Oleh NORMIMIE DIUN

KOTA KINABALU: Kerajaan Malaysia dan Kerajaan Filipina komited berkongsi dan membincangkan maklumat dalam usaha pemuliharaan, pencapaian serta cabaran untuk melindungi penyu laut yang terancam di rantau ini, khususnya dalam Kawasan Perlindungan Warisan Pulau Penyu (TIHPA).

Menteri Pelancongan, Kebudayaan dan Alam Sekitar Sabah Datuk Christina Liew berkata, penyu adalah salah satu daripada makhluk tertua dan paling ikonik di planet kita. Mereka telah bertahan selama berjuta-juta tahun, menyesuaikan diri dengan perubahan persekitaran dan memainkan peranan penting dalam mengekalkan keseimbangan ekosistem marin. Justeru, pemuliharaan marin merupakan salah satu bidang utama yang memerlukan tindakan segera.

“Oleh itu, kita telah berkumpul di sini hari ini untuk berkongsi dan membincangkan maklumat mengenai usaha pemuliharaan, pencapaian dan cabaran untuk melindungi penyu laut yang terancam di rantau ini, khususnya dalam Kawasan Perlindungan Warisan Pulau Penyu, yang merupakan gabungan usaha oleh Kerajaan Malaysia dan Kerajaan Filipina.

“Sungguh membanggakan untuk melihat perhimpunan besar pemimpin, komuniti saintifik dan pemuliharaan, pertubuhan bukan kerajaan (NGO) dan pegawai kerajaan, yang kesemuanya telah bersatu untuk tujuan murni ini,” katanya.

Christina berkata demikian dalam satu rakaman video ucapan perasmiannya semasa melancarkan Persidangan Kawasan Perlindungan Warisan Pulau Penyu 2023 (Persidangan TIHPA 2023) oleh Jawatankuasa Pengurusan Bersama Kawasan Perlindungan Warisan Pulau penyu Malaysia – Filipina Ke-14, berlangsung selama dua hari bermula hari ini hingga esok (11 Julai) di Hotel Le Meridien di sini.

Rantau TIHPA – Kawasan Perlindungan Warisan Pulau Penyu – ialah kawasan perlindungan marin rentas sempadan pertama di dunia untuk penyu marin.

Ditubuhkan pada Mei 1996 apabila Memorandum Perjanjian (MOA) antara Kerajaan Malaysia dan Republik Filipina ditandatangani di Manila, ia merupakan salah satu tempat bersarang paling kritikal di dunia bagi spesies penyu laut yang terancam.

Rantau ini juga menyokong beberapa spesies utama pemuliharaan yang lain, seperti ikan, invertebrata marin serta mamalia marin.

Christina berkata, sejak penubuhan kerjasama rentas sempadan ini, terdapat banyak pencapaian yang ketara.

“Saya dimaklumkan bahawa di sebelah Malaysia khususnya di Taman Pulau Penyu Sabah, kita mempunyai rekod dari 1979 sehingga Mac 2023 bahawa kira-kira 21,930,308 anak penyu telah dilepaskan semula ke laut. Saya amat yakin usaha yang dilakukan oleh pihak Filipina juga membuahkan hasil yang memberangsangkan.

“Pelbagai ancaman dalam bentuk kehilangan habitat, pencemaran, penangkapan ikan berlebihan dan perubahan iklim. Ancaman ini ditambah lagi dengan amalan yang tidak mampan, seperti pengambilan telur dan daging penyu, perhiasan kulit dan ubat tradisional berasaskan penyu,” jelasnya.

Oleh itu, Christina menegaskan bahawa bukan sahaja untuk mengambil tindakan segera seperti yang dipersetujui di bawah MOA, tetapi juga meneruskan untuk meningkatkan usaha sedia ada untuk memulihara dan melindungi populasi penyu marin di rantau ini.

“Untuk mencapai matlamat bersama mengenai pemuliharaan penyu, kita juga perlu melihat melangkaui TIHPA dengan menerima pakai pendekatan holistik yang melibatkan semua pihak berkepentingan, termasuk komuniti tempatan, kerajaan, pertubuhan bukan kerajaan (NGO) dan sektor swasta.

“Kita semua mempunyai peranan untuk dimainkan, dan saya menjemput semua orang untuk melakukan peranan mereka dalam melindungi makhluk yang hebat ini.

“Kerajaan, NGO dan sektor swasta mesti memastikan undang-undang dan peraturan untuk menangani perdagangan haram hidupan liar dan amalan penangkapan ikan yang tidak mampan dikuatkuasakan,” tegas beliau.

Dalam pada itu, beliau turut menekankan bahawa usaha pemuliharaan juga mesti melibatkan pemupukan pendekatan berasaskan komuniti dan penglibatan komuniti tempatan.

Katanya, langkah pemuliharaan sebegini juga boleh menyumbang kepada kehidupan yang mampan untuk komuniti ini.

“Semoga persidangan ini menjadi acara perkongsian data dalam kalangan ahli pemuliharaan penyu, bukan sahaja di dalam tetapi juga di luar TIHPA, dan terutamanya dari negara yang mempunyai bukti saintifik tentang penghijrahan penyu yang melibatkan rantau TIHPA. Dengan ini, saya pasti usaha bersepadu boleh dimulakan ke arah memajukan pemuliharaan dan perlindungan penyu pada skala yang lebih luas,” katanya.

Menurut Christina lagi, perbincangan juga mesti diteruskan untuk menambah baik sistem pengurusan penyu kita, dengan mengambil kira beberapa aspek, seperti penemuan saintifik baharu, penubuhan bank data, kesan iklim dan penggunaan teknologi revolusioner.

“Saya gembira kerana pihak Malaysia telah mengambil beberapa langkah ini dan sedang berusaha ke arah pengiktirafan Taman Warisan ASEAN (AHP),” ujarnya.

Tambah beliau, mengenai persidangan Julai hari ini, beliau telah dimaklumkan bahawa ini adalah persidangan pertama yang diadakan di bawah kerjasama Malaysia sejak ia ditandatangani pada tahun 1996.

“Bagi pihak Malaysia dan Sabah, saya ingin mengucapkan tahniah kepada Taman Taman Sabah, Jabatan Alam Sekitar ( DOE) dan Sumber Asli Filipina serta agensi lain yang berkaitan atas usaha mereka dalam menjayakan persidangan ini,” katanya.

KOTA KINABALU : Sebanyak 14,802 sarang penyu telah direkodkan tahun ini dan dijangka bakal mengatasi rekod persarangan tertinggi tahun lalu sebanyak 15,890 sarang.

Menteri Pelancongan, Kebudayaan dan Alam Sekitar Sabah Datuk Jafry Ariffin berkata, berdasarkan data sejumlah 1,164,794 biji telur dikutip dan telah menetaskan sebanyak 508,842 ekor anak penyu yang sudah dilepaskan ke lautan.

“Ini menjadikan secara keseluruhannya sudah hampir 21 juta anak-anak penyu telah dilepaskan semula ke lautan di sekitar Taman Pulau-Pulau Penyu sejak tahun 1977 sehinggalah kini, iaitu selama 44 tahun.

“Secara teorinya dari 21 juta anak penyu yang dilepaskan itu, hanya 21 ribu ekor sahaja yang akan berjaya menjadi penyu dewasa. Data penyelidikan menunjukkan bahawa nisbah dari 1,000 ekor anak penyu yang dilepaskan, hanya seekor sahaja akan berjaya menjadi penyu dewasa,” katanya.

Beliau berkata demikian ketika berucap merasmikan Sambutan Hari Pewartaan Taman Pulau-Pulau Penyu ke-44 secara maya disini pagi tadi.

Jafry berkata, Taman Pulau-Pulau Penyu juga merupakan kawasan yang disenaraikan di dalam kawasan ‘Turtle Island Heritage Protected Area’ atau lebih sinonim dengan gelaran TIHPA.

Katanya, kerjasama itu melibatkan usaha pemuliharaan habitat dan kawasan pendaratan penyu di sembilan buah pulau, dan tiga buah pulau terletak di Malaysia iaitu di Taman Pulau-Pulau Penyu.

“Penubuhan TIPHA ini pada 31 Mei tahun 1996 adalah merupakan usahasama bilateral di antara Kerajaan Malaysia dengan Kerajaan Republik Filipina dalam memantapkan lagi konservasi penyu di perairan Sulu dan juga di rantau Asia Tenggara.

“Inisiatif ini amat terkenal seantero dunia sebagai satu-satunya kerjasama rentas sempadan negara seumpamanya di dunia khusus untuk pemuliharaan spesies penyu,” katanya.

Katanya, perbincangan dan kerjasama dalam pelbagai bentuk yang telah dijalankan selama lebih 25 tahun telah membuahkan manfaat dan hasil yang membanggakan demi inisiatif pemuliharaan penyu rentas negara.

“Sebagai contoh dengan inisiatif TIHPA, kedua-dua negara saling bertukar-tukar data penyelidikan khususnya dalam teknik pengurusan nurseri penyu.

“Perkongsian ini telah meningkatkan dan memperbaiki keupayaan negara masing-masing dan akhirnya meningkatkan kadar penetasan anak penyu di kedua-dua negara,” katanya.

Dalam pada itu, Jafry berkata, pihaknya melalui Taman-Taman Sabah telah berjaya memberi alternatif dalam penyampaian produk pelancongan yang menarik melalui program Sarang-Angkat Penyu atau “Turtle Nest-Adoption Program” di Taman Pulau-Pulau Penyu.

“Saya sendiri pun telah menganak-angkatkan sebuah sarang penyu sebagai tanda sokongan saya kepada usaha mulia ini. Program sebegini dapat membuka peluang secara langsung kepada pelancong dan orang awam untuk menyumbang dan terlibat secara peribadi sesuatu bakti dalam usaha konservasi penyu.

“Saya difahamkan juga, sejak tahun 2016 sehingga kini, sejumlah 1,688 sarang telah anak-angkatkan dengan jumlah kutipan sebanyak RM 168,800. Kesemua wang sumbangan ini telah digunakan khusus untuk penyelenggaraan nurseri penyu di Taman Pulau-Pulau Penyu,” katanya.

LABUAN: Seekor penyu hijau berukuran 1.16 meter ditemukan mati di Pantai Layang-Layangan pada Selasa tanpa kepala dan ekor.

Bangkai penyu betina yang merupakan spesies penyu laut paling diancam kepupusan itu, ditemukan oleh penduduk kampung dan kanak-kanak yang bermain di pantai pada kira-kira jam 9 pagi.

Penemuan itu dilaporkan kepada wartawan Bernama Jailani Hasan yang kemudian menghubungi Jabatan Perikanan pada jam 10.24 pagi.

Ketua cawangan taman marin dan pengurusan sumber Jabatan Perikanan Labuan, Vanessa Caroline Lee yang tiba di tempat kejadian berkata, ini merupakan penemuan kedua selepas bangkai penyu Hawksbill (Eretmochelys imbricata) ditemukan mati di Pantai Chimney pada Isnin.

“Ini merupakan bangkai penyu paling besar yang pernah kita temukan terdampar di pantai ini. Kami akan membuat laporan polis bagi siasatan lanjut kerana kemungkinan kematian haiwan tersebut disebabkan perbuatan manusia,” katanya.

Beliau berkata, sebaik kertas siasatan dibuka, beliau akan meminta orang ramai dan nelayan supaya menyalurkan sebarang maklumat yang berkaitan ke jabatannya.

Badan dan sirip penyu tersebut masih utuh, menurut jurugambar Bernama Muqtadir Halim.

“Sedih melihat hidupan laut yang cantik dan besar ini terdampar mati di pantai. Haiwan ini mungkin telah dirempuh kapal di tengah laut atau disebabkan perbuatan manusia,” katanya.

Kali terakhir penyu hijau ditemukan mati pada 9 Februari 2019 di Pantai Batu Pohon, bersebelahan Pantai Layang-Layangan.

Diklasifikasikan sebagai haiwan yang diancam kepupusan, penyu hijau terancam akibat akitiviti pengambilan telur, pemburuan, terperangkap dalam peralatan menangkap ikan dan kehilangan kawasan pantai tempat bertelur. – Bernama