KOTA KINABALU: Universiti Malaysia Sabah (UMS) terus mengukuhkan kecemerlangannya dalam bidang perubatan veterinar apabila berjaya melaksanakan pembedahan korektif pertama ke atas seekor anak lembu yang dilahirkan dengan kecacatan kongenital cleft lip atau bibir sumbing di Fakulti Pertanian Lestari (FPL) UMS.

Kejayaan itu bukan sahaja membuktikan keupayaan UMS dalam mengendalikan kes veterinar yang kompleks, malah memperkukuh peranannya sebagai institusi pendidikan tinggi yang aktif memacu pembangunan kepakaran, penyelidikan dan inovasi dalam bidang kesihatan haiwan ternakan.

Dekan FPL, Profesor Dr. Abd Hamid Ahmad berkata, kes yang melibatkan anak lembu dinamakan ‘Joy’ itu merupakan kes pertama direkodkan di FPL sejak ladang ternakan universiti mula beroperasi dengan kumpulan induk baharu.

Menurut beliau, walaupun kecacatan kongenital seperti bibir sumbing jarang berlaku, keadaan tersebut boleh berpunca daripada pelbagai faktor termasuk genetik, pemakanan induk semasa bunting serta faktor persekitaran yang menjejaskan perkembangan janin.

“Kes ini memberi peluang kepada warga FPL untuk mengembangkan kepakaran dalam pengurusan kes veterinar, khususnya pembedahan korektif yang jarang dilaksanakan terhadap haiwan ternakan.

“Kami bukan sahaja berjaya menjalankan prosedur pembedahan tersebut, malah mendokumentasikan keseluruhan proses bagi tujuan pembelajaran, penyelidikan dan rujukan pada masa hadapan,” katanya.

Joy dilahirkan dengan kecacatan pada bahagian bibir yang menjejaskan keupayaannya memotong rumput dengan sempurna, sekali gus menyebabkan pertumbuhannya sedikit terbantut berbanding anak lembu lain seusia dengannya.

Walaupun masih mampu menyusu dan hidup secara normal, pasukan veterinar FPL mengambil keputusan menjalankan pembedahan korektif bagi meningkatkan fungsi pemakanan serta kualiti hidup haiwan tersebut.

Bagi memastikan pembedahan berjalan lancar, Joy ditempatkan di kandang khas selama tiga bulan sebelum prosedur dijalankan. Sepanjang tempoh tersebut, ia diberikan pemakanan berprotein tinggi, dipantau tahap kesihatannya serta dijinakkan bagi mengurangkan tekanan semasa proses rawatan dan pemulihan.

Abd Hamid berkata, kejayaan pembedahan tersebut merupakan hasil kerjasama erat antara doktor veterinar, kakitangan Unit Ternakan dan tenaga sokongan FPL yang mempunyai pengalaman mengendalikan pelbagai prosedur pembedahan termasuk pembedahan Caesarean (C-section) terhadap kambing dan lembu serta rawatan kes-kes trauma haiwan ternakan.

“Koordinasi yang mantap serta pengalaman pasukan veterinar UMS membolehkan setiap prosedur dilaksanakan secara sistematik, selamat dan mengikut piawaian profesional.

“FPL juga mempunyai sistem pengurusan kes yang lengkap merangkumi rekod kesihatan, laporan klinikal, dokumentasi pembedahan dan pemantauan selepas rawatan, sekali gus memperkukuh kredibiliti UMS dalam bidang veterinar,” katanya.

Beliau berkata dokumentasi kes seperti itu amat penting kerana dapat menjadi rujukan kepada doktor veterinar, penyelidik, pelajar serta industri penternakan dalam mengendalikan kes kecacatan kongenital haiwan ternakan pada masa hadapan.

”Selain memperkukuh latihan klinikal, pengalaman tersebut turut menyumbang kepada pembangunan ilmu veterinar serta usaha meningkatkan kesejahteraan haiwan dan produktiviti industri penternakan melalui intervensi perubatan yang bersesuaian.

”Saya berharap lebih ramai penternak mendapatkan khidmat veterinar sekiranya haiwan ternakan mengalami kecederaan atau kecacatan yang masih boleh dirawat, sekali gus mengurangkan kerugian dan meningkatkan pulangan ekonomi sektor penternakan,” katanya.

Prosedur pembedahan yang berlangsung selamat 45 minit itu dijalankan oleh Pegawai Veteritar Kanan FPL, Ts. Dr. Nurul Aini Fitria Kaliwon; Pegawai Veterinar, Dr. Uma Maheswary Kamalanathan bersama Penolong Pegawai Sains, Mohd Faizal Awang Yahya dan pasukan.

Kejayaan itu membuktikan komitmen UMS dalam memperkasa bidang perubatan veterinar melalui gabungan kepakaran akademik, kemudahan klinikal dan penyelidikan berimpak tinggi, selaras dengan aspirasi universiti untuk terus menyumbang kepada pembangunan sektor agromakanan dan keterjaminan makanan negara.

KOTA KINABALU: Sabah perlu mempunyai 600,000 ekor lembu sebelum mampu menghentikan sebarang intervensi import hasilan ternakan, kata Timbalan Menteri Pertanian, Perikanan dan Industri Makanan, Peto Galim.

Katanya, keperluan daging tahunan secara puratanya adalah sebanyak 16,800 tan metrik yang bersamaan dengan 60,000 ekor lembu pedaging yang disembelih.

“Populasi semasa lembu pedaging hanyalah 43,410 ekor dan dengan mengambil kira kadar ekstraksi dan mortaliti sebanyak 10%.

“Justeru, Sabah perlu mempunyai 600,000 ekor lembu sebelum mampu menghentikan sebarang intervensi import hasilan ternakan, keperluan ini akan meningkat sejajar dengan pertambahan populasi Sabah” katanya semasa sesi soal jawab di Persidangan Dewan Undangan Negeri ke-16 (DUN) Sabah di DUN Sabah di sini hari ini.

Peto berkata demikian bagi menjawab pertanyaan Ahli Dewan Undangan Negeri (ADUN) Bongawan Dr Daud Yusof mengenai rancangan jangka masa panjang kementerian untuk mengurangkan kebergantungan import hasil ternakan dari luar negara.

“Oleh itu, Kementerian saya melalui Jabatan Perkhidmatan Veterinar (DVS) Sabah telah membuat lima perancangan jangka masa panjang bagi mengurangkan kebergantungan import hasil ternakan dari luar negara.

“Meningkatkan Tahap Sara Diri (SSL) bekalan daging segar selaras dengan Inisiatif Keselamatan Makanan Negara melalui Penternakan Lembu secara Fidlot,” katanya.

Menurutnya, DVS Sabah telah bekerjasama dengan sebuah Syarikat Berkaitan Kerajaan (GLC) bagi peningkatan populasi daripada 14,000 ekor kepada 35,000 ekor pada tahun 2028.

“GLC berkenaan juga akan memacu perniagaan lembu berkonsepkan lestari dengan mewujudkan tanaman makanan ternakan bagi menyediakan makanan dengan kos lebih murah untuk lembu. 2. Memperkasa Program Penternakan Integrasi di bawah Kelapa Sawit.

“Di bawah program ini, DVS Sabah akan mengagihkan sebanyak 840 ekor lembu pedaging, 1,050 ekor kambing pedaging dan 320 ekor bebiri setiap tahun bermula tahun 2021 hingga tahun 2025.

“DVS Sabah bersama-sama dengan dua buah GLC, 15 Usahawan Besar yang mempunyai lebih 50 ekor lembu dan 123 Usahawan Kecil yang mempunyai kurang 50 ekor lembu akan terus mempergiatkan aktiviti pembiakan dan seterusnya meningkatkan kadar populasi ternakan daripada 30,000 ekor kepada 90,000 ekor menjelang 2030,” jelasnya.

Beliau berkata, penglibatan dalam program Lembah Tenusu Borneo adalah usaha untuk mengoptimumkan pengeluaran ternakan ruminan secara dual-purpose (susu dan daging).

“Kerajaan mempunyai 18 buah ladang-ladang pembiakbakaan ruminan di seluruh Sabah. Oleh itu, para penternak tidak perlu bergantung kepada perolehan baka daripada luar negara.

“Selain itu, Pusat Bioteknologi DVS Keningau akan terus aktif melaksanakan program Permanian Beradas (Artificial Insemination) bagi meningkatkan kecekapan pembiakan, memperbaiki genetik ternakan dan mencegah penyebaran penyakit,” ujarnya.

KENINGAU: Industri lembu tenusu Sabah dijangka akan terus berkembang pesat menerusi Pusat Ternakan Bersepadu Keningau (KILC), di bawah Desa Keningau Livestock Industries Sdn Bhd (DKLI) yang baharu ditubuhkan.

DKLI ditubuhkan apabila Desa Cattle (Sabah) Sdn Bhd, sebuah syarikat milik penuh negeri, mengambil alih KILC daripada Lembaga Pembangunan Ekonomi dan Pelaburan Sabah (SEDIA) pada 1 Julai.

Ketua Menteri Sabah, Datuk Seri Hajiji Noor berkata, beliau mengharapkan ambil alih projek oleh Desa, industri lembu tenusu negeri akan terus berkembang.

“Ini akan melengkapkan projek ternakan tenusu Desa yang sedia ada di Kundasang, yang kini berjalan lancar,” katanya selepas melawat KILC di Sook, di sini pada Selasa.

Desa kini akan memainkan peranan utama untuk pengembangan industri tenusu dan lembu di Sabah.

Jumlah awal pelaburan modal yang diperlukan untuk pembangunan projek itu dianggarkan berjumlah RM118 juta dan dibahagikan kepada dua fasa.

Fasa pertama projek di bawah SEDIA berjumlah RM57.3 juta telah siap pada 19 Ogos 2013 melalui pembiayaan Persekutuan.

Menerusi usaha baharu ini, DKLI akan melakukan kerja pengembangan dengan kos RM87.83 juta untuk meningkatkan keupayaannya menampung 2,000 ekor lembu tenusu dan daging lembu.

Dengan memiliki kemampuan untuk menempatkan sebanyak 2,000 lembu tenusu, LDKIL menyasarkan pengeluaran susu tahunan sebanyak 8.5 juta liter dan 1,000 ekor lembu yang bersamaan dengan 500 tan metrik daging lembu setahun.

TUARAN: Ketua Menteri Sabah Datuk Seri Hajiji Noor menyampaikan 108 ekor lembu korban sempena Aidiladha yang akan disambut Selasa ini kepada 50 wakil masjid dan surau di sekitar Tuaran.

Majlis penyerahan lembu korban sempena Hari Raya Aidiladha itu diadakan di perkarangan Masjid Haji Noor di Kampung Serusup dekat sini pagi tadi.

Selain itu, sumbangan lembu korban turut disampaikan oleh Ketua Menteri kepada pasukan keselamatan di negeri ini iaitu Tentera Darat Malaysia (TDM), Tentera Laut Diraja Malaysia (TLDM), Polis Diraja Malaysia (PDRM) dan Jabatan Sukarelawan Malaysia (RELA).

Pada majlis itu, TDM diwakili Panglima 5 Divisyen, Markas Divisyen Kelima Infantri Malaysia, Kem Lok Kawi, Mejar Jeneral Dato Mohd Halim Khalid; manakala PDRM oleh Ketua Jabatan Pengurusan PDRM Kontinjen Sabah, Pembantu Komisioner Kanan Zabidi Mohd Zain dan Timbalan Panglima Armada Timur, Markas Pemerintah Armada Timur Pangkalan TLDM Kota Kinabalu, Shazalie Shuib, mewakili TLDM.

Turut hadir, Menteri Tugas-Tugas Khas, Datuk Mohd Arifin Mohd Arif; Menteri Pembangunan Luar Bandar, Datuk Jahid Jahim; Pembantu Menteri Pelancongan, Kebudayaan dan Alam Sekitar Negeri, Datuk Joniston Bangkuai dan Pembantu Menteri Kewangan Negeri, Jasni Daya.