Oleh Normimie Diun

PAPAR: Kerajaan Persekutuan terus komited membantu Sabah menyelesaikan isu legasi berkaitan bekalan air dan elektrik demi kesejahteraan rakyat serta pembangunan negeri.

Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup, Datuk Armizan Mohd Ali berkata, walaupun tanggungjawab kawal selia bekalan air dan tenaga kini di bawah bidang kuasa Kerajaan Negeri, komitmen Kerajaan Persekutuan tetap diteruskan melalui pelbagai peruntukan dalam Belanjawan 2026.

Katanya, ini termasuk peruntukan pembangunan (DE) berjumlah RM6.9 bilion yang diumumkan khusus untuk Sabah dalam pembentangan Belanjawan Persekutuan 2026 oleh Perdana Menteri merangkap Menteri Kewangan, Datuk Seri Anwar Ibrahim, pada Jumaat.

“Bekalan air merupakan tanggungjawab Negeri sejak sekian lama, manakala kawal selia tenaga elektrik pula telah diambil alih oleh Sabah secara rasmi pada tahun 2024. Namun, memandangkan kedua-dua isu ini melibatkan keperluan peruntukan yang besar serta merupakan isu legasi, Kerajaan Persekutuan terus komited bekerjasama rapat dengan Kerajaan Negeri bagi memastikan penyelesaian jangka panjang dapat dicapai,” katanya pada sidang media selepas menyempurnakan Majlis Menandatangani MoU Bagi Pembangunan Pawagam Komuniti 10 Star Cinemas bersama WSG Properties dan WK Konsortium di Palm Mall di sini, pada Sabtu.

Menurut Armizan, antara komitmen utama yang diumumkan dalam Belanjawan 2026 melibatkan subsidi dan projek pembangunan sektor tenaga bernilai keseluruhan lebih RM2 bilion bagi Sabah.

Antaranya, subsidi berjumlah RM1.2 bilion bagi menjamin kestabilan bekalan elektrik di negeri ini meliputi RM880 juta untuk subsidi sokongan tarif, bahan api dan solar berskala besar meningkat berbanding RM700 juta pada tahun lalu.

Selain itu, RM189.8 juta diperuntukkan untuk projek Bekalan Elektrik Luar Bandar (BELB) di bawah Kementerian Kemajuan Desa dan Wilayah, manakala RM128 juta lagi disalurkan kepada Pasukan Projek Khas Bekalan Elektrik Sabah (PPKBES) di bawah Kementerian Peralihan Tenaga dan Transformasi Air (PETRA) bagi pelaksanaan projek sambungan bekalan elektrik.

“Kerajaan juga memperuntukkan RM765 juta bagi pembinaan Projek Southern Link rangkaian grid elektrik sepanjang 330 kilometer dengan kapasiti 275 kilovolt (kV) yang menghubungkan Pantai Barat hingga Pantai Timur Sabah.

“Fasa pertama sepanjang 60 kilometer sedang dalam pembinaan manakala peruntukan baharu ini membolehkan Fasa Kedua diteruskan melibatkan laluan Sipitang, Tenom, Kalabakan dan Tawau,” katanya.

Jelasnya, projek Southern Link ini merupakan sebahagian daripada pelan yang telah dirancang sejak tahun 1980-an bagi melengkapkan rangkaian grid elektrik di seluruh Sabah dan telah lama dipohon ketika kawal selia tenaga masih di bawah Suruhanjaya Tenaga (EC).

“Komitmen berterusan ini menunjukkan keprihatinan Kerajaan Persekutuan untuk membantu Sabah mengatasi isu ketidakstabilan bekalan elektrik walaupun kawal selia tenaga kini berada di bawah bidang kuasa Suruhanjaya Tenaga Sabah (ECoS),” katanya.

Dalam pada itu, beliau berkata majoriti pegangan saham Sabah Electricity Sdn Bhd (Sabah Electricity) masih dimiliki oleh Tenaga Nasional Berhad (TNB) yang merupakan syarikat utiliti bersepadu bertanggungjawab dalam penjanaan, penghantaran dan pengagihan tenaga di Sabah serta Wilayah Persekutuan Labuan.

Bagi isu air pula, katanya, Kerajaan Persekutuan turut memperuntukkan sebanyak RM1 bilion bagi tempoh 2024 hingga 2026 bagi membantu menyelesaikan masalah bekalan air di Sabah.

“Ini termasuk projek pemasangan paip baharu di Tawau serta kerja menaik taraf paip usang di Kota Kinabalu, Penampang dan Putatan yang kini dalam fasa pelaksanaan dan dijangka siap tahun depan,” katanya.

Sementara itu, Armizan mengalu-alukan pelaburan 10Star Cinemas di Sabah yang dianggarkan melebihi RM100 juta termasuk pembinaan enam pawagam luar bandar yang telah beroperasi.

Beliau berkata, dua lagi pawagam baharu di Kinarut dan Kundasang akan dibina dengan sasaran siap masing-masing pada tahun 2026 dan 2027. Katanya, selain menyediakan lebih 500 peluang pekerjaan, pelaburan ini turut membantu pembangunan sosioekonomi serta industri kreatif negeri.

“Ia sejajar dengan pelaksanaan Program Aspirasi Pembangunan Filem Sabah (APFS) 2026/2027, yang memfokuskan kepada pembangunan infrastruktur pawagam dan karya muda.

“Melalui kerjasama dengan DBAY Film Factory Sdn Bhd, dua produksi tempatan RIVY Production (“Bedilan”) dan Lapan Pagi Studio (“Bas Malam”) telah dipilih untuk menghasilkan filem pendek yang akan ditayangkan di semua rangkaian 10Star Cinemas,” katanya.

Hadir sama, Pengarah Urusan WSG Group, Datuk Susan Wong Siew Guen; Ketua Pegawai Eksekutif 10Star Cinemas, Onn Norshal Hamzah; Datuk Ghulamhaidar Khan Bahadar; dan Datuk Juil Nuatim.

Oleh NORMIMIE DIUN

KOTA KINABALU: Timbalan Menteri Pendidikan Tinggi Malaysia, Datuk Mustapha Sakmud mengajak Suara Mahasiswa untuk menyertai Forum Belia Madani yang akan dianjurkan untuk berbincang mengenai isu bekalan air di Universiti Malaysia Sabah (UMS).

Perkara itu dinyatakan sebagai mengulas tindakan Suara Mahasiswa menganjurkan Perhimpunan #KamiMahuAir Sabah yang diadakan di hadapan Menara Kinabalu semalam.

Mustapha berkata, apa yang ingin mereka suarakan itu hak mereka, bagi pihaknya di peringkat kerajaan pusat dan negeri kini sedang berusaha menyelesaikan isu air itu.

“Mereka (mahasiswa) ingin suarakan hak mereka, saya tahu semua rakyat Sabah terkesan dengan isu air dan itu kita akui. Kita di peringkat kerajaan pusat dan negeri sedang berusaha bersungguh-sungguh cuba selesaikan isu ini.

“Isu ini bukan mudah untuk kita selesaikan dalam masa terdekat semua pun maklum itu, ini warisan daripada masalah-masalah yang berlaku terdahulu daripada kerajaan-kerajaan terdahulu seperti disebut mahasiswa semalam, jadi kita cuba untuk selesaikan isu ini tapi memerlukan sedikit masa.

“Manakala di dalam kampus UMS ini apa yang kita cuba selesaikan dengan membuat telaga tiub dan kita minta Jabatan Air Negeri Sabah (JANS) menstabilkan sumber air yang disalurkan ke UMS ini termasuk pemotongan besar-besaran secara berkala penyambungan haram yang berlaku di jajaran paip utama kita.

“Saya minta selepas ini kita bersikap tegas lagi buat secara berkala, kita mahu pastikan supaya sumber air ini dapat sampai ke UMS tanpa gangguan, tanpa diganggu oleh sambungan-sambungan haram yang selalu berlaku terutama di kawasan setinggan,” tegasnya ketika ditemui pemberita di sini, hari ini.

Dalam pada itu, Mustapha turut kecewa dengan penganjur perhimpunan itu yang enggan menyampaikan memorandum tuntutan air mereka kepada Timbalan Ketua Menteri Datuk Ir Shahelmey Yahya semalam.

“Itu yang saya agak kecewa bila mereka hanya ingin serahkan kepada Ketua Menteri (CM) Datuk Seri Hajiji Noor, saya fikir itu agak keterlaluan, perjuangan kita ini adalah untuk bantu selesaikan isu air.

“Mesejnya serahkan memorandum kalau ada wakil daripada CM serahkan sahaja itu penting tapi bila sampai tidak mahu serahkan kepada orang lain, mahu juga kepada CM maknanya itu satu mesej tidak baik dan tidak menggambarkan dari segi jati diri seorang mahasiswa.

“Jadi saya harap supaya jangan perkara ni berulang sebab akhirnya bila diserahkan kepada Menteri Kerja Raya Datuk Ir Shahelmey benda tu akan disampaikan kepada CM malah beliau (Shahelmey) adalah yang bertanggungjawab atas isu air.

“Saya fikir mereka hantar saja memorandum itu dan tidak perlu sampai bermalam menunggu, ia memberi mesej agak tidak baik sebagai seorang mahasiswa, saya harap perkara ini difikirkan semula.

“Kita mahu bagi komitmen kepada mahasiswa bahawa kita dengar bukan kita tutup telinga, kita dengar semua masalah ini dan kita ambil tindakan mengikut fasa-fasa yang kita cuba terdaya di peringkat negeri dan pusat, jadi mohon bersabar,” jelasnya.

Justeru itu, beliau mahu mengajak Suara Mahasiswa menyertai forum untuk membincangkan isu air tersebut.

“Saya juga mahu mengajak Suara Mahasiswa, kita akan anjurkan forum di bawah Forum Belia Madani supaya mereka hantar wakil mereka bincang isu ini dalam forum dan kita boleh tampilkan pihak-pihak yang berkuasa menerangkan kepada mereka supaya mereka dapat maklumat yang benar sebab saya lihat ada maklumat yang tidak sampai kepada pelajar-pelajar ini,” katanya.

Beliau turut menasihatkan kepada mahasiswa supaya mematuhi peraturan-peraturan yang telah ditetapkan sekiranya mahu mengadakan demonstrasi.

“Memang boleh berdemonstrasi tapi ikut peraturan, jika peraturan-peraturan itu dipatuhi saya fikir tidak akan memberi kesan kepada mereka, tapi kalau ada yang langgar peraturan, mereka kena tanggung sendiri sebab kita sudah bagi nasihat sebelum ini.

“Kita juga tidak menghalang mahasiswa untuk suarakan hak mereka tapi yang kita tidak mahu mereka ditunggangi oleh mana-mana pihak untuk kepentingan politik atau peribadi masing-masing,” tegasnya.