembangunan negeri dengan lebih berkesan.

Pengerusi Institut Kajian Pembangunan Sabah (IDS), Datuk Seri Azizah Mohd Dun berkata, sokongan tersebut boleh diterjemahkan melalui penganjuran program latihan, pendidikan, keusahawanan serta advokasi hak wanita.

Menurut beliau, bantuan NGO bakal membuka ruang dan peluang kepada lebih ramai wanita untuk berdikari dan meningkatkan taraf hidup mereka sekali gus menjadikan mereka lebih berperanan dalam sektor ekonomi dan pembangunan.

“Kita perlu terus menyokong dan berkolaborasi dengan NGO untuk memastikan usaha ini dapat diteruskan dan diperluaskan. Melalui penyelidikan dan dasar yang berimpak tinggi, IDS komited untuk memperkasa peranan dan bakat wanita.

“Kita percaya bahawa dengan pendekatan yang bersepadu, kita boleh menghasilkan perubahan yang lebih bermakna dan berkekalan. Kita perlu memastikan suara wanita terus didengar dalam pembentukan dasar dan keputusan penting,” katanya semasa berucap pada Perbincangan Meja Bulat Memperkasa Wanita: Menuju Masa Hadapan Yang Lebih Inklusif (Perspektif NGO) di Pusat Konvensyen Antarabangsa Sabah (SICC) di sini hari ini.

Azizah berkata, wanita hari ini bukan lagi sekadar penerima manfaat, tetapi juga pencipta perubahan dalam masyarakat.

Katanya, keterlibatan wanita dalam aktiviti sosial akan dapat memperkasakan komuniti melalui aktiviti seperti kerja amal, kemasyarakatan, pendidikan dan sokongan kebajikan, manakala dengan menceburi bidang perniagaan, keusahawanan dan sektor pekerjaan, wanita turut membantu meningkatkan pendapatan isi rumah serta merangsang pertumbuhan ekonomi.

“Berdasar kajian, penyertaan wanita dalam kepimpinan di Sabah masih memerlukan usaha yang lebih berstruktur, wanita hanya menjawat 14 peratus komposisi pembuat keputusan dalam sektor awam negeri, 22 peratus jawatan ahli lembaga pengarah dan CEO dalam syarikat GLC.

“Mereka juga hanya 24 peratus memegang ahli lembaga pengarah dan CEO dalam agensi badan berkanun negeri, manakala pada kedudukan sangat rendah sebagai pembuat keputusan dalam pihak berkuasa tempatan.

“Namun sebaliknya, 69.3 peratus daripada pemilik perniagaan mikro, kecil dan sederhana (PMKS) adalah wanita, menunjukkan dominasi wanita dalam sektor keusahawanan,” katanya.

Beliau berkata, berdasarkan data itu, dapat dirumuskan bahawa angka tersebut masih belum mencerminkan potensi sebenar wanita dalam pelbagai jenis sektor.

Sehubungan itu katanya, program keusahawanan wanita harus diberi lebih sokongan bagi melonjak wanita dalam perniagaan kecil dan sederhana melalui akses kepada modal, latihan, serta pasaran yang lebih luas.

“Kita harus memastikan bahawa ekosistem perniagaan yang lebih kondusif diperkasakan untuk menyokong golongan wanita, dimana mereka diberi ruang untuk terlibat secara aktif dalam agenda sosio-ekonomi negara.

“Kerajaan telah mengambil langkah proaktif dalam memperkasakan wanita menerusi pelbagai program, kursus dan latihan serta bimbingan mengenai pengurusan kewangan dalam bidang keusahawanan dimana sebanyak 17,290 wanita telah menerima manfaat dari inisiatif ini,” ujar beliau.

Tambah Azizah, antara contoh program yang dilaksanakan bagi memperkukuhkan ekonomi kaum wanita khususnya ibu tunggal dan suri rumah yang kehilangan ketua rumah tangga ialah program berasaskan konsep ‘circular economy’ iaitu Program Ekonomi Pembangunan Mampan (OMEGA) dengan kerjasama Universiti Putra Malaysia (UPM).  

Oleh J. EVACHEL JOHN

KOTA KINABALU: Kerajaan negeri disarankan agar menjadikan pakaian bermotifkan baju tradisi etnik Sabah sebagai kod pakaian rasmi dalam majlis-majlis kerajaan, sebagai usaha memartabatkan budaya etnik negeri ini.

Presiden Perkumpulan Perempuan Sabah (PPS), Datuk Seri Azizah Mohd Dun, berkata cadangan ini wajar dipertimbangkan kerana pakaian bercirikan tradisional atau fesyen kontemporari etnik berunsurkan Sabah bukan sahaja cantik dan menarik untuk dipakai, tetapi juga mempunyai nilai komersial yang tinggi.

Menurutnya, pereka fesyen di Sabah telah banyak menghasilkan rekaan pakaian kontemporari elemen tradisi berkualiti tinggi yang mendapat permintaan bukan sahaja dalam kalangan penduduk tempatan, malah juga pelancong asing.

“Bagi memartabatkan lagi pemakaian kostum etnik Sabah (pakaian kontemporari), saya ingin mencadangkan kepada kerajaan agar ia dijadikan kod pakaian rasmi dalam majlis-majlis keraian Kerajaan Negeri serta pada hari-hari tertentu yang difikirkan wajar.

“Pada masa ini, setiap Khamis, kakitangan kerajaan memakai baju batik,” katanya.

Azizah berkata demikian ketika berucap pada majlis Malam Budaya Etnik Sabah di sini, semalam.

Turut hadir dalam majlis itu ialah tetamu kehormat Datin Seri Linda Ewit, isteri kepada Timbalan Ketua Menteri, Datuk Dr Joachim Gunsalam, yang mewakili isteri Ketua Menteri, Datuk Juliah Salag, serta Timbalan Pengarah Jabatan Hal Ehwal Wanita Negeri Sabah (JHEWA), Noorfaridah Haji Othman, dan Naib Presiden Perkumpulan Perempuan Sabah (PPS), Annie Louders.

Dalam ucapannya, Azizah turut menekankan kepentingan memelihara bahasa dan adat setiap etnik bagi memastikan ia tidak hilang ditelan arus kemodenan.

“Sabah memiliki lebih daripada 35 etnik dan 217 subetnik, yang menggunakan lebih 50 bahasa serta sekitar 90 dialek. Kepelbagaian budaya ini perlu dipelihara agar dapat diwariskan kepada generasi akan datang,” katanya.

Beliau juga menyeru persatuan-persatuan etnik untuk memainkan peranan lebih aktif dalam memastikan anak-anak muda fasih bertutur dalam bahasa ibunda mereka.

“Saya mahu persatuan-persatuan etnik berusaha memastikan anak-anak kita, terutama generasi muda, boleh bertutur dalam bahasa ibunda masing-masing.

“Jika bahasa dan warisan budaya kaum tidak dipertahankan, identiti kaum itu akan hilang. Jika identiti kita lenyap, apa lagi yang boleh kita banggakan untuk generasi akan datang?” katanya.

Azizah turut melihat kekayaan budaya sebagai satu khazanah ekonomi negeri, terutamanya dalam sektor pelancongan dan industri seni kreatif.

“Rakyat berbilang kaum di negeri ini perlu berasa bangga mempamerkan keunikan bahasa dan budaya masing-masing supaya dikenali oleh masyarakat luar,” katanya.

Beliau menekankan peranan muzik dan seni dalam mencerminkan identiti sesuatu kaum.

“Muzik tradisional dan lagu dalam bahasa Kadazan, Dusun, Bajau, dan Murut mencerminkan identiti budaya yang unik melalui bunyi instrumen serta irama tersendiri. Budaya kita boleh menjadi daya tarikan utama dalam industri pelancongan dan seni kreatif,” ujarnya.

Selain itu, Azizah menegaskan bahawa kestabilan dan perpaduan rakyat berbilang kaum di Sabah adalah kunci utama kepada kemajuan negeri.

“Kita perlu ingat bahawa hanya dengan kestabilan dan perpaduan sahajalah yang mampu membawa sesebuah negara dan rakyatnya maju ke hadapan, sekali gus dihormati dan disegani oleh masyarakat antarabangsa,” katanya.

Oleh NORMIMIE DIUN

KOTA KINABALU: Ketua Wanita Gabungan Rakyat Sabah (GRS), Datuk Seri Azizah Mohd Dun, secara lantang mengulas kenyataan Parti Warisan yang dilihat seolah-olah mahu memecahbelahkan GRS.

Menurut Azizah, tindakan Warisan yang hanya mahu bekerjasama dengan parti tertentu, seperti Parti Bersatu Sabah (PBS) dan Parti Solidariti Tanah Airku (STAR), tetapi menolak Gagasan Rakyat menunjukkan sikap yang memecahbelahkan.

“Kalau betul mahu bekerjasama, bekerjasama dengan semua, kan? Tapi ini nampak macam mahu memecahbelahkan sahaja. Janganlah macam budak-budak, kami pun boleh nampak itu. Ingat kami ini bodoh sangat?” kata Azizah tegas.

Beliau berkata demikian ketika ditemui pemberita selepas Majlis Amanat Tahun Baru 2025 Institut Kajian Pembangunan Sabah (IDS) di Wisma IDS di sini, hari ini.

Reaksi Azizah ini berikutan Ketua Biro Penerangan Warisan, Datuk Mohd Azis Jamman dalam satu kenyataan medianya semalam menyatakan parti itu hanya bersedia bekerjasama dengan parti tanpa isu integriti seperti PBS dan STAR sahaja tapi bukan Gagasan Rakyat.

KUALA LUMPUR: Pembentukan kabinet baharu di bawah kepimpinan Perdana Menteri, Datuk Seri Ismail Sabri Yaakob digesa untuk mencari strategi mengurangkan karenah birokrasi dalam usaha membantu rakyat yang terkesan akibat COVID-19.

Ahli Parlimen Beaufort, Datuk Azizah Mohd Dun berkata proses birokrasi hanya akan menyusahkan rakyat yang memerlukan bantuan dengan segera.

“Ini adalah satu keadaan yang tidak pernah berlaku dan disebabkan itu juga, tindakan dan mekanisma yang dirancang mestilah berbeza daripada cara yang normal.

‘’Dengan ini proses menyampaikan bantuan kepada golongan sasar yang memerlukan akan lebih tersusun.

“Jadi penting untuk merancang dan mencari jalan untuk mempermudahkan bantuan dan pinjaman yang boleh mengembalikan rakyat yang terjejas,’’ katanya.

Selain itu, Azizah juga menggesa semua Ahli Parlimen termasuk dari blok pembangkang untuk berlapang dada dan menyokong segala dasar kerajaan.

Ini kerana kerjasama rentas parti adalah elemen penting dalam usaha membantu kesejahteraan dan kebajikan rakyat.

‘’Saya rasa kita (ahli parlimen) perlu menjadi lebih matang kerana setakat ini kalau bercakap soal kerjasama bipartisan masih belum tercapai di negara ini.

‘’Ini kerana bila (ahli parlimen) bercakap, mereka tidakpun berbincang tentang bagaimana kita boleh bersama-sama memastikan segala usaha kerajaan untuk memastikan rakyat kita selamat dan sejahtera dijayakan sekali gus memulihkan ekonomi,’’ tambahnya.

Terdahulu, Ahli Parlimen Bera, Datuk Seri Ismail Sabri Yaakob selesai mengangkat sumpah sebagai Perdana Menteri Kesembilan di Balai Singgahsana Kecil, Istana Negara di ibu negara sekitar jam 2.30 petang, pada Sabtu.

Istiadat Pengurniaan Surat Cara Pelantikan dan Istiadat Mengangkat Sumpah Jawatan dan Setia Serta Sumpah Simpan Rahsia itu, disempurnakan di hadapan Yang di-Pertuan Agong, Yang di-Pertuan Agong Al-Sultan Abdullah Ri’ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah dan Raja Permaisuri Agong, Tunku Hajah Azizah Aminah Maimunah Iskandariah.