Oleh Erdie Ab Wahid

KOTA KINABALU: Inisiatif Persatuan Rumpun Bajau Sama Sabah (PRBSS) cawangan bandaraya Kota Kinabalu membangunkan sebuah ruang khas bagi melaksanakan program kebudayaan dilihat berupaya memperkukuh kebudayaan komuniti tersebut.

Naib Presiden PRBSS Datuk Jumat Idris berkata, inisiatif itu turut mendapat perhatian Kerajaan negeri yang sentiasa membantu dan menyalurkan sokongan kepada seluruh etnik di Sabah termasuk etnik Bajau Sama.

“Inisiatif yang digerakkan oleh pengerusi PRBSS cawangan bandaraya Kota Kinabalu itu disifatkan sebagai langkah penting untuk memastikan masyarakat Bajau Sama mempunyai ruang khas bagi melaksanakan latihan kebudayaan, seni persembahan dan aktiviti komuniti.

“Memandangkan sebahagian besar penduduk di kawasan ini ialah masyarakat Bajau Sama, pembinaan sebuah dewan yang kondusif amat diperlukan bagi memberi ruang kepada mereka mempraktikkan budaya mereka dengan lebih teratur dan menyatupadukan komuniti,” katanya.

Beliau berkata demikian ketika ditemui selepas menghadiri majlis perasmian Dewan Komuniti Bestari PRBSS cawangan Bandaraya Kota Kinabalu di Kampung Unggun di sini pada Selasa.

Majlis perasmian disempurnakan Setiausaha Agung PRBSS Datuk Abdul Kassim Razali bagi mewakili Ketua Menteri Datuk Seri Hajiji Noor.

Hadir sama calon Gabungan Rakyat Sabah (GRS) kerusi Dewan Undangan Negeri (DUN) Datuk Arshad Idris.

Jumat turut memuji kepimpinan Ketua Menteri yang juga presiden PRBSS Datuk Seri Hajiji Noor, yang menyokong pelbagai program kebudayaan Bajau Sama hingga berjaya membawa acara Pesta Budaya Rumpun Bajau Sama.

Katanya, pesta itu menjadi sebahagian daripada kalendar pelancongan negeri yang diadakan di Rumah Bajau Sama Tuaran, yang kini menjadi pusat rujukan budaya Bajau Sama di Sabah.

“Kota Kinabalu adalah cabang kepada pusat tersebut. Kita mahu memperluaskan lagi ke Putatan dan daerah lain, agar generasi muda Bajau mempunyai tempat untuk berlatih, berkarya dan menghayati budaya serta bahasa mereka,” ujarnya.

Beliau bagaimanapun melahirkan kebimbangan terhadap trend penggunaan bahasa ibunda dalam kalangan generasi muda yang semakin merosot.

“Ramai anak-anak Bajau Sama kini menggunakan bahasa kebangsaan sebagai bahasa utama di rumah. Jika dibiarkan, bahasa ibunda kita boleh pupus. Ini bukan hanya isu Bajau Sama, tetapi isu semua etnik di Sabah,” katanya.

Menurutnya, Sabah mempunyai kekayaan etnik dan bahasa yang perlu dipelihara sebagai identiti unik negeri itu. Kesedaran tersebut menjadi asas kepada perpaduan Sabah yang sentiasa kukuh.

“Bila soal hak dan kepentingan Sabah dibangkitkan, semua etnik berdiri bersama. Inilah kekuatan Sabah dan Sarawak — perpaduan tanpa mengira suku dan agama. Justeru kita tidak mahu masyarakat terpengaruh dengan tohmahan luar, terutama menjelang tempoh pilihan raya,” katanya.

Beliau menyeru agar PRBSS Kota Kinabalu tidak hanya melaksanakan program secara bermusim, tetapi menggandakan aktiviti sepanjang tahun demi kepentingan generasi muda dan kelangsungan budaya Bajau Sama. – SABAH MEDIA

KOTA KINABALU: Pelajar Kolej Tingkatan Enam Kota Kinabalu, Muhammad Azamuddin Mohd Azrone, 19, dinobatkan juara Sayembara Penulisan artikel Kearifan Tempatan Sabah sempena majlis Pelancaran Bulan Bahasa Kebangsaan Peringkat Sabah 2024 di Dewan Amil Jaya, Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP) Cawangan Sabah, di sini, pada Khamis.

Artikel ‘Kearifan Tempatan Dalam Seni Bina Rumah Tradisi Bajau Sama’ antaranya mengupas reka bentuk, bahan binaan, seni ikatan struktur binaan dan ketahanan rumah.

Sementara itu, naib juara disandang seorang pendidik, Dr Jamail Masador dan ketiga, Dr Dayang Junaidah Awang Jambol dari Universiti Malaysia Sabah (UMS).

Penerima sagu hati pula adalah guru Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK) Bandaraya Kota Kinabalu, Noriayani Ejip, selain, Dayangku Mastura Pengiran Ismail, Mabulmaddin Shaiddin, Dr Rosliah Kiting, Siti Hannah Jikri, Shawn Christien Fabian, Jumaria Mawi, Welin @ Rubilin Ebal, Wendy Inggu dan Favian Micco Ujin serta Norfazilla Mohd Yusof.

Hadiah kepada pemenang disampaikan Pengarah Jabatan Pembinaan Bahasa dan Sastera, DBP, Dr Rusmadi Baharudin.

Terdahulu Majlis Pelancaran Bulan Bahasa Kebangsaan Peringkat Negeri Sabah 2024 di disempurnakan Menteri Sains, Teknologi dan Inovasi, Datuk Mohd Arifin Mohd Arif mewakili Ketua Menteri, Datuk Seri Hajiji Noor.

Hadir sama, Speaker Dewan Undangan Negeri Sabah, Datuk Seri Kadzim M. Yahya.

Hajiji dalam teks ucapannya yang dibacakan Ariffin memuji usaha DBP Cawangan Sabah melalui projek kosa kata bahasa sukuan yang berjaya mengetengahkan beberapa kosa kata sukuan negeri ini dan dirakamkan sebagai salah satu entri dalam Pusat Rujukan Persuratan Melayu (PRPM), antaranya kata ‘kerop’ daripada bahasa Kadazandusun yang bermaksud bulu mata palsu dan ‘meridap’ dituturkan Bajau Sama bererti lelap sekejap.

“Kita berasa bangga kerana turut sama menyumbang ke arah memperkasa kosa kata bahasa kebangsaan.

“Masih banyak kosa kata etnik yang boleh diketengahkan lagi berikutan Sabah mempunyai 35 etnik dan 217 sub-etnik yang berkomunikasi dalam lebih daripada 50 bahasa”, katanya.

Oleh NORMIMIE DIUN

TUARAN: Persatuan Rumpun Bajau Sama Sabah (PRBSS) hari ini mencatatkan sejarahnya dengan perasmian bangunan Pusat Kebudayaan PRBSS bagi memantapkan sosiobudaya etnik Bajau Sama di negeri ini.

Pusat Kebudayaan PRBSS yang dinanti-nantikan rumpun Bajau Sama itu siap sepenuhnya pada bulan Julai lalu, di kawasan seluas 3.5 ekar di Kampung Lok Batik itu juga menjadi satu lagi tarikan baharu kepada pelancong, selain sebagai mercu tanda etnik yang ada di negeri ini.

Ketua Menteri, Datuk Seri Hajiji Noor, berkata, selepas kejayaan menubuhkan PRBSS pada Mei 2012, semua ahli persatuan tidak pernah berhenti berusaha untuk memastikan pembinaan pusat kebudayaan yang dirancang dapat dilaksanakan.

“Alhamdulillah, dalam tempoh yang singkat iaitu dalam 10 tahun penubuhan PRBSS, usaha gigih ahli yang berdedikasi termasuk barisan Majlis Tertinggi PRBSS telah membuahkan hasil dengan siapnya Pusat Kebudayaan Persatuan Rumpun Bajau Sama ini. Syabas kepada anda
semua.

“Adalah juga menjadi matlamat kami dalam menubuhkan PRBSS dan bangunan Pusat Kebudayaan untuk memperbaiki amalan budaya etnik Bajau Sama agar selari dengan amalan etnik lain.

“Justeru, dengan kejayaan membina pusat kebudayaan ini, saya mahu PRBSS terus konsisten dalam memastikan etnik Bajau Sama tidak dilupakan ataupun terlepas pandang, terutama generasi muda disebabkan oleh perkembangan teknologi yang semakin pesat,” katanya ketika merasmikan Pusat Kebudayaan PRBSS di Kampung Lok Batik, Tuaran, di sini pada Ahad.

Dicadangkan setahun selepas penubuhan PRBSS pada 8 Mei 2012, akhirnya bangunan ini siap pada Julai tahun ini.

Sebagai rekod bekas Ketua Menteri, Tan Sri Musa Aman telah meluluskan tapak seluas 3.5 ekar untuk pembinaan pusat kebudayaan ini, Majlis pecah tanah telah dilaksanakan pada tahun 2017, dengan memperuntukkan sebanyak RM7.5 juta sebagai kos pembinaan awal bagi pembinaan pusat ini.

Bagi pihak PRBSS Hajiji yang juga Presiden persatuan itu turut merakamkan terima kasih
kepada bekas Ketua Menteri itu kerana pusat kebudayaan ini tidak mungkin dapat dilaksanakan tanpa bantuan dan kerjasama daripadanya.

Sementara itu, beliau berkata idea untuk menubuhkan sebuah badan untuk menjaga budaya dan tradisi Rumpun Bajau Sama tercetus daripada keinginan untuk memastikan semua yang terkandung dalam Rumpun Bajau Sama dapat dipelihara hingga ke anak cucu.

“Saya masih ingat lagi ketika kami berkumpul di sebuah hotel di Kota Kinabalu untuk menggerakkan idea ini dengan penuh semangat. Hari ini, saya amat berbangga kerana ramai ahli-ahli PRBSS mempunyai fikiran yang sama merangkumi semua etnik Bajau Sama di seluruh pelusuk negeri Sabah, termasuk suku kaum Bajau di sebelah pantai timur Sabah yang berkongsi hasrat yang sama untuk bersatu sebagai keluarga besar Rumpun Bajau Sama.

“Kita semua berasa bangga kerana mempunyai persatuan untuk pelihara dan mempertahankan adat serta kepercayaan dan keaslian budaya serta bahasa etnik Bajau Sama agar terus berkekalan,” katanya.

Hajiji berkata persatuan itu mengiktiraf kerja baik yang telah dibuat oleh persatuan-persatuan seperti United Sabah Bajau Organisation (USBO) yang dahulunya dikenali sebagai Persatuan Bajau Sama Sabah (PBSS).

“Saya percaya kami akan dapat bekerja bersama-sama, bukannya bersaing antara satu sama lain untuk mencapai matlamat bersama bagi mengukuhkan Rumpun Bajau Sama. PRBSS juga berusaha untuk bekerjasama dengan organisasi kebudayaan lain agar kita sama-sama dapat memakmurkan objektif untuk mencapai perpaduan dan keharmonian dalam kepelbagaian.

“Kita menyedari kekayaan tradisi budaya dan kepelbagaian etnik dengan lebih 30 kumpulan
etnik dan hampir 200 kumpulan sub etnik, merupakan ciri keunikan dan kepelbagaian budaya di negeri ini. Sudah pasti tradisi masyarakat di Sabah akan menjadi daya tarikan pelancong ke negeri ini,” katanya sambil menambah perpaduan dalam kepelbagaian dan warna-warni seni budaya inilah yang menjadikan Sabah unik serta istimewa.

Sehingga kini, Persatuan Rumpun Bajau Sama Sabah setakat ini mempunyai sebanyak 17 cawangan PRBSS di seluruh Sabah, iaitu di Tuaran, Kudat, Kota Marudu, Pitas, Kota Belud,
Tenghilan, Tamparuli, Kuala Menggatal, Kota Kinabalu, Petagas, Papar, Kuala Penyu, Pulau
Banggi, Beluran, Sandakan, Tawau dan Semporna.

Dalam pada itu, Hajiji turut memaklumkan bahawa beliau akan memohon kepada pihak Kementerian Pelancongan, Seni dan Budaya (MOTAC) untuk memasukkan dalam kalendar perayaan Sabah bagi merayakan Karnival Budaya Bajau Sama Sabah setiap tahun agar orang ramai boleh hadir dan turut sama merayakannya seperti perayaan Pesta Kaamatan dan sebagainya.

“Kita akan memohon kepada kerajaan khususnya pihak Kementerian Pelancongan, Seni dan Budaya untuk memasukkan perayaan Karnival Budaya Bajau Sama Sabah dalam kalendar perayaan Sabah setiap tahun, tetapi tarikhnya belum lagi ditentukan,” katanya kepada pemberita selepas majlis perasmian.

Majlis turut dihadiri Menteri Pertanian dan Industri Makanan Negeri, Datuk Seri Ronald Kiandee; Menteri Kerajaan Tempatan dan Perumahan Negeri, Datuk Seri Masidi Manjun; Menteri Pembangunan Luar Bandar, Datuk Jahid Jahim; Menteri Sains, Teknologi dan Invovasi, Datuk Yakub Khan serta Pembantu Menteri Sains, Teknologi dan Inovasi, Dato Sri Dr Ruddy Awah; Setiausaha Kerajaan Negeri, Datuk Seri Sr Safar Untong dan bekas Ketua Menteri Sabah, Tan Sri Musa Aman; Pengerusi Jawatankuasa Perasmian Pusat Kebudayaan Rumpun Bajau Sama Sabah yang juga Naib Presiden Persatuan Rumpun Bajau Sama Sabah, Datuk Japlin Akim serta Presiden dan Pengerusi Pertubuhan Kebudayaan dan Etnik Sabah.