Oleh J Evachel John

KOTA KINABALU: Prosiding inkues kematian Allahyarhamah Zara Qairina Mahathir diteruskan, walaupun sebuah Badan Bukan Kerajaan (NGO) dilaporkan telah memfailkan permohonan semakan kehakiman (Judicial Review) untuk menghentikannya.

Dalam satu kenyataan, pasukan guaman ibu Zara berkata mereka belum menerima sebarang dokumen rasmi berhubung permohonan NGO tersebut dan menegaskan bahawa prosiding inkues akan berjalan seperti biasa di Mahkamah Koroner mengikut undang-undang sedia ada.

“Pasukan guaman mengambil maklum mengenai tindakan satu NGO luar yang difahamkan telah memfailkan permohonan Judicial Review (JR) untuk menghentikan prosiding inkues.

“Setakat ini, pihak kami belum menerima salinan rasmi permohonan tersebut, dan prosiding inkues diteruskan seperti biasa mengikut peruntukan undang-undang yang sedia ada di Mahkamah Koroner,” kata pasukan guaman pada Isnin.

Pasukan guaman itu turut menegaskan bahawa keluarga tidak pernah memberi kebenaran atau arahan kepada mana-mana pihak untuk memfailkan permohonan bagi menghentikan prosiding berkenaan.

Pasukan guaman juga menegaskan bahawa anak guam mereka tidak pernah memberikan kebenaran atau arahan kepada mana-mana pihak untuk memfailkan sebarang permohonan berkaitan prosiding ini.

“Oleh itu, apa-apa tindakan atau permohonan yang dibuat tanpa mandat daripada anak guam atau Pasukan Peguam adalah tidak selari dengan kepentingan anak guam kami dan tidak mencerminkan pendirian keluarga.”

Pasukan peguam memaklumkan kepada orang awam bahawa prosiding inkues tidak melambatkan keadilan untuk Zara. Sebaliknya, inkues telah membantu merakam dan menjelaskan beberapa fakta penting sebelum bermulanya prosiding jenayah di Mahkamah Kanak-Kanak.

“Antaranya, peristiwa pada malam 15 Julai, termasuk keadaan emosi Zara semasa dan selepas dipanggil oleh pelajar senior; fakta berhubung diari Zara, termasuk isu diari dibaca, disalin, diimbas dan dikongsi, serta ketiadaan warden bertugas pada malam kejadian; dan almari Zara yang diselongkar bagi tujuan “spot check” tanpa kehadiran Zara.”

“Pasukan Peguam akan terus memantau semua perkembangan ini dan memastikan proses inkues dijalankan secara teratur, profesional, dan bebas daripada sebarang cubaan campur tangan pihak luar.”

Pasukan guaman itu berkata mereka akan terus memantau segala perkembangan dan memastikan inkues berlangsung secara teratur, profesional dan bebas daripada campur tangan pihak luar.

Pada 21 November lalu, media melaporkan bahawa Pertubuhan Kebajikan Ekonomi Semangat Bersatu Malaysia (Pembela) memfailkan permohonan untuk menghentikan inkues Zara yang sedang berjalan kerana mereka mendakwa bahawa inkues itu diadakan mengikut Kanun Tatacara Jenayah dan bukannya Ordinan Inkues negeri 1959.

Dalam satu kenyataan, presiden NGO Sabah itu, Dr Mohammad Jeffry Rosman, berkata prosiding itu, memandangkan ia tidak dijalankan mengikut Ordinan negeri, telah melanggar Perjanjian Malaysia 1963 (MA63).

Susulan itu, mereka memohon perintah Mahkamah Tinggi untuk membatalkan keseluruhan prosiding inkues, mengisytiharkan inkues mesti dijalankan di bawah Ordinan Inkues negeri dan menegakkan hak perundangan dan perlembagaan Sabah di bawah MA63.

Tambahnya, permohonan itu difailkan untuk melindungi integriti sistem perundangan negeri dan untuk memastikan inkues ke atas kematian Zara dijalankan secara sah, telus dan mengikut undang-undang Sabah.

Pasukan guaman ibu Zara terdiri daripada Shahlan Jufri, Rizwandean M Borhan Mohd, Syarulnizam  Mohd Salleh, Mohd Luqman Syazwan Zabidi, Farrah Nasser dan Elhanan James.

Oleh J. Evachel John

KOTA KINABALU: Peguam kelahiran Sabah, Hamid Ismail, merupakan antara tiga individu yang dilantik sebagai Pesuruhjaya Kehakiman (JC) hari ini.

Dua lagi yang dilantik dari Sarawak iaitu bekas Pengarah Mahkamah Sarawak, Steve Ritikos, 60, dan peguam Ratanah Devi Yusof Perumal, 50.

Surat cara pelantikan Pesuruhjaya Kehakiman telah disampaikan oleh Ketua Hakim Negara Malaysia, Datuk Seri Utama Wan Ahmad Farid Wan Salleh, semasa majlis di Dewan Persidangan Kompleks Mahkamah Kota Kinabalu.

Ketiga-tiga Pesuruhjaya Kehakiman mengangkat mengangkat sumpah jawatan dan taat setia di hadapan Ketua Hakim Sabah dan Sarawak, Datuk Azizah Nawawi.

Hamid, 49, merupakan lulusan Ijazah Sarjana Muda Undang-Undang Universiti Islam Antarabangsa (1996-200). Beliau memulakan kerjaya sebagai peguam pada tahun 2001 dengan tiga firma guaman sebelum menubuhkan firma guamannya sendiri, Hamid & Co, pada Julai 2004.

Sepanjang kerjayanya, Hamid telah mengendalikan pelbagai kes sivil dan jenayah berprofil tinggi.

Beliau berjaya mewakili Presiden PAS, Datuk Seri Abdul Hadi Awang yang disaman oleh, dalam membatalkan ‘default judgment’ pada 2016, susulan saman oleh peguam Marcel Judge.

Hamid juga bertindak sebagai peguam utama mewakili Dato’ Seri Hamzah Zainuddin dalam pertikaian keahlian Bersatu yang disaman oleh Dato’ Indera Dr Suhaili bin Abdul Rahman. Tuntutan tersebut ditolak Mahkamah Tinggi pada 28 Mei 2024.

Dalam kes jenayah, Hamid pernah mewakili Datuk Seri Shafie Apdal dalam kes reman Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) pada 2017, dan mewakili ketua ketua Geng Upik Datuk Maslan Sani yang dihukum penjara lima tahun pada 4 Jun lalu selepas mengaku bersalah menjadi anggota kumpulan jenayah terancang itu antara tahun 2015 hingga 2023.

Hamid juga membela ramai anak guam dalam pelbagai kes perbicaraan dan rayuan termasuklah kes pengawal keselamatan UMS atas dakwaan merogol pelajar, mewakili tiga daripada enam anggota tentera dalam kes pembunuhan serta terlibat dalam banyak kes pembebasan berkaitan tuduhan serius di bawah Akta Anti Pemerdagangan Orang dan Anti Penyeludupan Migran (ATIPSOM), kes rasuah, pengedaran dadah, jenayah seksual, dan penipuan.

Hamid juga merupakan peguam utama bagi pasukan guaman ibu Zara sehingga akhir Ogos 2025. Beliau dan Shahlan Jufri berjaya membuat permohonan untuk empat perkara penting berkaitan kes tersebut kepada Jabatan Peguam Negara (AGC): (i) AGC memulangkan kertas siasatan kepada polis; (ii) Bukit Aman mengambil alih siasatan daripada polis Sabah; (iii) mayat mendiang Zara dibedah siasat; dan (iv) inkues dijalankan untuk menentukan sama ada terdapat unsur jenayah dalam kematian Zara.

Hamid juga telah mewakili ramai tertuduh secara pro bono dalam pelbagai kes. Antara yang mendapat perhatian adalah kes Ommar Yacob, yang dituduh membunuh seorang lelaki pada 12 Mei 2007 di Bandaran Berjaya, Kota Kinabalu. Walaupun Ommar disabitkan bersalah atas pertuduhan membunuh oleh Mahkamah Tinggi, Hamid berjaya meyakinkan Mahkamah Persekutuan untuk menukar pertuduhan kepada ‘manslaughter’.

Kes Zara Qairina juga diuruskan oleh Hamid secara pro bono.

Bagi Steve, beliau merupakan lulusan Diploma Undang-Undang (1986-1989) dan Advance Diploma Undang-Undang (1990-1991) UITM Shah Alam, Selangor.

Beliau memulakan kerjaya kehakimannya pada 1991 sebagai Majistret di Mahkamah Persekutuan Kuala Lumpur, diikuti Mahkamah Majistret Kuala Lumpur, dan Mahkamah Kota Kinabalu, Sabah.

Beliau juga pernah memegang pelbagai jawatan seperti Penolong Kanan Pendaftar, Timbalan Pendaftar, Hakim Mahkamah Sesyen di beberapa Mahkamah, sebelum dilantik sebagai Pengarah Mahkamah Sarawak pada tahun 2021.

Steeve juga pernah berkhidmat sebagai Ketua Penolong Pengarah Institut Latihan Kehakiman dan Perundangan (ILKAP) Bangi, Selangor (2001-2006); Timbalan Pendakwa Raya di Jabatan Peguam Negara Kuching, Sarawak (2006-2008); dan Peguam Kanan Persekutuan Ketua Unit Guaman Sabah di Jabatan Peguam Negara, Sabah (2008-2011).

Sementara itu, Ratanah pula merupakan lulusan Ijazah Sarjana Muda Undang-Undang (1995-1999) dan Ijazah Sarjana Pengadilan Jenayah (2021-2023) dari Universiti Malaya.

Ratanah didaftarai sebagai Peguam bela & Peguam cara Mahkamah Tinggi Sabah & Sarawak pada 21 Februari 2021. Beliau memulakan kerjaya guamannya dengan dua firma, kemudian menjadi rakan kongsi di firma kedua, sebelum menubuhkan firma guamannya sendiri, Ratanah Devi Advocates, pada 2018.

Hadir sama pada majlis tersebut ialah Presiden Mahkamah Rayuan, Datuk Abu Bakar Jais, dan Ketua Hakim Malaya, Tan Sri Hasnah Datuk Mohammed Hashim.

Oleh J. EVACHEL JOHN

KOTA KINABALU: Legasi mendiang Marutin Anak Pagan, 56, Pengarah Mahkamah Sabah yang meninggal dunia dalam kemalangan jalan raya di Sibu hujung bulan lalu, akan terus dikenang atas dedikasinya terhadap badan kehakiman.

Ketua Hakim Sabah dan Sarawak, Datuk Abdul Rahman Sebli berkata mendiang Marutin sudah tiada secara fizikal, namun semangat dan jasanya terus terpahat kukuh dalam kenangan, dan hati mereka yang mengenalinya.

“Kami akan teruskan legasinya dengan ketabahan, rendah hati, dan penuh keikhlasan seperti yang beliau lakukan selama ini. Ketika beliau bersemadi buat selama-lamanya, tanggungjawab untuk meneruskan tugas dalam badan kehakiman telah berpindah kepada kita.

“Walaupun hati kita berat, biarlah ini menjadi peringatan akan amanah kita untuk menegakkan keadilan dan keluhuran undang-undang,” katanya semasa majlis memperingati mendiang Marutin di Kompleks Mahkamah Sabah, hari ini.

Mendiang Marutin dilantik sebagai Pengarah Mahkamah Sabah pada Ogos 2024. Berita kematiannya pada 30 Mac mengejutkan seluruh komuniti undang-undang, termasuk rakan-rakan sejawatannya di mahkamah Sabah dan Sarawak.

Mendiang dilahirkan di Miri, Sarawak dan menamatkan pengajian di Universiti Malaya pada tahun 1994 dengan Ijazah Sarjana Muda Undang-Undang. Beliau memulakan kerjayanya di Pejabat Peguam Negara.

Pada tahun 2017, beliau kembali berkhidmat di Kuching, Sarawak sebagai Hakim Mahkamah Sesyen dan turut berkhidmat sebagai Timbalan Pendaftar Mahkamah Tinggi, serta bertugas di Bintulu, Kuching, Miri, dan Kota Samarahan.

Pendaftar Mahkamah Tinggi Sabah dan Sarawak, Nixon Kenney Kumbong, turut berkongsi sisi peribadi mendiang yang dikenali dengan perwatakan mesra serta minat uniknya, termasuk mengumpul blazer dari kedai bundle sejak berkhidmat di Sabah.

“Dia pernah berkata kepada saya, ‘Kenapa perlu belanja besar untuk blazer baharu sedangkan ada yang berkualiti tinggi dijual bawah RM100?’” kata Nixon sambil menambah bahawa Marutin memiliki sekurang-kurangnya 10 blazer dalam koleksi peribadinya.

Menurut Nixon, mendiang juga dikenali kerana minatnya terhadap minyak wangi, ‘fountain pen’, membaca dan komputer.

Turut hadir pada majlis penghargaan itu ialah para Hakim Mahkamah Tinggi, Hakim Mahkamah Sesyen serta kakitangan mahkamah dari kedua-dua negeri.

TUARAN: Kerajaan negeri komited dalam menjayakan cadangan penubuhan Jabatan Kehakiman Mahkamah Anak Negeri Sabah pada tahun ini.

Ketua Menteri Datuk Seri Hajiji Noor berkata cadangan penubuhan Jabatan Kehakiman Mahkamah Anak Negeri Sabah ini juga adalah satu transformasi yang memartabatkan undang-undang adat Anak Negeri sekali gus memberikan imej yang berprestij dan berkaliber kepada Ketua-ketua adat di mahkamah.

“Justeru, kerajaan negeri amat menitikberatkan kepentingan pemerkasaan Mahkamah Anak Negeri.

“Sebuah jawatankuasa khas melalui Majlis Hal Ehwal Anak Negeri Sabah (MHEANS) juga telah ditubuhkan bagi penggubalan, pindaan dan penyemakan enakmen dan ordinan yang berkaitan.

“Hal ini adalah bagi menaiktaraf sistem kehakiman Mahkamah Anak Negeri yang setaraf dengan Mahkamah Sivil dan Mahkamah Syariah,” katanya di majlis perasmian penangguhan kursus Transformasi Kepimpinan Ketua-Ketua Adat Cemerlang di Dewan
Kebudayaan Pusat Rumpun Bajau Samah, Kampung Lok Batik di sini hari ini.

Seramai 258 Ketua-ketua Adat daripada tiga Ketua Daerah, 20 Ketua Anak Negeri, 40 Wakil Ketua Anak Negeri, 194 Ketua Kampung dan seorang Ketua Masyarakat Cina
mewakili empat kawasan Dewan Undangan Negeri (DUN) iaitu Pantai Dalit, Sulaman, Tamparuli dan Kiulu menghadiri kursus ini.

“Ketua Adat boleh memainkan peranan strategik dalam membimbing, menyokong, dan mendorong bagi pemerkasaan masyarakat tempatan. Ini membolehkan masyarakat
secara keseluruhannya menyumbang kepada agenda Hala Tuju Sabah Maju Jaya,” katanya.

Beliau turut mengucapkan syabas kepada Jabatan Hal Ehwal Anak Negeri Sabah
(JHEANS) khususnya Institut Latihan Mahkamah Anak Negeri Sabah (ILMAN) kerana berjaya menganjurkan kursus ini dengan kerjasama Majlis Hal Ehwal Anak Negeri Sabah dan Pejabat Daerah Tuaran, yang merupakan satu langkah penting ke arah memastikan ketua-ketua adat dilengkapi dengan pengetahuan dan kefahaman untuk
menghadapi cabaran baharu.