KOTA KINABALU: Kerjasama teknologi perlu diterjemahkan kepada peningkatan yang boleh diukur dari segi produktiviti, pembangunan kemahiran tempatan dan peluang pekerjaan supaya mampu menyumbang secara bermakna kepada pertumbuhan ekonomi Sabah.

Timbalan Ketua Menteri II merangkap Menteri Kewangan, Datuk Seri Masidi Manjun berkata, transformasi digital tidak seharusnya sekadar melibatkan penggunaan teknologi baharu, sebaliknya perlu menyelesaikan cabaran operasi sebenar, meningkatkan prestasi organisasi serta mewujudkan nilai yang jelas kepada perniagaan dan masyarakat.

Beliau berkata demikian ketika berucap pada majlis pemeteraian Memorandum Perjanjian (MoA) antara Sri Komputer Sdn Bhd dan Infor (Malaysia) Sdn Bhd di Pusat Konvensyen Antarabangsa Sabah (SICC), di sini, semalam.

Menurutnya, teknologi seperti kecerdasan buatan (AI), pengkomputeran awan, analitik data dan automasi berpotensi membantu syarikat di Sabah beroperasi dengan lebih cekap, mengurus kos secara lebih berkesan, memperkukuh rantaian bekalan serta membuat keputusan yang lebih tepat berdasarkan data.

Bagaimanapun, katanya, keberkesanan penggunaan teknologi perlu dinilai berdasarkan peningkatan produktiviti, tadbir urus yang lebih baik, kualiti penyampaian perkhidmatan serta daya tahan sesebuah perniagaan.

“Teknologi hanya akan memberi manfaat sekiranya ia digunakan untuk menyelesaikan masalah sebenar dan menghasilkan penambahbaikan yang boleh diukur, bukannya sekadar mengikut trend tanpa matlamat yang jelas,” katanya.

Masidi berkata, kerjasama antara penyedia teknologi antarabangsa dengan syarikat tempatan merupakan langkah penting bagi menggabungkan kepakaran global dengan pemahaman mendalam terhadap persekitaran operasi dan keperluan pelanggan di Sabah.

Beliau turut menegaskan bahawa proses pendigitalan perlu disokong oleh aspek keselamatan siber, perlindungan data, ketelusan, akauntabiliti serta pengawasan manusia bagi memastikan teknologi digunakan secara bertanggungjawab.

“Teknologi seharusnya memperkukuh pertimbangan yang baik, bukannya menggantikannya,” katanya.

Dalam pada itu, beliau menyeru agar latihan, pemindahan pengetahuan dan pembangunan profesional terus diberi keutamaan supaya lebih ramai rakyat Sabah mampu menceburi bidang teknikal, pengurusan dan inovasi yang menawarkan nilai tambah tinggi.

Katanya, ekonomi digital yang mampan tidak boleh bergantung sepenuhnya kepada kepakaran luar, sebaliknya Sabah perlu terus melahirkan lebih ramai tenaga profesional, usahawan teknologi dan penyedia penyelesaian tempatan yang mampu memacu pertumbuhan ekonomi negeri.

“Pada akhirnya, kejayaan sesuatu kerjasama teknologi akan diukur berdasarkan keupayaannya meningkatkan produktiviti, membangunkan bakat tempatan dan mewujudkan nilai berkekalan kepada Sabah,” katanya.

KOTA KINABALU : Sabah FC mengumumkan empat pemain baharu bagi menghadapi saingan Liga Malaysia musim 2026/2027 yang dijadual akan bermula Ogos ini.

Empat pemain itu adalah pemain tengah, Abdul Halim Saari dan Fadzrul Danel Mohd Nizam; Fayadh Zulkifli (penyerang); serta Abdul Hanafie Tokyo Abdul Hasim (pertahanan).

Pengumuman pemain baharu ini diumumkan skuad Badak menerusi satu hantaran di laman sosial rasmi Sabah FC di sini pada Selasa.

Mohd Fadzrul yang berusia 28 tahun sebelum ini bersama Imigresen FC menyertai Sabah FC pada musim ini mengikat kontraknya selama satu musim.

Beliau berkata, keputusan memilih skuad Badak itu hadir bersama satu tekad, keluar daripada zon selesa, mencari cabaran baharu dan terus berkembang sebagai seorang pemain.

Menurutnya, visi yang dibawa Sabah FC turut menjadi antara faktor yang meyakinkannya bahawa bumi di bawah bayu adalah destinasi tepat untuk meneruskan perjalanan kariernya.

“Saya merasakan ini adalah masa yang sesuai untuk mencari cabaran baharu, terus berkembang sebagai pemain dan keluar daripada zon selesa.

“Saya percaya Sabah mempunyai visi yang selari dengan cita-cita saya dan saya ingin memberikan komitmen 100 peratus untuk membantu pasukan mencapai kejayaan,” katanya.

Bagi Abdul Halim,32, visi besar kelab dan semangat luar biasa penyokong Sang Badak menjadi antara faktor utama yang meyakinkan beliau untuk membawa perjuangannya ke bumi di bawah bayu.

Karier Halim menyaksikannya menembusi pasukan senior Kedah pada 2016 sebelum mencipta antara detik terbesar dalam perjalanan bola sepaknya apabila menjulang Piala Malaysia bersama Kedah.

Pengalamannya bukan hanya di pentas domestik malah turut pernah mendapat pendedahan bersama skuad Harimau Malaya dan merasai pengalaman berdepan Vietnam di pentas antarabangsa.

“Saya memilih Sabah kerana melihat kelab ini mempunyai visi yang jelas dan cita-cita besar. Sabah FC juga mempunyai penyokong yang sangat luar biasa dan saya mahu menjadi sebahagian daripada pasukan yang sentiasa berjuang untuk memberikan yang terbaik kepada mereka,” katanya.

Sementara itu, Fayadh sebelum ini pernah membantu Kedah menjulang Piala FA 2019 selepas menewaskan Perak 1-0 di pentas final.

Di pentas Asia, Fayadh turut mempunyai pengalaman beraksi dalam kempen kelayakan Liga Juara-Juara AFC di Korea Selatan pada 2020, selain mencipta kenangan tersendiri apabila menjaringkan gol dalam saingan peringkat AFC bersama Kedah pada 2022.

Pengalamannya turut merangkumi pentas antarabangsa apabila berpeluang bersama skuad kebangsaan pada 2021 di Jordan, pengalaman yang memberinya peluang berkongsi pentas bersama antara pemain terbaik negara ketika itu.

Potensi yang dimiliki Sabah FC serta kekuatan penyokongnya menjadi antara faktor utama yang meyakinkan Fayadh untuk memilih bumi di bawah bayu sebagai destinasi seterusnya dalam kariernya.

“Saya memilih Sabah FC kerana saya melihat pasukan ini mempunyai potensi yang sangat baik untuk saya terus berkembang sebagai pemain.

“Seperti yang kita tahu, Sabah FC juga mempunyai penyokong yang hebat dan sentiasa berada di belakang pasukan sepanjang perlawanan,” katanya.

Seorang lagi pemain Abdul Hanafie yang kembali menyarung jersi negeri kelahirannya menyertai Sabah FC selepas beraksi bersama Imigresen FC musim ini.

Anak kelahiran Sandakan itu mampu beraksi sebagai pertahanan tengah dan pertahanan kanan.

“Sabah FC bukanlah sebuah pasukan yang asing bagi saya. Malah, inilah tempat yang saya anggap sebagai rumah.

“Di sinilah saya membesar dan memulakan perjalanan sebagai seorang pemain bola sepak. Peluang untuk kembali menyarung jersi Sabah FC merupakan satu penghormatan yang sangat bermakna buat saya,” katanya. – SABAH MEDIA

Oleh Normimie Diun

KOTA KINABALU: Kerajaan Sabah menyasarkan kapasiti tenaga boleh baharu (TBB) mencapai sekitar 1,200 megawatt (MW) atau 37 peratus daripada campuran kapasiti penjanaan negeri menjelang 2030 menerusi pelaksanaan beberapa projek strategik di bawah Pelan Induk dan Halatuju Tenaga Sabah 2040 (SE-RAMP 2040).

Ketua Menteri, Datuk Seri Hajiji Noor berkata, hala tuju itu merupakan sebahagian daripada sasaran jangka panjang kerajaan negeri untuk mencapai 50 peratus campuran kapasiti tenaga boleh baharu menjelang 2035.

Beliau berkata demikian ketika menjawab pertanyaan lisan Datuk Seri Arthur Joseph Kurup (Sook) pada Persidangan Dewan Undangan Negeri (DUN) Sabah Ke-17, di sini, pada Isnin.

Menurutnya, sehingga kini kapasiti tenaga boleh baharu di Sabah adalah sekitar 307MW, bersamaan kira-kira 16 peratus daripada campuran kapasiti penjanaan negeri.

“Menjelang 2030, fokus kerajaan negeri adalah meningkatkan pembangunan kapasiti tenaga boleh baharu secara berperingkat melalui penambahan kapasiti solar berskala besar, hidroelektrik, tenaga angin, biojisim serta teknologi Sistem Penyimpanan Tenaga (Energy Storage System) bagi memastikan kestabilan grid dan mengurangkan isu gangguan bekalan akibat sifat tenaga boleh baharu yang tidak konsisten,” katanya.

Hajiji berkata, antara projek strategik yang sedang dan akan dilaksanakan ialah pembangunan Projek Solar Berskala Besar (LSS) berkapasiti keseluruhan 450MW, meliputi 200MW yang kini dalam pelaksanaan dan dijangka siap antara penghujung 2026 hingga awal 2027, serta tambahan 250MW yang sedang melalui proses bidaan dan disasarkan siap pada 2028.

Selain itu, katanya, Projek Sistem Penyimpanan Tenaga Bateri (BESS) berkapasiti 200MW/400 megawatt jam (MWh) kini dalam proses bidaan dan dijangka siap pada 2028.

Beliau berkata, kerajaan turut merancang projek penjanaan tenaga angin berkapasiti 100MW yang dijangka siap pada 2029, selain Projek Hidroelektrik Upper Padas berkapasiti 187MW dan Projek Hidroelektrik Oriole Padas berkapasiti 162MW yang disasarkan siap pada 2030.

“Dengan pelaksanaan projek-projek ini secara berfasa, kapasiti tenaga boleh baharu di Sabah dijangka meningkat kepada sekitar 1,200MW menjelang 2030, sekali gus mewakili kira-kira 37 peratus daripada campuran kapasiti penjanaan negeri.

“Kerajaan negeri yakin sasaran 50 peratus tenaga boleh baharu menjelang 2035 mampu dicapai, sambil memastikan bekalan elektrik Sabah kekal mencukupi, stabil, berdaya harap dan mampu milik selaras dengan aspirasi peralihan tenaga negeri,” katanya.

Menjawab soalan tambahan Arthur mengenai potensi Ocean Thermal Energy Conversion (OTEC), Hajiji berkata kerajaan negeri sedang meneliti teknologi itu sebagai salah satu sumber tenaga baharu yang berpotensi dibangunkan di Sabah.

Katanya, berdasarkan kajian, Sabah mempunyai potensi yang besar dalam pembangunan tenaga haba lautan dan kerajaan melalui Sekretariat Sabah Maju Jaya (SMJ) telah memulakan usaha awal, termasuk menghantar pegawai mengadakan lawatan ke beberapa negara seperti Jepun yang telah membangunkan teknologi berkenaan.

“Insya-Allah, jika semua perancangan berjalan lancar, kita akan dapat melaksanakan projek OTEC di perairan Sabah pada masa hadapan,” katanya.

Mengulas mengenai bekalan elektrik di kawasan luar bandar dan pedalaman, Hajiji berkata kerajaan mempunyai perancangan menyeluruh bagi memastikan setiap kampung dan kediaman rakyat menerima bekalan elektrik yang mencukupi.

Katanya, selain pelaksanaan projek pembinaan talian bekalan elektrik oleh Kerajaan Persekutuan, kerajaan negeri turut memberi keutamaan untuk memperluaskan akses bekalan elektrik ke seluruh Sabah, termasuk kawasan pedalaman, bagi memenuhi keperluan rakyat serta menyokong pertumbuhan sektor industri.

KOTA KINABALU: Kerjasama strategik antara Perancis dan Sabah terus diperkukuh menerusi pelbagai inisiatif melibatkan bidang tenaga hijau, ekonomi biru, penyelidikan, pelancongan serta keselamatan maritim yang dijangka memberi manfaat kepada kedua-dua pihak.

Duta Besar Perancis ke Malaysia, Marc Abensour berkata, perbincangan bersama kerajaan negeri memberi tumpuan kepada projek-projek yang sedang dilaksanakan di Sabah selain meneroka peluang kerjasama baharu dalam sektor berpotensi tinggi.

Menurut beliau, antara projek yang dibincangkan ialah penglibatan syarikat Perancis, TotalEnergies dalam penerokaan blok laut dalam di luar pesisir Sabah, selain penyertaan Technip dan Valorep dalam projek berkaitan.

“Kami juga melihat peluang memperkukuh kerjasama dalam peralihan tenaga melalui pembangunan teknologi penangkapan karbon serta inisiatif menghijaukan sektor tenaga.

“Selain itu, kami turut membincangkan projek inovatif oleh syarikat Perancis, Botanickel di Ranau yang membolehkan nikel diekstrak menggunakan tumbuhan tanpa melibatkan aktiviti perlombongan,” katanya.

Beliau berkata demikian ketika ditemui media selepas mengadakan kunjungan hormat kepada Yang di-Pertua Negeri Sabah, Tun Musa Aman di Istana Seri Kinabalu, pada Selasa.

Marc berkata, projek berasaskan alam semula jadi yang dilaksanakan oleh Botanickel bukan sahaja menyumbang kepada pemeliharaan alam sekitar, malah berpotensi mewujudkan peluang pekerjaan dan latihan kepada komuniti setempat.

Dalam pada itu, katanya, Perancis turut berminat memperluaskan kerjasama dalam bidang ekonomi biru dan penyelidikan marin menerusi jalinan antara Pusat Penyelidikan Sains Marin Universiti Malaysia Sabah (UMS) dengan Institut Penyelidikan Marin Perancis (IFREMER).

Beliau berkata, Institut Penyelidikan Agronomi Perancis (CIRAD) juga sedang menjalinkan kerjasama penyelidikan berkaitan kelestarian industri sawit di Sabah, sekali gus memperkukuh hubungan saintifik antara kedua-dua pihak.

Menurutnya, pembukaan Club Med Resort di Kuala Penyu pula dijangka menjadi pemangkin kepada pertumbuhan sektor pelancongan negeri dengan menarik lebih ramai pelancong antarabangsa.

Marc turut menegaskan bahawa hubungan Malaysia dan Perancis akan terus diperkasakan melalui kerjasama dalam aspek keselamatan dan pertahanan maritim, termasuk usaha meningkatkan keselamatan serta kestabilan perairan serantau, khususnya di Sabah.

SANDAKAN: Kerajaan Gabungan Rakyat Sabah (GRS) sentiasa berusaha memberikan yang terbaik kepada rakyat dan tidak pernah mengabaikan kebajikan serta keperluan mereka.

Ahli Dewan Undangan Negeri (ADUN) Sungai Manila, Datuk Hazem Mubarak Tun Musa berkata, kerajaan negeri sentiasa prihatin terhadap masalah yang dihadapi rakyat dan komited dalam memastikan kesejahteraan masyarakat terus dipertingkatkan menerusi pelbagai inisiatif serta bantuan yang diperkenalkan.

“Kerajaan GRS sentiasa memberikan yang terbaik untuk rakyat dan amat prihatin terhadap kebajikan mereka. Rakyat tidak diabaikan dan tidak dibiarkan terus dibelenggu pelbagai masalah,” katanya.

Beliau berkata demikian ketika berucap pada Majlis Penyerahan Lot Tanah Rizab Anak Negeri di Kampung Sungai Batang, di sini, pada Rabu.

Menurut Hazem, pelbagai bentuk bantuan dan program pembangunan yang dilaksanakan kerajaan adalah bertujuan meningkatkan taraf hidup rakyat serta memastikan manfaat pembangunan dapat dinikmati oleh semua lapisan masyarakat.

Katanya, kerajaan negeri juga sentiasa berusaha mencari penyelesaian terhadap isu-isu yang dihadapi penduduk, termasuk di kawasan Kampung Sungai Batang.

“Masalah yang dihadapi penduduk di kampung ini sememangnya diberikan perhatian. Kita akan berusaha mengatasi isu bekalan air, sistem perparitan dan jalan masuk yang menjadi keperluan utama penduduk.

“Perkara ini sedang diberi perhatian dan saya telah meminta jabatan serta agensi kerajaan yang berkaitan untuk tampil membantu dalam mencari penyelesaian terbaik,” katanya.

Hazem berkata, sebagai wakil rakyat kawasan Sungai Manila, beliau akan terus memainkan peranan dalam membawa pembangunan dan kesejahteraan kepada masyarakat setempat.

“Selaku ADUN Sungai Manila, saya komited untuk terus membawa kesejahteraan kepada rakyat dan akan berusaha memastikan setiap masalah yang dihadapi penduduk dapat ditangani sebaik mungkin,” katanya.

KOTA KINABALU: Hungary dan Sabah berpotensi memperkukuh kerjasama dalam pembangunan pertanian mampan, pemindahan teknologi, penyelidikan serta inovasi, termasuk memanfaatkan sisa pertanian untuk pembangunan tenaga boleh diperbaharui.

Duta Hungary ke Malaysia, Dr. Sándor Sipos berkata, peningkatan jumlah sisa pertanian di seluruh dunia menjadikan pengurusan dan penggunaan sumber secara berkesan sebagai cabaran global yang memerlukan penyelesaian bersama.

Menurut beliau, kerjasama dalam bidang penyelidikan dan perkongsian teknologi mampu menukar sisa pertanian kepada tenaga hijau, sekali gus mengurangkan kesan terhadap alam sekitar serta mewujudkan nilai ekonomi baharu.

Beliau berkata demikian sempena lawatan rasmi ke Sabah yang turut menyaksikan kunjungan hormat beliau kepada Menteri Pertanian, Perikanan dan Industri Makanan Sabah, Datuk Jamawi Jaafar, hari ini.

Dalam pertemuan itu, kedua-dua pihak bertukar pandangan mengenai pelbagai isu berkepentingan bersama, termasuk hubungan dua hala, pembangunan pertanian dan agenda kelestarian.

Mereka turut meneliti hubungan sejarah dan budaya yang telah lama terjalin antara Hungary dan Sabah, sambil menyifatkan persahabatan antara rakyat kedua-dua wilayah sebagai asas kukuh kepada kerjasama yang lebih erat pada masa depan.

Perbincangan turut memberi tumpuan kepada usaha pemodenan sektor pertanian, pembangunan mampan dan ekonomi hijau, dengan kedua-dua pihak bersetuju bahawa pemindahan teknologi dalam pengeluaran tenaga mampan dan boleh diperbaharui perlu diperkasakan.

Dr. Sándor berkata, Hungary mempunyai pengalaman luas dalam teknologi pertanian, pengurusan sisa, tenaga biojisim dan teknologi tenaga hijau yang boleh dimanfaatkan melalui kerjasama strategik dengan Sabah.

Beliau berharap kedua-dua pihak dapat meneroka penyelesaian praktikal bagi menukarkan sisa pertanian kepada tenaga boleh diperbaharui, sekali gus menyokong usaha transformasi hijau dan pencapaian matlamat pembangunan mampan.

Katanya, pengukuhan kerjasama dua hala bukan sahaja dapat meningkatkan pertukaran teknologi dan pengetahuan, malah memberi manfaat kepada pembangunan ekonomi, perlindungan alam sekitar serta keselamatan makanan.

Selain isu pertanian, kedua-dua pihak turut membincangkan pengurusan dan pemanfaatan sisa pertanian serta sisa domestik, di samping meneroka peluang kerjasama dalam pembangunan tenaga boleh diperbaharui.

Dalam perkembangan lain, Dr. Sándor memaklumkan Kerajaan Hungary menawarkan 40 biasiswa kepada Malaysia setiap tahun dan berharap lebih ramai pelajar dari Sabah serta Sarawak memanfaatkan peluang melanjutkan pengajian tinggi di negara itu.

Menurutnya, penyertaan lebih ramai pelajar dari Malaysia Timur akan membantu memperkukuh hubungan dalam bidang pendidikan dan pembangunan modal insan antara kedua-dua pihak.

Oleh Normimie Diun

KOTA KINABALU: Sabah memilih pendekatan pertumbuhan seimbang bagi memastikan pembangunan dan pemuliharaan alam sekitar dapat dilaksanakan secara adil serta mampan.

Ketua Menteri, Datuk Seri Hajiji Noor berkata kerajaan negeri menolak pendekatan pembangunan melulu yang merosakkan alam sekitar, selain tidak bersetuju dengan idealisme alam sekitar yang boleh melambatkan kemajuan rakyat.

“Sabah tidak mahu pembangunan yang memusnahkan alam sekitar kita. Namun Sabah juga tidak boleh menerima pendekatan yang mana idealisme alam sekitar melambatkan kemajuan rakyat kita.

“Kita mesti menolak kedua-dua ekstrem ini. Kita tidak mahu pembangunan yang melulu. Tetapi kita juga tidak mahu peralihan yang tidak realistik. Jalan ke hadapan bagi Sabah ialah model pertumbuhan seimbang,” katanya.

Beliau berkata demikian ketika berucap pada sidang kemuncak World Green and Sustainability Summit (WGSS) bertemakan Powering Green Growth: Sabah and Malaysia in the Age of Sustainability di Shangri-La Tanjung Aru Resort, pada Isnin.

Menurut Hajiji, model pertumbuhan seimbang yang diperjuangkan Sabah merangkumi pembangunan berdisiplin, pemuliharaan bernilai, pelaburan bertanggungjawab serta peralihan tenaga yang mengambil kira kemampuan dan keadilan sosial.

Beliau berkata walaupun Sabah merupakan sebuah negeri kecil, negeri itu memiliki aset dan kekuatan yang semakin bernilai dalam dunia hari ini.

Katanya, Sabah mempunyai modal semula jadi yang kaya, biodiversiti luar biasa, sumber daratan dan maritim yang luas, selain potensi tenaga, kedudukan strategik serta kestabilan politik.

“Dan yang paling penting, kita mempunyai generasi muda yang bersedia membantu membentuk ekonomi masa depan,” katanya.

Hajiji berkata Sabah telah menunjukkan prestasi cemerlang dalam melindungi kawasan hutan simpan, memelihara biodiversiti penting dunia serta mengekalkan antara kadar kawasan perlindungan tertinggi di rantau ini.

Menurut beliau, Sabah kini diiktiraf sebagai antara peneraju pemuliharaan di Malaysia dan Asia Tenggara, sekali gus meletakkan negeri itu pada kedudukan terbaik sebagai destinasi pelaburan yang bertanggungjawab dan mampan.

Katanya, fasa pertumbuhan hijau Sabah kini bergerak ke arah pemuliharaan yang mempunyai nilai ekonomi.

“Kita sedang beralih daripada melindungi sumber kepada membangunkan industri yang bertanggungjawab berasaskan sumber tersebut.

“Kita juga sedang beralih daripada hanya menjadi penyumbang hijau kepada peneraju ekonomi hijau,” katanya.

Beliau berkata usaha itu termasuk membangunkan pasaran karbon yang berwibawa, menarik pelaburan hijau berkualiti serta memperluas industri tenaga boleh diperbaharui, pertanian mampan, ekonomi biru, ekopelancongan dan inovasi berasaskan biodiversiti.

Tambahnya, kerajaan negeri juga mahu memastikan syarikat tempatan, pekerja tempatan dan komuniti setempat turut mendapat manfaat daripada rantaian nilai ekonomi hijau.

Hajiji berkata Sabah telah lama melaksanakan agenda pemuliharaan sebelum isu kemampanan menjadi perhatian global.

“Hari ini, hampir 30 peratus keluasan tanah Sabah berada di bawah Kawasan Perlindungan Sepenuhnya (Totally Protected Areas), dan itu bukan satu komitmen yang kecil,” katanya.

Beliau berkata WGSS menjadi platform penting untuk membincangkan isu kemampanan yang memberi kesan langsung kepada kehidupan rakyat dan masa depan generasi muda.

Namun katanya, kemampanan bukan sekadar kedengaran baik di dewan persidangan, sebaliknya perlu praktikal dan mampu dilaksanakan di lapangan.

“Peralihan hijau yang terlalu mahal untuk keluarga biasa bukanlah sesuatu yang mampan. Dasar yang melindungi masa depan tetapi membebankan masa kini perlu dinilai dengan teliti.

“Bagi Sabah, kemampanan mesti bersifat praktikal. Ia mesti adil. Ia mesti mampu dilaksanakan dan paling penting, ia mesti memberi manfaat kepada rakyat,” katanya.

KOTA KINABALU: Program 80 Menu Sabahan sempena Sambutan Ulang Tahun Hari RTM Ke-80 bukan sahaja mengetengahkan keunikan makanan tradisional negeri ini, malah menjadi platform penting dalam memelihara warisan budaya serta memperkukuh identiti masyarakat pelbagai kaum di Sabah.

Menteri Pertanian, Perikanan dan Industri Makanan, Datuk Jamawi Jaafar berkata, inisiatif yang digerakkan RTM Sabah itu wajar dipuji kerana memberi impak besar terhadap usaha memartabatkan budaya tempatan.

“Program seperti ini bukan sahaja mengangkat keunikan makanan tradisional Sabah, malah menjadi platform terbaik dalam memelihara warisan budaya dan memperkukuh identiti masyarakat pelbagai kaum di negeri ini,” katanya ketika merasmikan program berkenaan di sini, pada Ahad.

Jamawi berkata, keistimewaan makanan tradisional Sabah terletak pada penggunaan sumber asli dan hasil bumi tempatan yang dekat dengan kehidupan masyarakat.

Katanya, banyak menu tradisional negeri ini menggunakan bahan seperti serai, kunyit, cili, pandan, ulam-ulaman, sayur kampung serta pelbagai herba tempatan yang ditanam sendiri di halaman rumah atau kebun dapur.

Menurutnya, program berkenaan bukan sekadar festival makanan, sebaliknya turut membawa mesej penting mengenai kepentingan Inisiatif Kebun Dapur dalam kehidupan masyarakat masa kini.

“Amalan berkebun perlu terus digalakkan kerana mampu menyediakan sumber makanan segar dan sihat untuk keluarga selain membantu menjimatkan perbelanjaan harian.

“Dalam keadaan kos sara hidup yang semakin mencabar, amalan menanam sendiri bahan asas masakan di rumah adalah satu langkah yang sangat baik dan praktikal,” katanya.

Beliau berkata, banyak menu tradisional Sabah yang diketengahkan tidak akan lengkap tanpa bahan segar daripada kebun dapur, sekali gus menyerlahkan keunikan makanan warisan yang segar dan dekat dengan alam.

Katanya, sekiranya inisiatif kebun dapur terus diperkasakan khususnya dalam kalangan generasi muda, ia mampu membantu memelihara warisan makanan tradisional selain mendidik masyarakat mengenai kepentingan pertanian komuniti dan gaya hidup lestari.

Dalam pada itu, Jamawi berkata, RTM sebagai medium penyiaran utama negara telah memainkan peranan besar dalam menyatukan rakyat melalui maklumat, pendidikan dan hiburan selama lapan dekad.

“Penganjuran program berteraskan budaya dan komuniti seperti ini amat bertepatan dengan semangat Sambutan Hari RTM yang bukan sahaja meraikan sejarah penyiaran negara, tetapi juga mengangkat budaya, warisan dan gaya hidup masyarakat tempatan,” katanya.

Beliau turut melihat program itu sebagai platform terbaik dalam mempromosikan pelancongan gastronomi Sabah, khususnya sempena Tahun Melawat Sabah.

“Makanan tradisional bukan sekadar sajian, tetapi merupakan cerita tentang budaya, adat dan identiti masyarakat yang diwarisi turun-temurun,” katanya.

Jamawi berkata, Kementerian Pertanian, Perikanan dan Industri Makanan sentiasa menyokong usaha seumpama itu dan berharap ia terus diperkasakan pada masa akan datang.

“Saya sekali lagi mengucapkan tahniah kepada RTM Sabah di bawah pimpinan Yusni dan semua pihak yang terlibat dalam menjayakan program ini,” katanya.

Beliau turut menyampaikan ucapan Selamat Hari Raya Aidiladha dan Pesta Kaamatan kepada semua yang meraikannya.

Turut hadir, Pembantu Menteri Pertanian, Perikanan dan Industri Makanan, Datuk Ruslan Muharam serta Pengarah RTM Sabah, Yusni Mohamad Ali.

KOTA KINABALU: Kerajaan Sabah sedang memperhalusi beberapa pembaharuan penting dalam sektor kesihatan negeri termasuk cadangan pindaan Ordinan Kesihatan Awam (PHO), penerimaan Akta Pendaftaran Ahli Farmasi 1951 (Akta 371) serta penubuhan Majlis Penasihat Kesihatan Negeri Sabah.

Usaha itu dilihat sebagai langkah memperkukuh tadbir urus dan autonomi kesihatan negeri selaras dengan keperluan semasa rakyat Sabah.

Perkara berkenaan menjadi fokus utama Bengkel Kesihatan anjuran Kementerian Wanita, Kesihatan dan Kesejahteraan Rakyat (KWKKR) yang menghimpunkan pelbagai agensi kerajaan, badan profesional, pertubuhan bukan kerajaan (NGO) dan pihak berkepentingan sektor kesihatan di sebuah hotel terkemuka di sini, pada Rabu.

Menteri KWKKR, Datuk Julita Majungki berkata, bengkel itu diadakan bagi mendapatkan pandangan menyeluruh daripada semua pihak sebelum sebarang cadangan dibawa ke peringkat Kabinet Negeri serta platform berkaitan Perjanjian Malaysia 1963 (MA63).

Menurutnya, pendekatan “team government” perlu dijadikan asas dalam memperkukuh sistem kesihatan Sabah tanpa menjejaskan peranan mana-mana agensi sedia ada.

“Kita bukan mahu mengambil alih tugas sesiapa, tetapi mahu memastikan perkara yang masih perlu diperbaiki dapat dilaksanakan bersama sebagai satu pasukan.

“Pandangan yang dikumpulkan hari ini akan diperhalusi sebelum dibawa ke peringkat pembuat dasar termasuk Kabinet Negeri dan jawatankuasa berkaitan,” katanya ketika merasmikan bengkel itu di sini, hari ini.

Antara perkara yang dibincangkan termasuk status pindaan PHO, penerimaan Akta 371 di Sabah serta cadangan mewujudkan Majlis atau Jawatankuasa Khas Kesihatan Negeri Sabah.

Julita berkata, Sabah juga perlu melihat keperluan memperkukuh beberapa aspek perundangan kesihatan awam termasuk isu fluoridasi dan pengurusan pembentungan yang mempunyai implikasi langsung terhadap kesejahteraan rakyat.

Beliau turut memaklumkan beberapa cadangan berkaitan PHO dijangka dibawa untuk perbincangan lanjut bersama kementerian serta jawatankuasa teknikal MA63 dalam masa terdekat sebelum dimuktamadkan di peringkat lebih tinggi.

“Kalau kita perlu pergi ke Kabinet, kita pergi ke Kabinet. Kalau perlu ke Dewan Undangan Negeri untuk meluluskan enakmen tertentu, kita akan lakukan demi kepentingan Sabah,” katanya.

Bengkel sehari itu turut disertai Jabatan Kesihatan Negeri Sabah (JKNS), Kementerian Kerajaan Tempatan dan Perumahan (KKTP), Dewan Bandaraya Kota Kinabalu (DBKK), Persatuan Farmaseutikal Sabah (SPS), Persatuan Perubatan Malaysia (MMA), Sabah Action Body Advocating Rights (SABAR), Pejabat Peguam Besar Negeri Sabah serta wakil sektor kesihatan lain.

MATUNGGONG: Rakyat Sabah perlu terus menghargai dan memelihara keharmonian serta perpaduan yang dinikmati selama ini kerana tidak semua negara berbilang kaum mampu mengekalkan keadaan sedemikian.

Menteri Wanita, Kesihatan dan Kesejahteraan Rakyat Sabah, Julita Majungki berkata, masyarakat Sabah mempunyai keistimewaan tersendiri kerana rakyatnya hidup dalam suasana saling menghormati walaupun terdiri daripada pelbagai kaum, budaya dan agama.

“Kita di Sabah biasanya memandang orang sebagai orang, sebagai saudara, bukan melihat kepada bangsanya. Itulah kelebihan kita yang perlu kita jaga,” katanya ketika merasmikan Sambutan Pesta Kaamatan Peringkat Daerah Kecil Matunggong, pada Sabtu.

Menurut beliau, rakyat tidak boleh memandang ringan nilai perpaduan kerana terdapat negara lain yang pernah mengalami konflik dan pergolakan akibat perpecahan dalam masyarakat.

“Keamanan dan keharmonian yang kita kecapi di Sabah hari ini perlu terus dipelihara supaya negeri ini kekal stabil dan mampu berkembang dengan lebih baik pada masa hadapan,” katanya.

Beliau berkata, keharmonian dan perpaduan yang kukuh dalam kalangan rakyat turut memainkan peranan penting dalam memastikan kestabilan politik negeri terus terpelihara, sekali gus membolehkan agenda pembangunan dan kebajikan rakyat dilaksanakan dengan lebih berkesan.

“Kalau masyarakat kita terus bersatu dan hidup dalam keadaan harmoni, negeri juga akan kekal stabil dari segi politik. Bila keadaan stabil, kerajaan dapat memberi tumpuan kepada pembangunan dan keperluan rakyat,” katanya.

Dalam pada itu, beliau berkata sambutan Pesta Kaamatan merupakan antara contoh terbaik bagaimana rakyat Sabah mampu meraikan kepelbagaian budaya dalam suasana aman dan harmoni.

Katanya, tema Kaamatan tahun ini, “Menuai Perpaduan, Merayakan Keharmonian”, amat bertepatan dengan identiti masyarakat Sabah yang hidup dalam keadaan saling menghormati dan menghargai antara satu sama lain.

“Kaamatan bukan sekadar perayaan kebudayaan, tetapi juga lambang perpaduan masyarakat Sabah yang hidup bersama dalam keadaan aman dan saling menghargai,” katanya.

Sementara itu, Pertandingan Unduk Ngadau Peringkat Daerah Kecil Matunggong 2026 menyaksikan Crizzelbellkah Lorris dinobatkan sebagai johan, diikuti Wiwielian Phang sebagai naib johan, manakala Ellyzzie Casey Epson meraih tempat ketiga.