Oleh WAN AZRAIN ADNAN

1. Rakyat Malaysia masih bahagia tatkala berdepan beban kewangan. 

2. Pada minggu lepas, Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan Malaysia telah merasmikan sambutan Hari Kebahagiaan Sedunia/ International Day of Happiness Peringkat Kebangsaaan Tahun 2025, dengan tema “Prihatin dan Kebersamaan #Demi Pertiwi”.

3. Fakta menarik. Hari Kebahagiaan Sedunia di sambut di seluruh dunia pada 20 Mac setiap tahun, bermula tahun 2013. Ianya di sambut sebagai mengiktiraf hubung kait di antara keseimbangan pembangunan fizikal, sosial dan alam sekitar ke arah kebahagiaan serta kesejahteraan penduduk.

4. Sempena sambutan berkenaan, beliau telah mengumumkan laporan Indeks Kebahagiaan Malaysia 2025 (IKM 2025), di mana indeks berkenaan telah merekodkan peningkatan ketara dalam tempoh masa 7 tahun, dari 81.12% (2019) kepada 88.84% (2025).

Secara keseluruhannya, ini menunjukkan rakyat Malaysia semakin bahagia.

5. Indeks Kebahagiaan Malaysia di seliakan oleh Kementerian Perumahan dan Kerajaan Tempatan Malaysia (KPKT), sebagai pengukuran umum tahap kesejahteraan rakyat, dengan merangkumi pelbagai aspek, antaranya:  kesihatan, kesejahteraan mental dan fizikal serta kualiti perkhidmatan Pihak Berkuasa Tempatan (PBT) seperti penjagaan kebersihan persekitaran, pengurusan sisa pepejal dan kutipan sampah.

6. Sementara itu, Laporan Kebahagiaan Bandar Malaysia 2025 yang di ukur berdasarkan 14 bidang, boleh di guna-pakai sebagai rujukan oleh Pihak Berkuasa Negeri dan Pihak Berkuasa Tempatan bagi meningkatkan tahap perkhidmatan untuk kesejahteraan penduduk setempat.

7. Daripada sejumlah 153 Pihak Berkuasa Tempatan di seluruh negara, majoriti 75% (115 bandar) telah mencapai status Bahagia, manakala 25% (38 bandar) pula mencapai status Sederhana Bahagia. 

8. Seterusnya, sebanyak 20 bandar di seluruh negara telah di nobatkan sebagai Bandar Paling Bahagia. Pahang memiliki jumlah Bandar Paling Bahagia terbanyak (4 bandar). Sebaliknya, Perlis, Pulau Pinang, Perak dan Terengganu tidak memiliki sebarang Bandar Paling Bahagia.  

9. Manakala, bagi Indeks Kebahagiaan Negeri 2025 pula, Negeri Sembilan telah merekodkan peratusan tertinggi pada tahap 97.82%, dan Sarawak terendah pada tahap 79.37%. 

Sabah telah merekodkan peratusan ke-2 terendah (80.24%), iaitu lebih rendah berbanding dengan Indeks Kebahagiaan Malaysia (88.84%).

10. Di Sabah, daripada 26 bandar, 14 bandar telah mencapai status Bahagia, dan 12 bandar mencapai status Sederhana Bahagia. Pada masa yang sama, majoriti bandar/ Pihak Berkuasa Tempatan telah merekodkan peningkatan Indeks Kebahagiaan.

Telupid yang di nobatkan sebagai salah satu bandar paling bahagia di Malaysia, telah merekodkan skor 100% Indeks Kebahagiaan.

11. Malangnya, laporan berkenaan menunjukkan antara punca utama tahap kebahagiaan di Sabah rendah adalah kerana isu beban kewangan. Di antara 14 komponen Indeks Kebahagiaan, Pengurusan Kewangan telah merekodkan skor terendah, merangkumi aspek Pendapatan, Perbelanjaan dan Simpanan.

12. Malah, situasi ini selari dengan seluruh negara di mana komponen Pengurusan Kewangan telah merekodkan skor terendah.  

13. Menurut laporan berkenaan, Kajian Keupayaan dan Rangkuman Kewangan 2024 oleh Bank Negara Malaysia telah menonjolkan 3 cabaran utama yang di hadapi oleh rakyat adalah:

 pengurusan kewangan kurang berhemah

 tabiat menyimpan yang lemah

 literasi kewangan digital yang rendah

14. Baru-baru ini, Laporan Tahunan Bank Negara Malaysia (BNM) 2024 turut menonjolkan isu cabaran kos sara hidup yang di hadapi oleh rakyat, di mana data menunjukkan gaji nominal pekerja telah meningkat pada kadar yang lebih rendah berbanding dengan peningkatan harga barangan dan perkhidmatan.

Dalam tempoh masa 5 tahun, gaji nominal pekerja telah meningkat 7%, sebaliknya harga keseluruhan telah meningkat 9.3% dan harga makanan meningkat 17.4%.

15. Kesukaran menangani cabaran kos sara hidup ini terus menimbulkan kegelisahan serta ketidak-bahagiaan kepada rakyat di seluruh negara. Ketika ini, ramai rakyat tidak memperolehi pendapatan yang mencukupi untuk menjalani kehidupan dengan selesa. Apatah lagi, simpanan untuk kecemasan dan hari tua.   

16. Justeru itu, walaupun rakyat tampak bahagia menerusi peningkatan ketara Indeks Kebahagiaan Malaysia, kebahagiaan ini di selubungi dengan kegelisahan dalam mengharungi kehidupan seharian yang semakin mencabar. 

KOTA KINABALU: Rancangan Malaysia Ke-12 (RMK-12) yang menyaksikan tumpuan kepada Sabah semakin hebat dalam program pembangunan lima tahun negara adalah bukti bahawa Perdana Menteri Datuk Seri Ismail Sabri Yaakob menepati kata-katanya.

Dalam menyambut RMK-12 yang dibentangkan oleh Ismail di Dewan Rakyat pada Isnin, Ketua Menteri Sabah Datuk Seri Hajiji Noor berkata semasa perayaan Hari Malaysia baru-baru ini di sini, Perdana Menteri telah memberi jaminan bahawa semua isu mengenai Sabah dan Sarawak terutamanya dari segi pembangunan dan yang berkaitan dengan Perjanjian Malaysia 1963 (MA63) akan diberi perhatian khusus.

“Kami gembira Perdana Menteri mematuhi kata-katanya dengan menekankan pembangunan Sabah, antara enam negeri lain di negara ini, berada di bawah sembilan bidang tumpuan RMK-12, “kata Hajiji.

Dalam membentangkan RMK-12 yang bertemakan #Keluarga Malaysia ‘Makmur, Inklusif, Mampan’ (Sejahtera,Inklusif, Berkesinambungan), Ismail mengatakan bahawa dia komited untuk memastikan semua masalah MA63 akan disemak dan diselesaikan ke arah mempercepat pembangunan sosio-ekonomi di Sabah dan Sarawak.

“Kami juga sangat berharap Kerajaan Persekutuan dapat memberikan garis masa untuk menyelesaikan semua isu di dalam MA63, ”kata Hajiji.

Hajiji juga menyambut baik jaminan Perdana Menteri bahawa Sabah dan Sarawak dan negeri-negeri lain yang kurang maju akan menerima sekitar 50 peratus daripada jumlah keseluruhan peruntukan pembangunan di bawah RMK-12.

“Ini akan memastikan Sabah akan terus berada dalam arus perdana pembangunan negara,” kata Hajiji.

Hajiji juga menyambut baik peningkatan keamanan, terutama di Sabah seperti yang digariskan Fokus Keempat RMK-12 yang akan menyaksikan kem tentera akan didirikan di Kota Belud dan Felda Sahabat, Lahad Datu serta Kem Batalion Pasukan Gerakan Am di Beluran.

Turut diperhatikan dalam RMK-12 ialah peningkatan grid kuasa timur-barat Sabah dan pembinaan loji janakuasa baharu untuk meningkatkan bekalan elektrik di negeri ini.

Beliau mengatakan walaupun cadangan Southern Link Grid tidak disebutkan dalam RMK-12, Kerajaan Negeri berharap Southern Link Grid akan disetujui pada RMK-12 kerana ia adalah projek keutamaan untuk Sabah.

“Kami juga gembira dengan pengembangan baharu kastam, imigresen, kuarantin dan keselamatan (CIQS) di perbatasan Malaysia – Indonesia akan dilakukan dalam RMK-12

Ismail telah mengumumkan bahawa pusat pemeriksaan CIQS baru akan dibangunkan di Manalunan, Simanggaris dan Kalabakan.

Ketua Menteri pada bulan Mac lalu telah mengumumkan perkembangan pos CIQS baharu Malaysia-Kalimantan, Indonesia sedang dalam proses dan menanti keputusan Jakarta untuk memindahkan ibu negara ke Kalimantan.

Juga termasuk dalam RMK- 12 adalah program Jaringan Digital Nasional (JENDELA) di mana Sabah akan mendapat RM3.1 bilion untuk meningkatkan dan membina menara telekomunikasi baharu ketika negara menuju menembusi capaian internet 4G dan 5G.

“Sabah menantikan program JENDELA kerana rakyat, terutamanya mereka yang berada di luar bandar sangat memerlukan penyambungan digital yang lebih baik, ”katanya.

Kata Hajiji, Sabah juga bersetuju dengan cadangan penubuhan unit khas di Pejabat Daerah untuk mengatasi masalah kemiskinan antara langkah-langkah untuk membasmi kemiskinan tegar dan mengurangkan jurang pendapatan di kalangan masyarakat.

“Kerajaan Negeri setuju dengan pendekatan itu kerana sesuai dengan perancangan kami,” katanya

“Kerajaan Negeri menghargai kepekaan Persekutuan terhadap keperluan penjagaan kesihatan di Sabah seperti yang ditunjukkan dengan pengumuman bahawa klinik kesihatan baharu akan dibina di Daerah Penampang dan Beaufort yang juga merupakan pusat kutipan darah baharu di Sabah, ”katanya.

Hajiji berkata, Kerajaan Negeri juga menyambut baik projek pembinaan jalanraya di Dudar – Taburan – Mandawang di Kota Belud bernilai RM101 juta sebagai sebahagian daripada rancangan transformasi Kerajaan Persekutuan untuk kawasan luar bandar.

“Terima kasih kepada Kerajaan Persekutuan kerana terus memberi penekanan kepada pembangunan negeri Sabah, saya berharap akan ada pemantauan yang dapat diukur dari semua rancangan pembangunan negeri dalam RMK-12.

“Kerajaan Negeri percaya ini akan menjadi cara pemantauan yang efektif untuk memastikan pembangunan yang dirancang selesai dalam tempoh RMK-12, ”katanya.

Dari pihak Kerajaan Negeri, Ketua Menteri Sabah memberi jaminan bahawa ia akan memberikan sepenuhnya sokongan dan kerjasama agar program pembangunan dalam RMK-12 akan dijalankan dengan jayanya

KINABATANGAN : Dianggarkan lebih 400 orang penduduk di Kampung Balat Kinabatangan melahirkan rasa gembira apabila kemudahan bekalan elektrik 24 jam mula beroperasi sepenuhnya.

Projek Bekalan Elektrik Luar Bandar (BELB) kerajaan Barisan Nasional (BN) itu sekaligus menamatkan penantian penduduk kampung berkenaan yang terpaksa bergantung kepada penggunaan enjin jana kuasa elektrik atau pelita sebelum ini.

Ahli Parlimen Kinabatangan Dato Sri Bung Moktar Radin berkata, projek yang mula dilaksanakan pada tahun 2013 melalui peruntukan Kementerian Pembangunan Luar Bandar menghadapi pelbagai kekangan sebelum ianya dapat disiapkan sepenuhnya antaranya masalah penyusunan semula kampung dan masalah pendawaian.

“ Alhamdulillah hari ini setelah penantian bertahun penduduk di kampung ini untuk menikmati bekalan elektrik 24 jam akhirnya menjadi realiti dimana ianya bukan sahaja memberikan kemudahan yang selesa kepada penduduk sekaligus mampu menjana sumber pendapatan melalui pelbagai aktiviti perniagaan yang mereka usahakan ” katanya ketika dihubungi disini.

Sementara itu, Pemimpin Pembangunan Masyarakat Lamag Abu Bakar Gapar berkata sekitar 76 buah rumah mendapat kemudahan bekalan elektrik 24 jam iaitu 33 rumah di penempatan program Masej dan selebihnya 43 buah rumah di perkampungan yang disusun semula di kawasan tersebut.

Salah seorang penduduk, Masnah Aloi , dari Kampung Balat berkata, usaha kerajaan menyelesaikan masalah yang dihadapi penduduk berhubung kemudahan itu nyata amat dihargai.

“Terima kasih kepada kerajaan khususnya Ahli Parlimen Kinabatangan Dato Sri Bung Moktar Radin kerana kami sudah menikmati bekalan elektrik 24 jam selepas sekian lama kami menunggu kemudahan asas ini” katanya

Sementara itu, Pengerusi Jawatankuasa Pembangunan Kemajuan dan Keselamatan Kampung Balat Sharin Abdul Rauf berkata, ketiadaan kemudahan elektrik sebelum ini memberi kesusahan kepada mereka yang tidak berkemampuan membeli enjin jana kuasa terbabit.

“Mereka yang tidak mampu membeli enjin jana kuasa elektrik kerana amat mahal hanya bergantung kepada pelita untuk menerangi rumah masing-masing pada waktu malam.

“Maka dengan adanya kemudahan elektrik 24 jam yang kini disalur ke kampung kami, memberi nafas baharu kepada penduduk yang dahagakan kemudahan itu,” katanya.

Bagi Ketua Daerah Mengundi Balat Jaafar Suar, beliau gembira melihat rumah sudah ada bekalan elektrik yang sebelum ini bergantung dengan generator atau pelita sahaja.

Menurutnya, dia bersyukur masalah pendawaian elektrik yang tertangguh sejak sekian lama dengan komitmen serta kesungguhan Ahli Parlimen Kinabatangan yang juga Adun Lamag Dato Sri Bung Moktar Radin kini sudah diselesaikan dan mereka kini menerima bekalan tenaga itu.

“”Bekalan elektrik sangat membantu kami melakukan aktiviti harian dan lebih memudahkan anak-anak saya belajar mengulangkaji pada waktu malam, malah lebih seronok apabila ada kipas,” katanya

RANAU: Majoriti daripada 1,155 orang penerima imunisasi vaksin bagi suntikan dos pertama Covid-19 di Pusat Pemberian  Vaksin (PPV) Dewan Masyarakat Ranau iaitu pada 21 Julai hingga 22 Julai 2021 adalah warga pendidik daripada sekolah rendah dan menengah daerah Ranau.

Salah seorang kakitangan Pejabat Pendidikan Daerah Ranau, Abin Kenyon berkata, kebanyakan mereka yang hadir sebenarnya sudah lama mendaftar menerusi aplikasi Mysejahtera dan  menunggu untuk menerima  suntikan dos pertama namun, bersabar menunggu giliran yang  ditetapkan pihak Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) melalui Pejabat Kesihatan Daerah.

“Kita sedar dengan keperluan vaksinasi itu, namun tepaksa bersabar menunggu giliran bila tarikh  yang bakal ditetapkan”, kata Abin.

“Saya lama sudah mendaftar tetapi lambat terima tarikh untuk menerima suntikan dos pertama”, kata Sangkui Sandor, 73, dari Kg Bundu Tuhan dengan semangat beliau hadir ke pusat vaksinasi memakai baju ala-tradisi suku kaum Dusun.

Manakala, seorang lagi warga emas, Maunah  Iwod 76, dari Kg Mumpait turut berasa bangga kerana berjaya mengambil suntikan dos pertama pada hari tersebut.

Sementara itu Pegawai Perubatan Jabatan Kesihatan daerah Ranau, selaku Pegawai  Penyelaras PPV itu, Dr.Edwaider Koimin, mengharapkan kepada penduduk yang sudah mendapat tarikh dan jadual untuk di vaksinasi agar datang ke PPV yang ditetapkan untuk menerima suntikan bagi mengekang penularan Covid-19.

“Saya juga mengharapkan kepada mereka yang menerima suntikan dos pertama dan dos kedua supaya terus kekal mematuhi SOP yang ditetapkan kerajaan,” jelas Dr Edwaider.