KOTA KINABALU: Pihak Berkuasa Pembangunan Ekonomi dan Pelaburan Sabah (SEDIA) telah menyiapkan sembilan laporan Pelan Induk dan Kajian Kebolehlaksanaan untuk memandu perancangan dan pelaksanaan Rancangan Malaysia Ke-13 (RMK13) bagi tempoh 2026 hingga 2030.

Ketua Menteri Datuk Seri Hajiji Noor berkata pelan-pelan ini disediakan bagi meneruskan program dan projek pembangunan wilayah tertinggal. Ini termasuk Kajian Pembangunan Ekonomi Kawasan Sempadan Sabah, Malaysia yang telah mencadangkan empat projek pemangkin dan 27 projek cadangan.

Selebihnya adalah Kajian Pelan Induk Lembah Makanan di Pedalaman Sabah melibatkan lima daerah utama iaitu Keningau, Tambunan, Tenom, Tongod dan Nabawan melibatkan keluasan tanah seluas 2.3 juta hektar, katanya ketika mempengerusikan mesyuarat Sedia di Menara Kinabalu hari ini.

Beliau berkata Sedia telah menerima peruntukan berjumlah RM3.7 bilion daripada Kerajaan Persekutuan sejak penubuhannya sehinggalah Rancangan Malaysia ke-12 (RMK12).

“Kerajaan Persekutuan, terutama Kementerian Ekonomi telah meluluskan peruntukan sejumlah RM646.3 juta kepada SEDIA sepanjang RMK12. Ini menjadikan jumlah keseluruhannya sebanyak RM3.7 billion sejak penubuhan Sedia bermula RMK9,” katanya.

Hajiji mengalu-alukan komitmen berterusan dari Kerajaan Persekutuan dalam RMK13 untuk meningkatkan keseimbangan kemajuan dan pembangunan wilayah yang ketinggalan.

“Pembangunan Koridor dan hab pengeluaran khusus akan terus diteroka bagi memanfaatkan potensi ekonomi kawasan setempat,” katanya.

Berdasarkan Laporan “Pencapaian Outcome Projek Sabah Development Corridor (SDC) Rancangan Malaysia Ke-9 hingga Rancangan Malaysia Ke-11” yang menyajikan ringkasan hasil projek pembangunan utama yang dilaksanakan di bawah Koridor Pembangunan Sabah (SDC) menunjukkan pencapaian SEDIA yang membanggakan, katanya.

Antaranya, dalam sektor pertanian dan penternakan iaitu pembangunan Pusat Penternakan Bersepadu Keningau (KILC) bernilai RM64.1 juta yang menghasilkan purata pengeluaran susu harian 7,168 liter atau 2.5 juta liter setahun, katanya.

Beliau menambah, projek ini telah menyumbang 29.6 peratus pengeluaran susu negeri Sabah pada tahun 2022 serta mewujudkan 78 pekerjaan setakat 2024.

Dalam sektor Perindustrian dan Logistik pula, Hajiji berkata Palm Oil Industrial Cluster (POIC Lahad Datu) bernilai RM932 juta yang dibangunkan bagi mempercepatkan pembangunan industri hiliran kelapa sawit telah menjana pelaburan bernilai RM4.1 billion dan sebanyak 3,099 peluang pekerjaan setakat 2024 dengan 42 syarikat beroperasi.

Manakala dalam sektor infrastruktur dan perhubungan, antara hasil terpenting adalah pembinaan Pejalan Kaki dan Berbasikal dari Tanjung Aru ke UMS (16.1 Kilometer) yang telah menjadikan Kota Kinabalu sebagai bandar raya yang nyaman untuk dihuni, pembinaan Jalan Dua Hala UiTM ke Pelabuhan Kontena Teluk Sepangar sepanjang 3KM dengan terowong 600 Meter sebagai laluan alternatif yang mana telah mengurangkan masa dan jarak perjalanan.

Hasil daripada projek ini telah meningkatkan jumlah pelaburan di KKIP sebanyak RM8.32 billion (2017-2024) dan 5,882 peluang pekerjaan, katanya.

Sementara itu, pembinaan Jalan Tongod-Pinangah sepanjang 48.5 km dengan kos RM76.8 juta telah menjimatkan masa perjalanan sehingga 75 peratus daripada empat jam kepada satu jam, katanya.

Hajiji berkata SEDIA juga telah mewujudkan Hab Pendidikan Sandakan dengan nilai RM100 juta sebagai Kluster Pembangunan Model Insan melibatkan empat institusi iaitu Fakulti Pertanian Lestari UMS, Politeknik Sandakan, Maktab Rendah Sains MARA (MRSM) Sandakan dan Kolej Vokasional Sandakan 2.

Katanya, SEDIA telah diberikan mandat untuk melaksanakan inisiatif Madani melibatkan 1,230 projek dalam RMK12 bernilai RM102.3 juta antara lain Pembasmian Kemiskinan, People Centric, Inisiatif Kemudahan Rakyat (IKR) dan Inisiatif Pendapatan Rakyat (IPR).

“Rekod pelaksanaan projek-projek yang berjaya oleh SEDIA sejak RMK9 hingga RMK12 ini membuktikan pihak berkuasa itu merupakan agensi yang dapat mempercepatkan proses pelaksanaan dan membuat penilaian impak di Sabah, sebuah negeri yang strategik dan berpotensi,” katanya.

Hajiji berkata pembinaan sebuah negara hanya akan menikmati keharmonian jika pembangunan wilayah yang ketinggalan dengan wilayah yang pantas membangun dapat diseimbangkan.

“Jurang ini harus dirapatkan agar tidak berlaku wilayah yang ketinggalan. Jika perlu ‘catching up strategies’ atau jalan pintas dapat diaplikasikan samada melalui penstrukturan dasar dan tindakan.

“Tumpuan tidak seharusnya terlalu menekan kepada Pulangan Pelaburan (ROI) yang segera tapi setiap sen yang dibelanjakan pasti kerajaan akan mendapat pulangan melalui kutipan cukai-cukai. Semua pihak akan menikmati dan akhirnya menambah perbendaharaan negara selain mewujudkan impak sosial seperti pekerjaan dan perniagaan kecil-kecilan,” katanya.

Tuaran: Pihak Berkuasa Pembangunan Ekonomi dan Pelaburan Sabah (SEDIA) telah menyerahkan sebanyak 14 permohonan projek, termasuk 10 projek baharu bernilai RM702 juta di bawah Rolling Plan Pertama Rancangan Malaysia Ke-13 (RMK13) yang akan bermula awal tahun depan.

Ketua Menteri Datuk Seri Hajiji Noor berharap permohonan SEDIA akan mendapat pertimbangan dan kelulusan daripada Kementerian Ekonomi.

Mempengerusikan mesyuarat SEDIA di Pusat Kebudayaan Rumpun Bajau Sama di Kampung Lok Batik di sini hari ini, Hajiji memuji SEDIA kerana mengekalkan rekod sijil tanpa teguran dari segi pengurusan kewangan daripada Ketua Audit Negara selama 15 tahun berturut-turut.

“Saya juga mahu agar pemantauan pelaksanaan semua projek di bawah kawalan SEDIA hendaklah dilakukan dengan kerap dan bersungguh-sungguh agar masalah-masalah berbangkit dapat diselesaikan dengan segera,” katanya.

Hajiji, yang juga Pengerusi SEDIA, berkata dalam tempoh dua tahun ini pihak berkuasa itu telah berjaya menjalankan penyelidikan dan persidangan mengenai sektor-sektor yang berpotensi untuk membangunkan aktiviti ekonomi Sabah.

“SEDIA, dengan pembiayaan daripada Kementerian Ekonomi, telah menyiapkan Kajian Pembangunan Ekonomi Kawasan Sempadan Sabah, yang menyediakan satu pelan strategik komprehesif untuk memacu pertumbuhan ekonomi mampan di kawasan sempadan di Sipitang, Nabawan, Kalabakan dan Tawau.

“Kawasan-kawasan ini terletak secara strategik berhampiran Kalimantan Utara, Brunei dan Sarawak. Sembilan sektor ekonomi berpotensi tinggi telah dikenal pasti,” katanya.

Beliau berkata, sektor-sektor ekonomi itu termasuk pelancongan berasaskan komuniti, perikanan dan akuakultur, industri hiliran minyak sawit, biokimia, biofuel dan perdagangan rentas sempadan yang dijangkakan dapat meningkatkan Nilai Tambah Kasar kepada sumber sedia ada sebanyak 330 peratus kepada RM1.6 bilion dan membuka 10,660 peluang pekerjaan menjelang 2040.

Selain itu, satu kajian kebolehlaksanaan mengenai penternakan kerang berdarah yang dijalankan antara SEDIA dan Jabatan Perikanan Malaysia dan Sabah telah mengenal pasti beberapa lokasi di Tawau, Semporna, Tuaran, Kudat, Beluran dan Teluk Padas Beaufort.

“Projek Kerang Berdarah, yang merupakan pertama di Sabah, mempunyai potensi untuk dijadikan sebagai projek Inisiatif Pendapatan Rakyat (IPR) bagi membantu lebih daripada 3,000 orang,” katanya.

Sementara itu, beliau berkata kerjasama yang dijalin antara SEDIA dan Malaysian Technology Development Corporation (MTDC) telah dapat menilai dan membimbing 10 kajian tempatan yang berpotensi untuk dikomersialkan.

Hajiji berkata Sabah juga telah dipilih sebagai medan ujian pengunaan dron pengangkutan penumpang dan kargo yang bakal dilakukan oleh SEDIA bersama FUTURISE Berhad, sebuah syarikat Kementerian Kewangan Malaysia, di lokasi sesuai yang sedang dikenal pasti.

Hajiji berkata SEDIA telah melaksanakan lebih daripada 1,275 projek sejak 2009 melalui RMK9 hingga ke RMK12.

Beliau berkata, dalam tempoh itu, SEDIA telah diperuntukkan sejumlah RM3.8 bilion dengan RM3.1 bilion telah disalurkan dan lebih kurang 90 peratus atau RM2.8 bilion telah dibelanjakan untuk melaksanakan projek-projek berimpak tinggi, people-centric, program pembasmian kemiskinan dan pembangunan modal insan.

“Melihat kepada inisiatif yang telah, sedang dan akan dilaksanakan itu, saya mahu agar SEDIA dan agensi-agensi Kerajaan Negeri untuk sentiasa mencari rakan strategik supaya dapat meneroka bidang-bidang baharu yang berpotensi menjana pendapatan dan peluang-peluang pekerjaan,” katanya.

Bercakap pada majlis Iftar bersama pengerusi masjid dan surau, Imam, Ketua-Ketua Anak Negeri, wakil Ketua Anak Negeri dan Ketua Kampung selepas mesyuarat SEDIA, Hajiji bersyukur begitu banyak yang telah dilakukan oleh Kerajaan Negeri selaras dengan aspira si Sabah Maju Jaya sejak 2020.

“Ini membuktikan bahawa lebih banyak pembangunan dapat dilaksanakan jika kita terus komited dan fokus dalam mengurus negeri ini. Semua ini juga dapat dilakukan dengan adanya kerjasama daripada semua pihak, terutamanya pemimpin akar umbi selain ditambah den gan kestabilan politik.

“Saya ingin mengambil peluang ini untuk mengucapkan terima kasih kepada semua pemimpin di peringkat akar umbi atas komitmen mereka dan peranan penting yang telah mereka mainkan selama ini,” katanya.

Sempena majlis itu, SEDIA menyampaikan sumbangan Kasih Ramadan kepada semua pengerusi masjid dan surau, Imam, Ketua-Ketua Anak Negeri, Wakil Ketua-Ketua Anak Negeri dan Ketua Kampung sebagai penghargaan untuk sumbangan mereka kepada masyarakat. – SABAH MEDIA