TENOM: Pembangunan ekonomi di kawasan Dewan Undangan Negeri (DUN) Melalap perlu diperkasa dengan memperkukuh sektor pertanian bagi mewujudkan lebih banyak peluang pendapatan kepada masyarakat setempat, kata Menteri Pertanian, Perikanan dan Industri Makanan, Datuk Jamawi Jaafar.

Beliau berkata, Melalap mempunyai potensi besar dalam pelbagai bidang pertanian termasuk ternakan, perikanan, kopi, avokado dan tanaman bernilai tinggi yang boleh dikembangkan sebagai sumber pendapatan baharu penduduk.

“Kalau kita mahu ekonomi kawasan ini berkembang, kita perlu mencari dan memanfaatkan peluang yang ada. Kita mahu Melalap bukan sahaja berkembang dari segi pertanian, tetapi turut menjadi kawasan pelancongan.

“Apabila ramai orang datang ke Tenom, ekonomi kita akan berkembang dan masyarakat juga mempunyai peluang untuk berniaga,” katanya ketika ditemui pemberita pada Majlis Ramah Mesra Pusat Khidmat ADUN N.42 Melalap di Hotel Perkasa Tenom, di sini, kelmarin.

Turut hadir Ketua Daerah, OKK Tusip Tulas, bersama lebih 100 wakil dari setiap kampung di bawah Pusat Khidmat ADUN N.42 Melalap.

Jamawi yang juga ADUN Melalap berkata, kerajaan turut memberi perhatian kepada pembangunan rantaian nilai hasil pertanian supaya petani bukan sahaja menghasilkan produk, malah mempunyai kemudahan untuk mengumpul, memproses dan memasarkan hasil mereka.

Katanya, pusat pengumpulan hasil pertanian di Jalan RTM kini hampir 95 peratus siap dan akan digunakan untuk mengumpulkan hasil sayur-sayuran serta produk pertanian dari kampung sekitar.

“Selepas siap dan diserahkan, saya mahu semua hasil pertanian dikumpulkan di sana. Kita akan berbincang dengan pihak berkaitan supaya hasil dari kampung boleh dihantar ke pusat pengumpulan itu.

“Kita mahu membantu menetapkan harga supaya petani mendapat pulangan yang lebih baik,” katanya.

Dalam sektor kopi, Jamawi berkata Melalap dan Tenom mempunyai potensi besar untuk meningkatkan pengeluaran tempatan memandangkan hanya kira-kira 20 peratus bekalan kopi dihasilkan dalam negeri, manakala sebahagian besar masih diimport dari Indonesia.

Beliau berkata, kerajaan telah meluluskan peruntukan RM600,000 bagi membina pusat pengeringan kopi untuk membantu meningkatkan industri berkenaan.

“Kenapa kita masih mengimport kopi sedangkan kita mempunyai kawasan yang sesuai untuk menanam kopi? Kita mahu petani meningkatkan pengeluaran dan memastikan hasil dapat diproses serta dipasarkan dengan lebih baik,” katanya.

Menurutnya, usaha turut dilakukan untuk mengembangkan tanaman kopi di beberapa kampung, termasuk memastikan hasil yang dikutip daripada penduduk dapat dikumpulkan dan diproses secara lebih sistematik.

Selain kopi, katanya, tanaman avokado juga mempunyai potensi besar untuk dikembangkan sebagai tanaman bernilai tinggi.

“Harga ladang avokado QAV 1 ialah RM12 sekilogram, manakala harga avokado varieti kampung ialah RM4 sekilogram.

“Varieti yang baik boleh dieksport dan dijual di pasar raya,” katanya.

Jamawi berkata, kerajaan turut menyediakan peruntukan RM2 juta bagi membina pusat pemprosesan avokado di Kampung Bunut.

“Manakala varieti avokado kampung akan kita proses di pusat pemprosesan berkenaan,” katanya.

Bagi sektor ternakan pula, Jamawi berkata bantuan termasuk kira-kira 25 ekor lembu telah disalurkan kepada penduduk di Kampung Lagud bagi membantu mengembangkan kegiatan penternakan di kawasan berkenaan.

Katanya, bantuan dalam sektor perikanan turut diberikan, termasuk lapan bot lengkap dengan peralatan kepada masyarakat bagi membantu meningkatkan kegiatan ekonomi berasaskan perikanan.

“Bantuan ini bukan sekadar untuk memberi barang, tetapi kita mahu masyarakat menggunakan peluang yang ada untuk menjana pendapatan dan mengembangkan ekonomi keluarga,” katanya.

Jamawi berkata, pembangunan sektor pertanian juga perlu digabungkan dengan sektor pelancongan bagi mewujudkan ekosistem ekonomi yang lebih kukuh di Melalap.

Katanya, beliau telah mengarahkan supaya potensi pelancongan di Tenom dikenal pasti dan dipromosikan bagi menarik lebih ramai pengunjung ke kawasan berkenaan.

Beliau berkata, beberapa program yang dijadualkan pada September dan Oktober turut diharap dapat membantu merancakkan aktiviti ekonomi setempat.

Menurutnya, pembangunan ekonomi Melalap tidak boleh bergantung kepada jawatan politik semata-mata, sebaliknya masyarakat perlu diberi peluang membina sumber pendapatan melalui kegiatan ekonomi yang mampan.

“Kita jangan fikir tentang jawatan sahaja. Yang penting ialah bagaimana kita membantu rakyat dan membangunkan ekonomi kawasan.

“Kalau ekonomi naik, masyarakat juga akan mendapat manfaat dan mempunyai lebih banyak peluang untuk berniaga,” katanya.

Terdahulu, Jamawi menghadiri Mesyuarat Tindakan Pembangunan Daerah Tenom sebelum menyertai perlawanan persahabatan bola sepak di Kompleks Sukan Tenom.

TENOM: Sebanyak 25 ekor lembu akan diagihkan kepada kumpulan B40 di kawasan Melalap, khususnya Kampung Lagud, sebagai usaha membantu meningkatkan sumber pendapatan penerima.

Menteri Pertanian, Perikanan dan Industri Makanan, Datuk Jamawi Jaafar berkata, program itu turut disokong usaha memulihkan dan menaik taraf padang ragut bagi memastikan kemudahan serta persekitaran ternakan berada dalam keadaan baik.

Beliau berkata, Jabatan Perkhidmatan Veterinar (DVS) Sabah turut diminta memperluas usaha pemulihan padang ragut di Tenom serta kawasan lain di seluruh Sabah.

“Kita telah memulakannya awal tahun ini dan dua lokasi yang dipilih ialah padang ragut Kampung Lagud dan Kampung Pamilaan.

“Hari ini kita akan mengagihkan 25 ekor lembu di padang ragut Kampung Lagud, manakala pada September nanti sebanyak 45 ekor lagi akan diagihkan di padang ragut Kampung Pamilaan,” katanya.

Beliau berkata demikian selepas merasmikan penutupan Kursus Transformasi Teknologi Perladangan Organik 2.0 di Dewan SJK (C) Chung Hwa, di sini, hari ini.

Menurutnya, kedua-dua padang ragut berkenaan telah dipulihkan, termasuk pemasangan pagar dan penanaman rumput bagi menyediakan kawasan yang lebih sesuai untuk aktiviti penternakan.

Katanya, usaha itu merupakan sebahagian daripada komitmen kementeriannya untuk memperkasakan semula padang ragut di Sabah, selain membantu golongan memerlukan mendapatkan induk lembu berkualiti.

Jamawi turut menasihatkan penerima supaya tidak menjual induk lembu yang diberikan dalam tempoh terdekat, sebaliknya membiakkannya bagi meningkatkan jumlah ternakan dan sumber pendapatan pada masa akan datang.

“Jangan dijual. Ada rakan-rakan yang dahulu menerima induk lembu, dua atau tiga bulan kemudian dijual. Biarlah ia sempat membiak.

“Induk yang kita berikan ini berkualiti dan boleh menghasilkan kira-kira tujuh generasi yang mempunyai ciri hampir sama dengan induknya,” katanya.

Beliau berkata, sekiranya pembiakan dilakukan secara berterusan, jumlah ternakan boleh berkembang kepada 10, 20 atau 30 ekor sebelum dijual bagi membantu penerima mengembangkan sumber pendapatan.

“Jangan jual apa yang kita berikan. Pelihara betul-betul dan mudah-mudahan ia dapat menjadi sumber pendapatan pada masa akan datang.

“Kita akan terus membantu. Kalau ada masalah pagar, beritahu. Kalau ada masalah rumput atau induk, beritahu. Kita akan bantu sebaik mungkin,” katanya.

TENOM: Seramai 160 belia menyertai Program Perpaduan Sosial (Turun Padang) anjuran Kementerian Pembangunan Belia, Kemajuan Sukan dan Ekonomi Kreatif Sabah yang memberi pendedahan menyeluruh mengenai peluang dalam sektor pertanian moden, khususnya di kawasan pedalaman.

Menteri Pertanian, Perikanan dan Industri Makanan merangkap Ahli Dewan Undangan Negeri (ADUN) Melalap, Jamawi Jaafar berkata, program selama tiga hari dua malam itu memberi fokus kepada penglibatan belia dan warga sekolah menerusi pelbagai aktiviti berteraskan pertanian serta pembangunan kemahiran.

Beliau berkata, program berkenaan turut memberi penekanan kepada pendedahan berkaitan pertanian moden, selain membuka peluang kerjaya dan latihan kepada golongan muda dalam bidang tersebut.

“Saya merakamkan penghargaan kepada Kementerian Pembangunan Belia, Kemajuan Sukan dan Ekonomi Kreatif Sabah atas penganjuran program ini, khususnya untuk belia di kawasan Melalap.

“Latihan yang dijalankan melibatkan kerjasama Pusat Latihan Pertanian dan GIATMARA Tenom, iaitu satu-satunya institusi di Sabah yang menawarkan latihan teknologi pertanian berasaskan mekanisasi selama enam bulan,” katanya ketika ditemui selepas merasmikan majlis penutupan program itu, di sini, pada Ahad.

Menurutnya, selain latihan di ladang, peserta turut didedahkan dengan penggunaan teknologi moden seperti dron dalam sektor pertanian.

“Di Pusat Latihan Pertanian, peserta diajar bagaimana menjadi petani yang berdaya saing dan memiliki idea baharu, sekali gus menggalakkan lebih ramai anak muda menceburi bidang ini pada masa hadapan,” katanya.

Jamawi berkata, peserta juga diberikan pendedahan dalam penghasilan kopi berkualiti tinggi selaras dengan reputasi Tenom sebagai pengeluar kopi terkenal di Sabah.

“Hari ini masih ada kumpulan yang menjalani latihan menghasilkan kopi terbaik. Pendedahan seperti ini penting bagi melahirkan lebih ramai usahawan baharu dalam industri kopi tempatan.

“Program ini membuktikan peranan kementerian bukan sahaja tertumpu kepada sukan, tetapi turut membantu membangunkan ekonomi belia melalui sektor pertanian,” katanya.

Beliau berharap program seumpama itu dapat diteruskan bagi membuka minda golongan muda untuk melihat pertanian sebagai kerjaya yang berpotensi serta berdaya maju.

TENOM: Menteri Pertanian, Perikanan dan Industri Makanan, Datuk Jamawi Jaafar menegaskan komitmen berterusan kerajaan negeri dalam membantu pembangunan komuniti luar bandar, khususnya di Dewan Undangan Negeri (DUN) Melalap.

Jamawi yang juga Ahli Dewan Undangan Negeri (ADUN) Melalap itu berkata, keutamaan beliau adalah mengangkat martabat serta meningkatkan kesejahteraan masyarakat tani, pekebun kecil dan nelayan yang majoritinya terdiri daripada golongan B40.

Beliau turut merakamkan penghargaan kepada pengundi di Melalap atas kepercayaan yang diberikan kepadanya untuk terus berkhidmat sebagai wakil rakyat bagi tempoh lima tahun akan datang.

“Sekarang adalah masa untuk bekerja demi semua rakyat di Tenom dan Melalap. Tiada lagi isu siapa menyokong siapa atau siapa mengundi siapa, sebaliknya tanggungjawab kita adalah membantu rakyat secara menyeluruh,” katanya.

Beliau berkata demikian ketika merasmikan Rumah Terbuka Natal DUN Melalap 2025 di Dewan Datuk Sanggau Jalang, di sini, hari ini, yang berlangsung dalam suasana muhibah melibatkan pelbagai lapisan masyarakat.

Dalam pada itu, beliau mengalu-alukan kerjasama erat bersama Menteri Pembangunan Luar Bandar yang juga ADUN Kemabong, Datuk Rubin Balang serta Ahli Parlimen Tenom, Riduan Rubin, bagi memastikan pelaksanaan program pembangunan di kawasan pedalaman Tenom dan Kemabong dapat digerakkan secara selari dan berkesan.

Menurutnya, antara inisiatif yang akan dilaksanakan adalah memperkasakan konsep Kebun Dapur bagi membuka peluang kepada penduduk kampung terlibat dalam aktiviti pertanian di kawasan kediaman masing-masing dengan kos rendah.

“Inisiatif ini bertujuan menyentuh kehidupan seramai mungkin rakyat, khususnya dalam menjamin keselamatan makanan dan menambah pendapatan isi rumah. Insya-Allah, ia akan dilancarkan pada awal tahun depan,” katanya.

Jamawi turut berharap proses pengembalian 40 peratus hasil cukai kepada Sabah yang sedang dimuktamadkan oleh kerajaan negeri dan Persekutuan dapat memberikan manfaat lebih besar kepada petani, penternak, nelayan serta pengusaha industri makanan di negeri ini.

Mengulas semangat perayaan, beliau berkata sambutan Krismas membawa mesej sejagat tentang kasih sayang, penerimaan dan kebersamaan yang mencerminkan keharmonian masyarakat berbilang kaum dan agama di Sabah.

Jamawi bersama isteri, Datin Zainatunnisa Ibrahim turut mengucapkan Selamat Hari Natal 2025 dan Selamat Menyambut Tahun Baharu 2026 kepada seluruh rakyat DUN Melalap.

Turut hadir, Pegawai Daerah Kemabong, Zakaria Jamal; Ketua Daerah Tenom, OKK Tusib Tulas; ahli Majlis Daerah Tenom serta pemimpin masyarakat setempat.

Oleh Erdie Ab Wahid

Kota Kinabalu: Kerusi Dewan Undangan Negeri (DUN) Melalap yang disandang Datuk Peter Anthony akan diisytiharkan kosong pada 3 September ini sekiranya beliau tidak memfailkan petisyen pengampunan dalam tempoh ditetapkan.

Perkara itu dimaklumkan Speaker Dewan Undangan Negeri (DUN) Sabah Datuk Seri Kadzim M. Yahya di DUN Sabah di sini pada Khamis.

Katanya, Mahkamah Rayuan pada 20 Ogos lalu menolak permohonan Peter untuk mengkaji semula keputusan sabitan dan hukuman oleh Mahkamah Sesyen dan dengan itu, sabitan serta hukuman penjara dan denda terhadap beliau kekal berkuat kuasa.

“Selaras dengan Perkara 17(1)(i) Perlembagaan Negeri Sabah, mana-mana Ahli Dewan Undangan Negeri (ADUN) yang disabitkan dengan kesalahan dan dihukum penjara tidak kurang daripada setahun atau denda tidak kurang RM2,000 akan hilang kelayakan. 

“Walau bagaimanapun, peruntukan ini dibaca bersama Perkara 17(3)(e) yang memberikan tempoh 14 hari kepada ADUN berkenaan untuk memfailkan rayuan atau petisyen pengampunan,” katanya.

Kadzim berkata, Peter mempunyai tempoh masa sehingga 2 September untuk mengemukakan petisyen pengampunan sekiranya berhasrat berbuat demikian. 

Katanta, jika gagal, kerusi Melalap secara automatik akan menjadi kosong pada 3 September.

“Sekiranya petisyen difailkan, kita perlu menunggu sehingga keputusan mengenai pengampunan itu ditetapkan. 

“Namun, jika tidak ada sebarang tindakan, kerusi berkenaan dikosongkan secara automatik,” katanya.

Beliau turut menegaskan bahawa urusan lanjut, termasuk tarikh pilihan raya kecil bagi mengisi kekosongan, adalah bidang kuasa Suruhanjaya Pilihan Raya (SPR). – SABAH MEDIA

TENOM: Parti Bersatu Sabah (PBS) Bahagian Melalap berharap pelajar Tingkatan 5 dan 6 di kawasan Pedalaman seperti Tenom akan turut mendapat manfaat daripada pemberian 10,000 komputer riba menerusi Bantuan Ihsan Komputer (BAIK) daripada Kerajaan Negeri.

Timbalan Ketua Bahagian PBS Melalap, Stanis Buandi, berkata demikian dalam mengalu-alukan langkah proaktif Kerajaan Negeri untuk mengagihkan 10,000 komputer riba menerusi BAIK kepada pelajar Tingkatan 5 dan 6, seperti yang telah diumumkan oleh Ketua Menteri Datuk Seri Hajiji Noor.

“Kita amat berterima kasih kepada Kerajaan Negeri kerana langkah proaktif tersebut pastinya akan memberikan suntikan semangat dan membantu para pelajar yang bakal menerima bantuan tersebut, terutama sekali mereka yang daripada keluarga B40.

“Kita berharap pelajar-pelajar di kawasan Pedalaman seperti Tenom juga akan mendapat manafaat daripada bantuan tersebut. ,” kata Stanis, yang juga Ahli Majlis Tertinggi (AMT) merangkap Setiausaha Penganjur PBS, ketika dihubungi media.

Pada Ahad (6 Jun) lalu, Hajiji mengumumkan Kerajaan Negeri Sabah akan mengagihkan sebanyak 10,000 komputer riba menerusi Bantuan Ihsan Komputer (BAIK) kepada pelajar Tngkatan 5 dan 6,  bermula 19 Julai hingga 18 Oktober ini.

Katanya, pemberian komputer riba itu membabitkan pelajar yang akan mengambil peperiksaan Sijil Peperiksaan Malaysia (SPM), Sijil Tinggi Pelajaran Malaysia (STPM) dan Sijil Tinggi Agama Malaysia (STAM), pada penghujung tahun ini.

Pemberian komputer riba itu yang dipersetujui oleh Kabinet, membabitkan peruntukan sebanyak RM15 juta, kata Hajiji yang juga Menteri Kewangan.

“Pengagihan akan mengambil masa selama kira-kira tiga bulan sehingga Oktober ini. Kerajaan Negeri berharap pemberian komputer riba ini akan membantu pelajar yang tidak berkemampuan.

“Ini adalah kaedah yang kita ambil untuk membantu agar pelajar yang tidak berkemampuan tidak tercicir dalam pelaksanaan pengajaran dan pembelajaran di rumah (PdPR),” katanya.

Pengagihan komputer riba nenerusi BAIK untuk Fasa 1 ini membabitkan 9,842 pelajar dari Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK) dan Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan (SMJK) dan 158 dari Sekolah Menengah Agama Negeri (SMAN).

Menerusi Mesyuarat Kabinet sebelum ini, jemaah menteri bersetuju supaya satu jawatankuasa yang dipengerusikan bersama Menteri Tugas-Tugas Khas dan Menteri Sains, Teknologi dan Inovasi dibentuk untuk mencari kaedah membantu pelajar yang tidak berkemampuan, agar tidak tercicir dalam PdPR.

Kementerian Tugas-Tugas Khas bertanggungjawab menyediakan senarai pelajar yang terpilih mengikut kriteria ditetapkan dengan kerjasama Jabatan Pendidikan Sabah, manakala Kementerian Sains, Teknologi dan Inovasi mengenalpasti serta menentukan komputer riba yang akan diagih kepada pelajar yang layak.

Hajiji berkata mesyuarat memutuskan untuk Fasa 1, sebanyak 10,000 komputer riba diagihkan kepada pelajar Tingkatan 5 dan 6, yang akan mengambil peperiksaan tahun ini.

Pemberian komputer riba untuk Fasa 1 itu, membabitkan ibu bapa atau penjaga pelajar yang termasuk dalam kategori e-kasih miskin tegar.

Komputer riba daripada pelbagai jenama termasuk ACER, Lenovo dan DELL itu boleh digunakan sehingga melanjutkan pengajian ke Institusi Pengajian Tinggi (IPT).

Pada awal tahun ini, Hajiji memaklumkan kerajaan akan berusaha menyediakan gajet kepada pelajar yang kurang berkemampuan berikutan pelaksanaan PdPD ketika PKP.