KOTA KINABALU: Australia berminat untuk mengukuhkan hubungan sedia ada dengan Sabah, selain daripada melihat peluang perdagangan baharu.

Timbalan Pesuruhjaya Tinggi Australia ke Malaysia, Simon Fellows berkata Sabah dan
Australia mempunyai hubungan yang sangat lama dan kukuh.

“Kerajaan Australia lebih menumpukan langkah mengukuhkan perniagaan di Tenggara Asia, Malaysia dan sudah tentu Sabah,” kata Fellows ketika bertemu dengan Ketua Menteri Datuk Seri Hajiji Noor di luar persidangan Dewan Undangan Negeri
hari ini.

Menurut Simon, Sabah mempunyai tarikan pelancongan bertaraf dunia.

Simon berada di Sabah untuk menghadiri acara Tahunan Hari Anzac di Sandakan pada hari Khamis.

Sebagai tindak balas, Ketua Menteri berkata Sabah mengamalkan dasar pintu terbuka untuk pelabur
datang ke negeri ini.

“Australia dialu-alukan untuk melihat peluang perniagaan di Sabah yang memfokuskan kawasan pembangunan khususnya untuk meneroka potensi Ekonomi Biru negeri,” katanya.

Pada kunjungan itu, Simon diiringi oleh Penolong Penasihat Pertahanan Suruhanjaya Tinggi Michael Edward; Setiausaha Pertama Michelle Hugh dan Konsul Kehormat Australia di Sabah Datuk Andrew Sim.

PENAMPANG: Perbadanan Pinjaman Sabah (SCC) mengadakan sesi dialog santai petang bersama ahli Persatuan Pemimpin Muda Perniagaan & Industri Sabah (SYBIL) di Donggongon pada Rabu.

Majlis tersebut merupakan kunjungan hormat yang dianjurkan oleh SCC untuk memperkenalkan 13 ahli SYBIL yang hadir.

Setiap ahli merupakan pemilik perniagaan atau profesional dari pelbagai industri di Sabah.

Rombongan SYBIL diketuai oleh Bendaharinya, Kevin Lee, bersama Presiden SYBIL, Ar. James Wong, Naib Presiden, Datuk Roger Chin dan ahli exco persatuan yang lain.

Turut hadir ialah Pengerusi SCC, Datuk Seri Yee Moh Chai, Ahli SEAC Datuk John Lo dan Siaw Kok Chee, Penasihat Kewangan kepada Ketua Menteri Sabah.

Ketua Pegawai Eksekutif SCC, George Taitim, menarik perhatian persatuan perniagaan tentang kekuatan dan kelemahan situasi kewangan semasa di Sabah, dan bagaimana SCC memainkan peranannya sebagai institusi kewangan negeri untuk menyediakan perkhidmatan kewangan kepada komuniti di Sabah.

“SCC agak istimewa dalam erti kata kita tidak berada di bawah BAFIA, namun wujud di bawah kawalan negeri untuk menyediakan perkhidmatan bantuan kewangan kepada Rakyat Sabah sebagai sebuah institusi kewangan, namun ia tidak bermakna kita tidak mempunyai pematuhan peraturan yang ketat,” kata George dalam kenyataan hari ini.

Akta Bank dan Institusi Kewangan 1989 (BAFIA) ialah akta tadbir urus yang meliputi undang-undang dan peraturan semua institusi yang terlibat dalam perniagaan perkhidmatan perbankan & kewangan di Malaysia.

Beberapa faktor unik SCC ialah mereka adalah satu-satunya institusi kewangan di Sabah yang boleh mengambil tanah hak milik anak negeri (NT) sebagai cagaran untuk pembiayaan, sesuatu yang institusi kewangan lain seperti bank tidak mampu lakukan.

Dalam pada itu, Kevin Lee dari SYBIL turut memberi taklimat kepada SCC dan tetamu lain mengenai agenda keselamatan makanan yang telah diusahakan oleh SYBIL yang melibatkan kerjasama SYBIL dengan Jabatan Bioteknologi Universiti Malaysia Sabah (UMS).

Katanya, beberapa program termasuk Black Soldier Fly Breeding Program, Tissue Culture Development & Cold Chain Distribution Programs yang akan membantu meningkatkan sektor keselamatan makanan Sabah, meningkatkan kecekapan industri, dan menyediakan sumber pendapatan baharu daripada pembangunan R&D.

“SYBIL dan SCC juga dapat mengemukakan isu sokongan kewangan yang dihadapi oleh ramai dalam komuniti syarikat pemula di Sabah, mengakui kekurangan institusi kewangan yang mempunyai bantuan kewangan yang memberi impak kepada industri baharu dan baru muncul seperti syarikat pemula, dan bagi mereka dalam komuniti di luar bandar,” katanya.

Dialog itu menghasilkan peluang kerjasama untuk SCC dan SYBIL mempertimbangkan kerjasama dalam mengembangkan skim pembiayaan sedia ada oleh SCC khususnya untuk syarikat pemula di Sabah, selain SYBIL bekerjasama dengan SCC untuk mendekati rangkaian perniagaannya ke arah skim kewangan di bawah SCC.

SCC telah melaksanakan program kepada syarikat pemula Sabah dengan kumpulan pembiayaan sebanyak RM8 juta, dan berjanji maksimum RM50,000 bagi setiap pemohon untuk mendapatkan bantuan kewangan dalam pinjaman untuk digunakan oleh syarikat baharu di bawah program tersebut.

Oleh NORMIMIE DIUN

KOTA KINABALU: Orang ramai yang ingin mengerjakan umrah dinasihatkan supaya tidak tertipu dengan tawaran pakej umrah yang murah di bawah harga lantai.

Demikian menurut Pengerusi Pengusaha Agensi Umrah dan Haji Sabah, Nor Azmi Abi Shafian , katanya harga lantai bagi pakej umrah sudah ditetapkan oleh Kementerian Pelancongan, Seni dan Budaya (MOTAC) iaitu RM6,900 seorang.

“Memang tidak masuk akal sekiranya ada agen-agen menawarkan pakej umrah di bawah harga lantai sedangkan harga telur, harga barangpun naik, malah ringgit pun jatuh.

“Pakej-pakej yang terlalu murah juga kena berhati-hati juga, itu nasihat kami kepada orang ramai, ada menawarkan pakej umrah RM3,500 memang tidak logik, biasanya harga penerbangan sahaja sudah RM3,500, jadi kita kena fikir untuk pengurusan hotel dan pengangkutan sekali, tidak logik kalau harga di bawah RM6,000, itu yang kita kena fikir,” tegas Nor Azmi ketika ditemui pemberita semasa menghadiri mesyuarat agung dwi tahunan persatuan itu di sini pada Sabtu.

Sehubungan dengan itu, beliau turut menasihatkan kepada bakal jemaah selain melihat kepada pakej murah di bawah harga lantai, mereka juga perlu membuat semakan kepada beberapa perkara mengenai kesahihan syarikat pengusaha umrah tersebut.

“Pertama sekali kita kena tahu syarikat pengusaha umrah itu mestilah berdaftar dengan MOTAC dan mempunyai lesen umrah. Kedua, kita kena tengok sama ada syarikat tersebut pernah membawa jemaah umrah atau tidak, kita boleh tengok di laman Facebook, Instagram ataupun layari laman sesawang syarikat berkenaan.

“Bagaimanapun setakat ini, di Sabah di bawah keahlian kami memang tidak ada lagi kes-kes penipuan seperti ini,” katanya.

Mengulas lanjut mengenai persatuan itu, Nor Azmi berkata, setakat ini 13 daripada syarikat pengusaha umrah yang terdapat di Sabah menyertai persatuan itu.

Ditanya mengenai usaha untuk menarik pelancong dari Timur Tengah datang ke Sabah, beliau berkata, pemain industri pelancongan di Sabah kena bersedia dengan standard yang tinggi dengan kemasukan pelancong daripada Timur Tengah ke Sabah.

“Setiap pengusaha ini kena bersedia meningkatkan kualiti dari segi keadaan hotel, layanan dan penyediaan makanan-makanan halal.

“Setakat ini data (kemasukan pelancong Timur Tengah) kita terlalu sedikit, kebanyakan pelancong daripada Timur Tengah ini mereka datang ke Kuala Lumpur, Pulau Pinang dan beberapa tempat di KL, dan tidak ke Sabah, tetapi sebenarnya di Sabah semua ada little New Zealand, little Maldives… semua ada.

“Kerajaan kena mainkan peranan yang lebih seperti meningkatkan standard lebih baik dari segi industri pelancongan.

“Persatuan ini juga kena bantu kerajaan dalam misi 2026 untuk menarik pelancong dari Timur Tengah, tetapi kami dengan rakan-rakan pelancongan di rantau Arab, kami memang sudah ada hubungan kerjasama itu,” tambah Nor Azmi.

KOTA KINABALU: Ketua Menteri Datuk Seri Hajiji Noor meluangkan masa untuk bertemu dan bersalaman dengan orang ramai di Pasar Malam Tahun Baru Cina Foh Sang pada Khamis malam.

Beliau diiringi Menteri Pembangunan Perindustrian dan Keusahawanan Datuk Phoong Jin Zhe, Timbalan Menteri Komoditi dan Perladangan Datuk Chan Foong Hin, Ahli Dewan Undangan Negeri (Adun) Likas Tan Lee Fatt, Setiausaha Kerajaan Negeri Datuk Seri Sr Safar Untong serta pemimpin masyarakat.

Selepas melawat gerai-gerai jualan di pasar malam itu, Hajiji turut singgah dan duduk di salah satu kedai kopi di situ sambil meluangkan masa beramah mesra dengan orang ramai yang berada di sekeliling beliau.

Terdahulu, beliau mengucapkan Selamat Tahun Baru Cina kepada orang ramai dan berharap tahun Naga ini akan membawa kemakmuran kepada seluruh rakyat di negara ini.

Lebih 5,000 masyarakat berbilang bangsa, kaum dan agama hadir memeriahkan pasar malam itu.

Selain terdapat lebih 100 gerai jualan pelbagai jenis makanan, pengunjung juga disajikan dengan persembahan tarian naga, singa dan unicorn serta persembahan nyanyian oleh artis tempatan Sabah.

Sementara itu, pengunjung Diana Ahmad, 40, bersama suaminya yang juga seorang berketurunan Cina, Herbert Lai, 40, meluangkan masa membawa anak-anak mereka mengunjungi pasar malam tersebut.

Herbert berkata, walaupun beliau telah memeluk agama Islam kerana berkahwin dengan isterinya tetapi beliau dan isterinya tetap menghormati adat dan budaya keluarganya.

“Walaupun saya sudah memeluk agama Islam tetapi saya dan isteri serta anak-anak tetap menghormati adat dan budaya keluarga kami masing-masing malah meraikan bersama-sama perayaan Tahun Baru Cina dan Hari Raya Aidilfitri,” katanya ketika ditemu Sabah Madia hari ini.

Menurut Diana, adalah perkara biasa rakyat di Sabah meraikan bersama-sama semua perayaan yang terdapat di negeri ini.

“Kita di Sabah sudah biasa, negeri ini ada pelbagai suku kaum, agama dan budaya, kita saling menghormati antara sesama masyarakat di sini, jadi saya dan suami tidak kekok dengan keadaan ini selepas mendirikan rumahtangga,” katanya.

KOTA KINABALU: Pusat Khidmat Komuniti, Kolej Teknologi Yayasan Sabah (KTYS) dengan kerjasama Ahli Parlimen P173 Putatan dan Dewan Bandaraya Kota Kinabalu (DBKK) telah melaksanakan tanggungjawab sosial korporat (CSR) melalui projek membaiki dan menaik taraf dua buah perhentian bas yang terletak di hadapan Perdana Park, Tanjung Aru dan Pekan Lok Kawi, Kinarut baru-baru ini.

Projek menelan kos RM15,000 itu disumbangkan oleh Timbalan Ketua Menteri III merangkap Menteri Kerja Raya Sabah dan Ahli Parlimen Papar, Datuk Ir Shahelmey Yahya.

Seramai sepuluh orang termasuk pelajar dan kakitangan KTYS dari bidang Kimpalan dan Teknologi Binaan Bangunan menyertai projek tersebut.

Ketua Pegawai Eksekutif KTYS Hj Samin Hj Ongki berkata, kedua-dua projek naik taraf perhentian bas tersebut telah berjaya disiapkan dalam masa tiga hari bermula 5 hingga 7 Februari 2024.

“Objektif aktiviti yang dijalankan oleh Pusat Khidmat Komuniti KTYS ini adalah bertujuan untuk mengukuhkan perhubungan kolej dengan komuniti setempat.

“Selain, pelajar-pelajar KTYS dengan bimbingan tenaga pengajar kolej juga dapat mempraktikkan ilmu yang dipelajari dalam bidang binaan bangunan dan kimpalan.

“Disamping bertujuan mendidik pelajar kolej agar sentiasa prihatin dan menyumbang kepada keperluan komuniti,” katanya ketika dihubungi Sabah Media hari ini.

Tambah beliau, program berkenaan juga sebagai satu strategi pemasaran kolej, selain membantu kerajaan dan Pihak Berkuasa Tempatan (PBT) meningkatkan perkhidmatan kepada masyarakat.

“Sebelum ini, sebanyak empat buah perhentian bas telah dinaik taraf oleh Pusat Khidmat Komuniti KTYS iaitu di Bandaraya Kota Kinabalu, Kuala Penyu dan Pekan Menumbok,” kata Hj Samin.

KOTA KINABALU: Kementerian Pelancongan, Kebudayaan dan Alam Sekitar melalui Taman-Taman Sabah telah menandatangani Memorandum Persefahaman (MoU) dengan Korea National Park Service untuk menjalin kerjasama dalam pengurusan Global Geopark di antara kedua-dua negara dalam tempoh 5 tahun.

Menterinya Datuk Christina Liew memaklumkan perkara itu kepada sidang Dewan bagi merujuk cadangan Ahli Dewan Undangan Negeri (ADUN) Sulabayan, Datuk Jaujan Sambakong agar satu penyelarasan kerjasama dilakukan di antara kawasan Geopark Sabah dengan kawasan Geopark di Korea dan China.

Jelas Christina, Taman-Taman Sabah juga telah mula mengadakan perbincangan awal dengan pihak People’s Government of Shen nong jia Forestry District, China yang merupakan agensi bertanggungjawab mengurus kawasan Global Geopark Shennongjia di China untuk menjalinkan kerjasama pengurusan Geopark.

“Kementerian yakin dengan kerjasama yang terjalin ini akan mengukuhkan lagi pengurusan Kinabalu Global Geopark secara mampan dan lestari,” jelasnya dalam ucapan penggulungannya pada Sidang Dewan Undangan Negeri (DUN) Sabah di sini, hari ini.

Sementara itu, mengenai dengan saranan ADUN Sulabayan berhubung dengan pengenalan cukai tempatan dalam sektor pelancongan.

Christina berkata, bahawa industri pelancongan terletak di bawah senarai Persekutuan dalam Perlembagaan Malaysia. Namun, kementeriannya akan cuba mengkaji perkara ini dengan lebih teliti bersama dengan
Kementerian Kewangan.

“Pada masa sama, kementerian juga
mengalu-alukan sekiranya Pihak Berkuasa Tempatan boleh melihat perkara ini agar dapat dikuatkuasakan dalam enakmen sedia ada.

“Manakala berhubung dengan hasil cukai pelancongan yang dibangkitkan oleh Yang Berhormat ADUN Segama, Datuk Mohamaddin Ketapi, sememangnya kementerian saya telahpun memanjangkan perkara ini kepada Kerajaan Persekutuan melalui Kementerian Pelancongan, Seni dan Budaya Malaysia (MOTAC).

“Saya yakin juga bahawa Kementerian Kewangan Negeri telah menyuarakan perkara ini kepada Kementerian Kewangan Malaysia,” jelas Christina lagi.

LABUAN: Kapasiti penjanaan tenaga elektrik di Sabah akan dipertingkatkan lagi dengan pengoperasian dua lagi Loji Solar Skala Besar (LSS) di Wilayah Persekutuan Labuan.

Ketua Pegawai Eksekutif Sabah Electricity Sdn Bhd (SESB), Ir Mohd Yaakob Jaafar berkata, dua loji LSS yang hampir siap dibina di Labuan iaitu loji berkapasiti 10MWac, dibangunkan oleh Solar PV Power Sdn.Bhd. syarikat usahasama antara Jetama Energy Sdn. Bhd. (JETAMA) dan Symbior Solar dijangka akan dimulatugas pada Disember 2023 manakala sebuah lagi loji berkapasiti 5MWac yang dibangunkan oleh Sabah Energy Corporation (SEC) akan dimulatugas pada Februari 2024.

“Pengoperasian dua loji LSS ini akan dapat membantu menangani masalah catuan bekalan yang kerap disebabkan kekurangan kapasiti penjanaan grid dengan peningkatan margin rizab Grid Sabah ketika waktu beban puncak disiang hari.

“Pengoperasian LSS ini juga seiring dengan pembangunan tenaga hijau dan boleh diperbaharui di Grid Sabah,” katanya lagi.

Beliau berkata demikian setelah melaksanakan satu lawatan kerja ke tapak LSS di Tanjung Kubong dan LSS Kampung Bukit Kalam pada Sabtu.

Lawatan itu turut dihadiri oleh Ketua Pegawai Eksekutif JETAMA, Ahmad Naim Uddang, dan Pengurus Projek SEC, Muhammad Faruq.

Kedua-dua loji LSS itu adalah antara 10 syarikat pembida di bawah skim LSS1 dan LSS2 yang telah dianugerahkan kontrak dan menandatangani Perjanjian Pembelian Kuasa (PPA) dengan SESB pada Ogos 2021.

Baki tujuh lagi loji LLS akan dimulatugas dan dioperasikan secara berperingkat sehingga Jun 2024.

KOTA KINABALU: Sempena sambutan ulang tahun keempatnya, Pusat Konvensyen Antarabangsa Sabah (SICC) akan menganjurkan BIGSABAH Sale, acara mewah tiga hari yang menjanjikan kegembiraan pembeli, memperkasakan perniagaan tempatan dan memupuk kerjasama dalam komuniti perniagaan.

BIGSABAH Sale, yang dijadualkan pada 15 hingga 17 Disember 2023, bermula dari jam 10 pagi hingga 9 malam kecuali 17 Disember, 10 pagi hingga 6 petang, bukanlah acara beli-belah biasa tetapi ia merupakan landskap perniagaan yang bertenaga dan dinamik di Sabah yang menekankan kepentingan menyokong perniagaan tempatan selain menggalakkan kerjasama dan membina perkongsian.

Ketua Pegawai Eksekutif SICC Datuk Rosmawati Lasuki berkata, BIGSABAH Sale akan mempamerkan rangkaian luas produk dan jenama berkualiti, disamping menawarkan pengunjung pengalaman membeli-belah yang unik.

“Antara produk yang ditawarkan termasuklah barangan daripada fesyen, elektronik, hiasan rumah kepada kraf artisan, hasil tempatan, dan banyak lagi pilihan.

“Terdapat lebih 250 gerai, BIGSABAH Sale bakal menjadi pusat beli-belah dan rangkaian. Kami menjangkakan pengguna bukan sahaja dalam Bandaraya Kota Kinabalu, tetapi dari seluruh Sabah, Labuan, Sarawak dan Brunei.

“Kami turut menjangkakan lebih 5,000 pengunjung sehari hadir ke acara itu. Selain itu, kami juga bekerjasama dengan pemain pelancongan dan ejen pelancongan untuk membawa masuk pelancong pada hujung minggu itu, supaya mereka juga boleh merasai perayaan tempatan dan produk kami,” katanya pada sidang media BIGSABAH Sale di sini, hari ini.

Menurut Rosmawati, BIGSABAH Sale juga merupakan hab bagi pemilik perniagaan untuk berhubung, membina rangkaian dan kerjasama.

Katanya, usahawan, pemilik perniagaan dan profesional industri akan berpeluang untuk berhubung, berkongsi idea dan menjalin perkongsian berharga.

“Ia adalah platform di mana individu boleh belajar daripada satu sama lain, bertukar pandangan dan meneroka peluang untuk pertumbuhan. Di luar aspek perniagaan, acara itu bertujuan untuk mengukuhkan semangat kemasyarakatan di Sabah.

“Dengan memupuk hubungan dalam komuniti perniagaan tempatan, kami menyumbang kepada ekosistem yang lebih saling berkaitan dan menyokong untuk memastikan kemampanan dan kejayaan jangka panjang perniagaan tempatan.

“Kami (SICC) berbangga kerana telah mencapai ulang tahun keempat kami, dan BIGSABAH Sale adalah perayaan kejayaan ini.

“Ia juga mencerminkan komitmen SICC untuk berkhidmat kepada masyarakat dan menggalakkan pertumbuhan perniagaan tempatan di Sabah,” katanya.

KOTA KINABALU: Sabah berharap dapat menjalin hubungan perdagangan dengan Sulawesi Barat, kata Ketua Menteri Datuk Seri Hajiji Noor.

Ketua Menteri terbuka kepada cadangan yang dikemukakan oleh Gabenor Sulawesi Barat Zudan Arif Farulloh khususnya dalam perdagangan komoditi secara langsung.

Beliau berkata demikian ketika bertemu Zudan dan rombongan dari Sulawesi Barat, Indonesia di Sri Gaya di sini hari ini.

Turut hadir Setiausaha Kerajaan Negeri Datuk Seri Sr Safar Untong, Duta Khas BIMP-EAGA Tan Sri Pandikar Amin Mulia, Konsul Jeneral Indonesia Rafael
Walangitan dan Bupati Polewali Mandar, Andi Ibrahim Masdar.

SANDAKAN: Kadar cukai pintu Sandakan yang telah berusia 30 tahun perlu disemak semula supaya selaras dengan keperluan semasa penduduk daerah ini dari segi pembangunan dan perkhidmatan, kata Datuk Seri Dr Joachim Gunsalam.

Timbalan Ketua Menteri II merangkap Menteri Kerajaan Tempatan dan Perumahan itu berkata, kali terakhir kadar cukai pintu daerah ini disemak semula ialah pada tahun 1994, iaitu 30 tahun lalu, jadi sudah tiba masanya untuk kadar cukai tersebut disemak semula.

“Kalau tidak disemak semula atau dinaikkan kadar cukai pintu ini, Sandakan tidak akan maju. Sekiranya kita mahu perkhidmatan Majlis Perbandaran Sandakan dipertingkatkan maka kita perlukan kewangan.

“Pendapatan diperoleh daripada kutipan cukai pintu ini juga akan digunakan untuk membiayai pembangunan di Sandakan,” katanya pada Majlis Rayuan Penangguhan dan Kaji Semula Pelaksanaan Kutipan Kenaikan Cukai Pintu 2024 Daerah Sandakan yang diadakan di Restoran Kenalanmu di sini hari ini dengan kerjasama Parti Bersatu Bersatu (PBS) Karamunting yang diketuai oleh Ketua Bahagiannya, David Fong.

Sesi dialog yang diadakan itu turut dihadiri oleh Setiausaha Tetap KKTP, Datuk Dr. Jamili Nais; Ketua-ketua Bahagian, Ketua-ketua Pergerakan Pemuda, Ketua-ketua Pergerakan Wanita PBS Zon Lima mewakili sembilan bahagian iaitu Karamunting, Sekong, Tanjung Papat, Elopura, Gum-Gum, Sg. Sibuga, Sg. Manila, Lamag dan Sukau; wakil- wakil daripada Persatuan Peniaga Tiong Hua Sandakan, Persatuan Gabungan Persatuan Kaum Cina Sandakan dan Persatuan Gabungan Sekolah Cina Sandakan.

Dalam majlis itu, Dr. Joachim telah menerima memorandum rayuan/ bantahan daripada persatuan- persatuan itu.

Kelmarin, Dr. Joachim telah membuat pertemuan dengan Presiden MPS, Henry Idol yang telah memaklumkan status perkembangan Kadar Cukai Pintu Sandakan.

Semasa perjumpaan itu Henry juga menyerahkan memorandum bantahan daripada Persatuan Peniaga Tionghua Sandakan dan parti pembangkang untuk dipertimbangkan semasa menentukan kadar cukai MPS yang akan dilaksanakan pada tahun hadapan.

Henry turut memaklumkan bahawa pada ketika ini semua bantahan yang diterima dalam tempoh bantahan akan didengar dalam Tribunal Rayuan Cukai, sebelum dibincang dalam Jawatankuasa Kewangan dan dinyatakan dalam Mesyuarat Penuh Majlis. Selepas proses ini selesai, ia seterusnya akan dikemukakan kepada KKTP untuk keputusan akhir.

Dr. Joachim berkata, surat-surat rayuan itu akan diambil kira oleh Kementerian.

“Setakat ini, rayuan ini masih di peringkat MPS. Kita tunggu sehingga pihak tribunal selesai menerima dan menilai semua bantahan serta semua proses seterusnya telah dipenuhi,” katanya.