KUALA LUMPUR: Kerajaan sedang meneliti penggubalan kerangka perundangan baharu bagi sektor e-dagang untuk mewujudkan persaingan lebih adil antara peniaga tempatan dan penjual rentas sempadan, di samping meningkatkan akauntabiliti platform dalam talian serta membendung lambakan produk tiruan.

Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup, Datuk Armizan Mohd Ali, berkata langkah itu diambil susulan kebimbangan terhadap ketidakseimbangan kawal selia antara usahawan tempatan dan peniaga luar negara yang menjual terus kepada pengguna Malaysia melalui platform e-dagang.

Beliau berkata, kerajaan ketika ini masih mengamalkan pendekatan pasaran terbuka yang membolehkan penjual luar negara menawarkan produk kepada pengguna tempatan, sekali gus memberi lebih banyak pilihan dan harga yang kompetitif.

“Bagaimanapun, kerajaan prihatin terhadap jurang kawal selia yang wujud dan sedang meneliti kerangka perundangan baharu bagi memastikan medan persaingan yang lebih seimbang, meningkatkan akauntabiliti platform e-dagang serta melindungi kelangsungan perusahaan mikro, kecil dan sederhana (PMKS) tempatan,” katanya.

Beliau berkata demikian ketika menjawab soalan Young Syefura Othman (Bentong) pada sesi Kamar Khas Dewan Rakyat, hari ini.

Menurut Armizan, kerajaan sedang mempertimbangkan beberapa mekanisme baharu termasuk kewajipan pematuhan undang-undang Malaysia oleh entiti luar yang menyasarkan pengguna tempatan, pelantikan wakil tempatan yang sah, pengukuhan tanggungjawab platform serta penerapan elemen pemakaian undang-undang luar wilayah (extraterritorial application).

Mengenai isu produk tiruan, beliau berkata kerajaan memandang serius lambakan barangan tidak sah di platform e-dagang kerana ia bukan sahaja menjejaskan jenama tempatan malah boleh mengancam keselamatan dan kesihatan pengguna.

Katanya, sebanyak 38,503 aduan berkaitan transaksi dalam talian direkodkan oleh Kementerian Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup (KPDN) dari tahun 2023 hingga 11 Jun 2026.

“Bagi tempoh 1 Januari hingga 31 Mei 2026, sebanyak 412 laman web telah disekat atas pelbagai kesalahan termasuk penjualan barang tiruan, manakala 57 iklan diturunkan dengan kerjasama platform e-dagang,” katanya.

Beliau berkata KPDN juga sedang meneliti mekanisme lebih jelas untuk mengenakan tanggungjawab kepada platform dalam memantau keselamatan dan kesahihan produk yang dijual.

Dalam pada itu, Armizan berkata Suruhanjaya Persaingan Malaysia (MyCC) setakat ini tidak merekodkan sebarang kes amalan harga pemangsa (predatory pricing) melibatkan peniaga luar dalam ekosistem e-dagang negara.

Beliau turut memaklumkan sektor e-dagang terus menjadi pemacu penting ekonomi negara dengan sumbangan RM248.2 bilion atau 13.6 peratus kepada Keluaran Dalam Negeri Kasar (KDNK) pada 2023.

Menurutnya, jumlah pendapatan sektor itu meningkat secara konsisten daripada RM1.1 trilion pada 2021 kepada RM1.3 trilion pada 2025.

Armizan berkata KPDN telah menyiapkan Memorandum Jemaah Menteri berkaitan penggubalan undang-undang baharu e-dagang yang dijadual dibentangkan kepada Jemaah Menteri pada minggu pertama Julai 2026.

Selain itu, kerajaan turut menubuhkan Jawatankuasa Khas Berkaitan Impak Perniagaan Asing Dalam Negara yang dipengerusikan Kementerian Kewangan bagi meneliti isu lambakan barangan dan perkhidmatan asing serta penyalahgunaan pas imigresen untuk tujuan perniagaan dan pekerjaan di Malaysia.

Katanya, kerajaan komited memastikan pertumbuhan sektor e-dagang berjalan seiring dengan perlindungan pengguna dan kelangsungan perniagaan tempatan, khususnya PMKS, agar dapat bersaing secara saksama dalam pasaran digital yang semakin berkembang.

1.        Pada minggu lepas, Jabatan Perangkaan Malaysia (DOSM) telah menerbitkan laporan Perusahaan Mikro, Kecil dan Sederhana (PMKS) 2023. Secara am-nya, laporan berkenaan menunjukkan prestasi serta sumbangan PMKS kepada ekonomi negara.

2.        Fakta menarik. Definisi PMKS adalah berlandaskan jumlah jualan tahunan atau jumlah pekerja:

3.        Menurut laporan PMKS 2023 berkenaan, pada tahun 2023, PMKS telah menyumbang sebanyak RM 613.1 billion (39.1%) kepada Keluaran Dalam Negeri Kasar (KDNK) negara. Jumlah ini merupakan peningkatan 5.0% dari tahun 2022.

4.        Dalam tempoh masa 8 tahun (2016 – 2023):

• KDNK negara telah meningkat 27.6%, dari RM 1,229.3 billion (2016) kepada RM 1,568 billion (2023)

• nilai sumbangan PMKS kepada KDNK negara pula telah meningkat 33.7%, dari RM 458.7 billion (2016) kepada RM 613.1 billion (2023)

• peratusan sumbangan PMKS kepada KDNK negara agak mendatar, dari 37.3% (2016) kepada 39.1% (2023)

5.        Merentasi lima sektor ekonomi negara, nilai serta peratusan sumbangan PMKS berbeza-beza, di mana ada peningkatan dari tahun 2022 untuk empat sektor.

• sektor Pertanian: PMKS merupakan penyumbang terbesar dengan 55.1%, meningkat dari 54.8% (2022)

• sektor Perlombongan & Pengkuarian: sumbangan PMKS hanyalah 3.2%, meningkat sedikit dari 3.0% (2022)

Secara tidak langsung, ini menunjukkan sektor Pertanian negara masih di dominasi oleh PMKS ataupun pekebun kecil. 

6.        Untuk sektor Perkhidmatan, PMKS di dominasi oleh sub-sektor perdagangan borong & runcit, makanan & minuman serta penginapan. Manakala, untuk sektor pembuatan, sumbangan PMKS di dorong oleh sub-sektor makanan, minuman dan tembakau.

7.        Di samping itu, PMKS melibatkan jumlah guna tenaga yang banyak. Pada tahun 2023, bilangan guna tenaga PMKS merangkumi 48.5% daripada keseluruhan guna tenaga negara. Malah, dalam tempoh masa 8 tahun (2016 – 2023), peratusan guna tenaga PMKS telah meningkat dari 47.0% kepada 48.5%.

8.        Laporan PMKS 2023 menunjukkan:

• peratusan guna tenaga PMKS (48.5%) adalah lebih besar berbanding dengan sumbangan PMKS (39.1%) kepada KDNK negara

• peranan PMKS di dalam ekonomi negara terus meluas dengan peningkatan peratusan guna tenaga kerja PMKS

9.        Secara keseluruhan, jumlah guna tenaga PMKS ialah 7.86 juta orang (2023), meningkat 3.5% dari 7.59 juta orang (2022). Daripada jumlah tersebut, lebih 90% guna tenaga PMKS berada di dalam tiga sektor ekonomi:

• Perkhidmatan (5.089 juta orang: 64.7%)

Ini meliputi sub-sektor: perdagangan borong & runcit, makanan & minuman, penginapan, pengangkutan & penyimpanan, serta maklumat & komunikasi

• Pembuatan (1.277 juta orang: 16.3%)

• Pertanian (0.795 juta orang: 10.1%)

10.      Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi (KUSKOP) Malaysia di laporkan berkata bahawa, pada tahun 2022, terdapat sejumlah 1.17 juta pertubuhan PMKS, merangkumi 97.4% daripada jumlah keseluruhan perniagaan di Malaysia.

11.      Justeru itu, selaras dengan sumbangan besar PMKS kepada KDNK negara serta peranan PMKS sebagai majikan kepada jutaan pekerja, kerajaan wajar mengandakan usaha untuk memperkasa PMKS sebagai agen pembangunan ekonomi negara yang mampan.

12.      Usaha berkenaan wajar berteraskan tanggungjawab kerajaan sebagai pengawal-selia/ regulator dan pemudah-cara/ facilitator untuk merancakkan pertumbuhan PMKS. Ini termasuklah:

• mengemas-kini dasar dan peraturan yang mesra PMKS

• menyediakan serta memudahkan akses kepada dana pembiayaan

• meningkatkan jalinan rantaian bekalan/ supply chain di kalangan PMKS, serta di antara PMKS dengan syarikat besar dan multi-nasional

• membuka pasaran kepada PMKS di dalam dan luar negara

• menyediakan lokasi perniagaan yang strategik

13.      Maka, di bawah Belanjawan 2024, Kerajaan Malaysia telah meyediakan peruntukan keseluruhan yang besar sebanyak RM 44 billion, di dalam bentuk pinjaman dan jaminan pembiayaan untuk PMKS. Antaranya:

• Bank Negara Malaysia (BNM): RM 8 billion

• Bank Simpanan Nasional (BSN): RM 1.4 billion

• TEKUN: RM 330 juta

• Amanah Ikhtiar Malaysia (AIM): RM 100 juta

(nota: AIM telah merekodkan kadar pinjaman tak berbayar/ non-performing loan (NPL) yang sangat rendah, iaitu 0.26% pada tahun 2022)

14.      Di samping itu juga, Perdana Menteri Malaysia pernah memaklumkan bahawa Syarikat Jaminan Pembiayaan Perniagaan (SJPP), iaitu sebuah organisasi milik penuh Kementerian Kewangan Malaysia, telah menjamin lebih 100,000 PKS, dengan nilai keseluruhan jaminan berjumlah lebih RM 75 billion.

Jumlah PKS tersebut merangkumi: PKS bukan Bumiputera (75%) dan PKS Bumiputera (25%).

15.      Jurang besar tersebut wajar mendapat perhatian serta penelitian segera oleh semua pihak berkepentingan. Sekilas pandang, ianya menggambarkan PKS Bumiputera masih jauh ketinggalan. Dengan peruntukan berbillion Ringgit setiap tahun menerusi pelbagai agensi kerajaan, ini seolah-olah menampakkan agenda pemerkasaan PKS Bumiputera telah gagal. Adakah benar?

Jika benar, overhaul semua agensi terbabit agar lebih efisyen dan efektif, serta memiliki akauntabiliti.

16.      Pada masa yang sama, kerajaan juga wajar meneliti kembali dasar serta mandat yang di berikan kepada agensi kerajaan dan Syarikat Berkaitan Kerajaan/ Government-Linked Company (GLC), di mana ada yang menjalankan perniagaan yang tidak berkepentingan nasional mahupun strategik, dan secara langsung bersaing dengan PMKS. Ini sudah pasti menimbulkan kesan ‘crowding out’ di dalam eko-sistem ekonomi negara.