Oleh Sitti Nor Azizah Talata

TAWAU: Gabungan Rakyat Sabah (GRS) dan Pakatan Harapan (PH) memasuki Pilihan Raya Umum Dewan Undangan Negeri (PRU DUN) kali ini sebagai ‘favourite’ berdasarkan rekod kestabilan dan pencapaian kerajaan negeri di bawah pimpinan bersama kedua-dua gabungan itu.

Ketua Penerangan Parti Gagasan Rakyat Sabah (PGRS) yang juga penyandang Ahli Dewan Undangan Negeri (ADUN) Apas, Datuk Nizam Abu Bakar Titingan berkata, kestabilan politik yang dicapai sejak GRS dan PH mentadbir Sabah telah membawa banyak manfaat kepada rakyat dan ekonomi negeri.

“Saya rasa GRS dan PH bertanding atas kapasiti sebagai favourite kerana kedua-dua gabungan ini telah membuktikan bahawa kestabilan sudah berlaku di Sabah.

“Bila ada kestabilan, kita dapat lihat pencapaian negeri semakin meningkat dari segi ekonomi dan pelaksanaan pelan Halatuju Sabah Maju Jaya (SMJ) 1.0. Banyak inisiatif telah dicapai dan pelbagai bantuan diberikan kepada rakyat,” katanya.

Beliau berkata demikian selepas merasmikan penutupan Program Transformasi Usahawan Mikro di ruang legar T2 di sini, hari ini.

Menurut Nizam, keyakinan pelabur terhadap Sabah semakin meningkat sehingga kawasan-kawasan perindustrian sedia ada kini penuh dan kerajaan terpaksa mengenalpasti kawasan baharu untuk dibangunkan.

“Ini bukti bahawa kestabilan di bawah kerajaan pimpinan GRS dan PH memberi kesan positif kepada pertumbuhan ekonomi. Rakyat juga mahukan Sabah yang stabil kerana hanya kestabilan boleh membawa negeri ini menjadi benar-benar maju dan berjaya,” ujarnya.

Beliau turut memuji hubungan baik antara kerajaan negeri pimpinan Datuk Seri Hajiji Noor dan kerajaan Persekutuan di bawah Datuk Seri Anwar Ibrahim, yang menurutnya telah membawa banyak manfaat kepada Sabah termasuk dalam usaha menuntut hak-hak negeri di bawah Perjanjian Malaysia 1963 (MA63).

“Di bawah kerajaan Madani ini, sembilan perkara berkaitan MA63 telah dimuktamadkan, dan kita yakin lebih banyak lagi manfaat akan dapat dinikmati rakyat Sabah,” katanya.

Mengulas mengenai kemungkinan pertembungan antara GRS dan PH di kawasan Zon 12, Nizam berkata perkara itu masih terlalu awal untuk dipastikan.

“Selagi belum diumum, semua pihak akan melobi kerusi masing-masing. Kita berharap hasil perundingan antara GRS dan PH dapat dilaksanakan seperti yang dipersetujui supaya pertembungan dapat dielakkan.

“Namun, andainya berlaku, mungkin ia hanya pertandingan secara persahabatan,” tambahnya.

KUNDASANG: Seramai empat usahawan tani bawang merah menerima Geran Usahawan Perintis berjumlah RM215,000 bagi aktiviti yang melibatkan pengeluaran benih bawang merah di bawah Institut Penyelidikan dan Kemajuan Pertanian Malaysia (MARDI).

Penyampaian geran tersebut disempurnakan Timbalan Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan Datuk Seri Arthur Joseph Kurup ketika lawatan rasminya ke Plot Pengeluaran Benih Bawang Merah Usahawan Tani di bawah bimbingan MARDI di Kg Tanah Merah, Mesilou, Kundasang, Sabah pada Sabtu.

Menurut beliau, geran itu adalah sebahagian daripada usaha kerajaan bagi memperkukuhkan jaringan usahawan tani bawang merah tempatan serta meningkatkan kapasiti pengeluaran benih di Sabah.

Antara usahawan bawang merah di bawah bimbingan MARDI yang menerima geran itu ialah Shahrizal Denci, yang telah mengusahakan penanaman seluas 5 ekar dengan hasil 20 metrik tan bagi dua musim penanaman.

Shahrizal kini dalam usaha memperluaskan kawasan penanaman kepada 40 ekar bermula Oktober 2025, dengan sasaran pengeluaran sehingga 200 metrik tan.

Penerima lain termasuk Hezzro Abie dari Kg Kirokot Tambunan, Mohd Roslie Ahmaddani dari Kg Marasinsim Kota Marudu dan Justin Sansalu dari Kg Batu 3 Paitan.

Dalam pada itu, Arthur yang juga Ahli Parlimen Pensiangan berkata, Sabah merupakan antara negeri berpotensi tinggi untuk penanaman bawang merah kerana faktor agroiklim tanah tinggi di Kundasang, Tambunan, Ranau serta beberapa kawasan lain yang mempunyai suhu sederhana dan tanah yang subur.

Menurut beliau, potensi ini diyakini mampu melonjakkan Sabah sebagai negeri peneraju pengeluaran bawang merah negara.

Katanya, pada masa ini, sebahagian besar keperluan bawang merah negara masih diimport, namun usaha berterusan sedang dijalankan bagi meningkatkan pengeluaran tempatan.

“Sehingga tahun 2025, keluasan penanaman bawang merah di Sabah dianggarkan sekitar 7 ekar yang melibatkan lebih 15 orang usahawan tani, termasuk projek rintis di bawah bimbingan MARDI.

“Dengan sokongan kerajaan, keluasan ini dijangka berkembang kepada lebih 100 hektar menjelang 2030, sekaligus berpotensi mengurangkan import sehingga 30 peratus,” katanya.

Selain itu, Arthur berkata, hasil penyelidikan varieti baharu oleh MARDI telah membuktikan bahawa bawang merah tempatan mampu mencapai hasil antara 4 hingga 6 metrik tan sehektar, bergantung kepada amalan agronomi dan pengurusan ladang yang baik.

“MARDI telah diberi mandat oleh kerajaan untuk menjadi peneraju dalam pengeluaran benih bawang merah negara melalui fasa pra-pengkomersialan (2024–2025) dan fasa pengkomersialan (2026–2030).

“Tiga varieti baharu iaitu BAW-1, BAW-2 dan BAW-3 diperkenalkan hasil penyelidikan intensif, sesuai dengan agroiklim tempatan serta berdaya hasil tinggi.

“Setakat ini, seramai 15 usahawan tani telah dibangunkan sebagai rakan strategik MARDI bagi menghasilkan benih bawang merah tempatan, termasuk beberapa pengusaha dari Sabah,” katanya.

Tambahnya, MARDI akan terus menyediakan sokongan teknikal termasuk aspek agronomi, kawalan penyakit, pengurusan ladang dan penggunaan benih berkualiti bagi memastikan projek ini berdaya maju.

Berkenaan lawatan itu, Arthur memberitahu bahawa lawatan bertujuan memberi sokongan berterusan terhadap pembangunan usahawan tani bawang merah di bawah bimbingan MARDI, khususnya dalam memperkasa pengeluaran benih bawang merah tempatan bagi mengurangkan kebergantungan terhadap import.

Selain itu, ia turut memberi peluang kepada beliau untuk meninjau secara langsung keberkesanan projek perintis pengeluaran benih bawang merah di Kundasang, termasuk penggunaan varieti BAW-1, BAW-2 dan BAW-3, serta menilai potensi pengembangan ke skala yang lebih besar.

Di samping itu, lawatan tersebut juga mengiktiraf kejayaan usahawan tani tempatan yang telah menunjukkan hasil memberangsangkan dalam industri bawang merah, seterusnya memberi inspirasi dan galakan kepada usahawan lain untuk menceburi sektor pertanian bernilai tinggi.

Pada masa yang sama, ia dapat mewujudkan sinergi antara kerajaan, agensi penyelidikan dan komuniti tani dalam usaha memperkukuhkan ekosistem bawang merah di Sabah melalui sokongan teknikal, insentif dan pemindahan teknologi.

Secara keseluruhannya, lawatan ini menyokong agenda keterjaminan makanan negara melalui pembangunan pusat pengeluaran bawang merah strategik di Kundasang, yang berpotensi menjadi hab pengeluaran utama negara menjelang tahun 2030.

“Lawatan ini adalah bukti komitmen kerajaan dalam memperkukuhkan ekosistem bawang merah tempatan dan menjadikan Kundasang sebagai hab pengeluaran utama negara menjelang 2030,” jelas Arthur.

Lawatan tersebut turut dihadiri oleh Ketua Pengarah MARDI, Datuk Dr. Mohamad Zabawi Abdul Ghani bersama pengurusan tertinggi MARDI serta wakil-wakil usahawan tani bawang merah tempatan.

Tamparuli : Penganjuran Mini Karnival Usahawan 2025 di daerah ini mampu menjadi platform penting bagi mempromosi dan memasarkan produk serta perkhidmatan yang diusahakan oleh usahawan luar bandar termasuk belia dan komuniti tempatan. 

Menteri Pembangunan Luar Bandar Datuk Seri Jahid Jahim berkata, ia juga memberi peluang kepada para usahawan untuk membina jaringan kerjasama selain mendapat maklum balas pelanggan secara langsung.

Selain itu katanya, para usahawan terlibat juga dapat memperluas pasaran dan strategi pemasaran produk mereka.

“Usahawan adalah antara tonggak penting dalam menjana ekonomi negara, khususnya dalam merancakkan ekonomi luar bandar.

“Justeru itu, usaha seperti ini perlu diperkasa dan diperluaskan agar kita dapat melahirkan lebih ramai usahawan yang bukan sahaja mampu berdikari, tetapi juga mampu mencipta peluang pekerjaan dan memberi sumbangan kepada pembangunan ekonomi setempat,” katanya.

Beliau berkata demikian ketika berucap merasmikan pnutupan Mini Karnival Usahawan 2025 di Dewan Tun Hamdan Tamparuli di sini pada Khamis.

Jahid yang juga Ahli Dewan Undangan Negeri (ADUN) Tamparuli berkata, pihaknya berharap melalui program mini karnival itu, usahawan dapat memperoleh sesuatu yang bermakna.

“Tidak kirala sama ada dari sudut jualan, ilmu, mahupun jaringan perniagaan. Jadikan pengalaman ini sebagai motivasi untuk terus melangkah jauh dalam dunia keusahawanan yang semakin mencabar ini.  

“Kementerian Pembangunan Luar Bandar Sabah akan terus komited dalam menyokong pembangunan keusahawanan luar bandar ini,katanya.

Karnival yang diadakan selama dua hari berakhir semalam itu menyaksikan penyertaan seramai lebih 20 usahawan dibawah bimbingan KPLB menyertai.

Selain itu ianya turut disertai usahawan muda dari Kementerian Belia dan Sukan, yang membawa pelbagai jenis produk yang teridri daripada makanan tempatan, hasil kraftangan, produk kesihatan dan kecantikan, hingga kepada produk pertanian dan inovasi komuniti. 

Jahid berkata, penyertaan itu menunjukkan bahawa bakat dan potensi usahawan tempatan sangat besar dan perlu terus disokong.

“Kita juga amat berterima kasih atas penglibatan agensi-agensi kerajaan yang turut mengadakan pameran, taklimat dan khidmat nasihat sepanjang karnival ini.

“Kehadiran mereka bukan sahaja memeriahkan suasana tetapi memberi ruang kepada para usahawan untuk mendapatkan maklumat tentang peluang pembiayaan, latihan kemahiran, dan sokongan teknikal,” katanya. – SABAH MEDIA

KOTA KINABALU: Semua usahawan diseru membuat anjakan paradigma dengan tidak terlalu bergantung kepada kerajaan dalam memajukan perniagaan, kata Timbalan Ketua Pengarah (Keusahawanan) MARA, Datuk Zulfikri Osman.

Menurutnya, sebahagian daripada usaha hendaklah datang daripada usahawan sendiri. Ibarat kata: “Kalau tidak dipecahkan ruyung manakan dapat sagunya”.

“Para usahawan hendaklah berdikari dan sentiasa mencari pembaharuan dan berinovatif untuk mendapat pasaran yang lebih meluas.

“Kita perlu berani untuk mengambil langkah-langkah strategik bagi memperbaiki tahap perniagaan kita. Dengan cara ini, para usahawan dapat mewujudkan pelbagai peluang perniagaan dan “business related activities” bagi meningkatkan taraf hidup ke arah lebih berpendapatan tinggi,” katanya.

Beliau berkata demikian ketika menyampaikan ucapan Sempena Majlis Peluncuran Program ProSPEC Zon Sabah 2024 di sini, hari ini. (3 Sept)

Majlis Peluncuran Program Pembangunan Usahawan Profesional (ProSPEC) Zon Sabah 2024 yang julung-julung kali diadakan di negeri ini merupakan program yang dibangunkan bagi meningkatkan penyertaan usahawan serta pegangan ekuiti Bumiputera dalam bidang profesional seperti perubatan, farmasi, kejuruteraan, guaman, perakaunan, senibina dan juruukur bahan.

ProSPEC juga memberi galakan kepada lepasan Institusi Pendidikan Tinggi MARA (IPMA), Universiti Awam, Institusi Pengajian Tinggi Swasta (IPTS) khususnya pelajar tajaan MARA untuk menceburi bidang perniagaan.

Justeru itu, Zulfikri berkata, pelaksanaan program khas ProsPEC dilaksanakan secara berstruktur meliputi ekosistem keusahawan MARA yang menyeluruh seperti Latihan Keusahawanan secara berstruktur dan “hands on” dengan konsep “teaching factory”, Pembiayaan dan Premis Perniagaan, Khidmat Nasihat dan Coaching serta Pemantauan Secara Berkala.

“Saya difahamkan Latihan ProSPEC di Negeri Sabah adalah nombor dua yang tertinggi di Malaysia selepas Negeri Selangor iaitu seramai 29 peserta dalam kluster perkhidmatan perubatan dan seorang dalam bidang perakaunan professional.

“Daripada 29 peserta tadi, 15 peserta telah berjaya membuka premis sendiri di bawah Program ProSPEC dan beroperasi sepenuhnya yang merangkumi 13 U.n.i. Klinik, dua U.n.i Dental dan satu PACCT (Irwan & Co. : Mohd Irwan Syah bin Jusli) dengan nilai keseluruhan kelulusan kemudahan pembiayaan MARA sekitar RM5 juta setakat Ogos 2024.

“Apa yang menarik perhatian saya adalah, laporan hasil jualan pukal untuk 15 premis U.n.i Klinik dan U.n.i Dental di Negeri Sabah termasuk 1 premis U.n.i Klinik di Wilayah Persekutuan Labuan telah mencecah nilai jualan tahunan sekitar RM4 juta setakat Ogos 2024.

“Angka ini dicapai dalam tempoh satu tahun setengah beroperasi dengan membuka peluang pekerjaan kepada lebih 100 orang penduduk setempat. Saya mengucapkan syabas dan tahniah atas kejayaan mereka ini,” katanya.

Tambah beliau, penganjuran Program Latihan Keusahawanan MARA seperti yang diadakan pada hari ini adalah terungkap daripada landskap perniagaan yang sudah berlainan dengan cara perniagaan dijalankan pada satu ketika dahulu.

“Hari ini persaingan adalah begitu sengit sekali. Dunia semakin global dan modal mengalir dari dalam dan luar negara tanpa mengenal sempadan.

“Justeru, untuk menghadapi realiti dunia perniagaan hari ini, sewajarnya kita mempunyai knowledge dan know-how. Kalau kita tidak ada kepakaran, amat sukar untuk kita maju dan menjadi bangsa yang disegani dalam dunia perniagaan,” tegas Zulfikri.

1.        Pada minggu lepas, Jabatan Perangkaan Malaysia (DOSM) telah menerbitkan laporan Perusahaan Mikro, Kecil dan Sederhana (PMKS) 2023. Secara am-nya, laporan berkenaan menunjukkan prestasi serta sumbangan PMKS kepada ekonomi negara.

2.        Fakta menarik. Definisi PMKS adalah berlandaskan jumlah jualan tahunan atau jumlah pekerja:

3.        Menurut laporan PMKS 2023 berkenaan, pada tahun 2023, PMKS telah menyumbang sebanyak RM 613.1 billion (39.1%) kepada Keluaran Dalam Negeri Kasar (KDNK) negara. Jumlah ini merupakan peningkatan 5.0% dari tahun 2022.

4.        Dalam tempoh masa 8 tahun (2016 – 2023):

• KDNK negara telah meningkat 27.6%, dari RM 1,229.3 billion (2016) kepada RM 1,568 billion (2023)

• nilai sumbangan PMKS kepada KDNK negara pula telah meningkat 33.7%, dari RM 458.7 billion (2016) kepada RM 613.1 billion (2023)

• peratusan sumbangan PMKS kepada KDNK negara agak mendatar, dari 37.3% (2016) kepada 39.1% (2023)

5.        Merentasi lima sektor ekonomi negara, nilai serta peratusan sumbangan PMKS berbeza-beza, di mana ada peningkatan dari tahun 2022 untuk empat sektor.

• sektor Pertanian: PMKS merupakan penyumbang terbesar dengan 55.1%, meningkat dari 54.8% (2022)

• sektor Perlombongan & Pengkuarian: sumbangan PMKS hanyalah 3.2%, meningkat sedikit dari 3.0% (2022)

Secara tidak langsung, ini menunjukkan sektor Pertanian negara masih di dominasi oleh PMKS ataupun pekebun kecil. 

6.        Untuk sektor Perkhidmatan, PMKS di dominasi oleh sub-sektor perdagangan borong & runcit, makanan & minuman serta penginapan. Manakala, untuk sektor pembuatan, sumbangan PMKS di dorong oleh sub-sektor makanan, minuman dan tembakau.

7.        Di samping itu, PMKS melibatkan jumlah guna tenaga yang banyak. Pada tahun 2023, bilangan guna tenaga PMKS merangkumi 48.5% daripada keseluruhan guna tenaga negara. Malah, dalam tempoh masa 8 tahun (2016 – 2023), peratusan guna tenaga PMKS telah meningkat dari 47.0% kepada 48.5%.

8.        Laporan PMKS 2023 menunjukkan:

• peratusan guna tenaga PMKS (48.5%) adalah lebih besar berbanding dengan sumbangan PMKS (39.1%) kepada KDNK negara

• peranan PMKS di dalam ekonomi negara terus meluas dengan peningkatan peratusan guna tenaga kerja PMKS

9.        Secara keseluruhan, jumlah guna tenaga PMKS ialah 7.86 juta orang (2023), meningkat 3.5% dari 7.59 juta orang (2022). Daripada jumlah tersebut, lebih 90% guna tenaga PMKS berada di dalam tiga sektor ekonomi:

• Perkhidmatan (5.089 juta orang: 64.7%)

Ini meliputi sub-sektor: perdagangan borong & runcit, makanan & minuman, penginapan, pengangkutan & penyimpanan, serta maklumat & komunikasi

• Pembuatan (1.277 juta orang: 16.3%)

• Pertanian (0.795 juta orang: 10.1%)

10.      Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi (KUSKOP) Malaysia di laporkan berkata bahawa, pada tahun 2022, terdapat sejumlah 1.17 juta pertubuhan PMKS, merangkumi 97.4% daripada jumlah keseluruhan perniagaan di Malaysia.

11.      Justeru itu, selaras dengan sumbangan besar PMKS kepada KDNK negara serta peranan PMKS sebagai majikan kepada jutaan pekerja, kerajaan wajar mengandakan usaha untuk memperkasa PMKS sebagai agen pembangunan ekonomi negara yang mampan.

12.      Usaha berkenaan wajar berteraskan tanggungjawab kerajaan sebagai pengawal-selia/ regulator dan pemudah-cara/ facilitator untuk merancakkan pertumbuhan PMKS. Ini termasuklah:

• mengemas-kini dasar dan peraturan yang mesra PMKS

• menyediakan serta memudahkan akses kepada dana pembiayaan

• meningkatkan jalinan rantaian bekalan/ supply chain di kalangan PMKS, serta di antara PMKS dengan syarikat besar dan multi-nasional

• membuka pasaran kepada PMKS di dalam dan luar negara

• menyediakan lokasi perniagaan yang strategik

13.      Maka, di bawah Belanjawan 2024, Kerajaan Malaysia telah meyediakan peruntukan keseluruhan yang besar sebanyak RM 44 billion, di dalam bentuk pinjaman dan jaminan pembiayaan untuk PMKS. Antaranya:

• Bank Negara Malaysia (BNM): RM 8 billion

• Bank Simpanan Nasional (BSN): RM 1.4 billion

• TEKUN: RM 330 juta

• Amanah Ikhtiar Malaysia (AIM): RM 100 juta

(nota: AIM telah merekodkan kadar pinjaman tak berbayar/ non-performing loan (NPL) yang sangat rendah, iaitu 0.26% pada tahun 2022)

14.      Di samping itu juga, Perdana Menteri Malaysia pernah memaklumkan bahawa Syarikat Jaminan Pembiayaan Perniagaan (SJPP), iaitu sebuah organisasi milik penuh Kementerian Kewangan Malaysia, telah menjamin lebih 100,000 PKS, dengan nilai keseluruhan jaminan berjumlah lebih RM 75 billion.

Jumlah PKS tersebut merangkumi: PKS bukan Bumiputera (75%) dan PKS Bumiputera (25%).

15.      Jurang besar tersebut wajar mendapat perhatian serta penelitian segera oleh semua pihak berkepentingan. Sekilas pandang, ianya menggambarkan PKS Bumiputera masih jauh ketinggalan. Dengan peruntukan berbillion Ringgit setiap tahun menerusi pelbagai agensi kerajaan, ini seolah-olah menampakkan agenda pemerkasaan PKS Bumiputera telah gagal. Adakah benar?

Jika benar, overhaul semua agensi terbabit agar lebih efisyen dan efektif, serta memiliki akauntabiliti.

16.      Pada masa yang sama, kerajaan juga wajar meneliti kembali dasar serta mandat yang di berikan kepada agensi kerajaan dan Syarikat Berkaitan Kerajaan/ Government-Linked Company (GLC), di mana ada yang menjalankan perniagaan yang tidak berkepentingan nasional mahupun strategik, dan secara langsung bersaing dengan PMKS. Ini sudah pasti menimbulkan kesan ‘crowding out’ di dalam eko-sistem ekonomi negara.

Kota Kinabalu: Semua usahawan mikro di negeri ini diminta untuk terus mengambil peluang yang ada bagi menerapkan teknologi terkini khususnya dalam perniagaan masing-masing.

Menteri Sains, Teknologi dan Inovasi Sabah Datuk Dr Mohd Arifin Mohd Arif berkata, adaptasi teknologi bukan sahaja akan memberi kelebihan dalam pengurusan harian, tetapi membuka peluang untuk meneroka pasaran baru.

Katanya, ia juga dapat memperluaskan jaringan pelanggan, dan meningkatkan daya saing perniagaan.

“Kerajaan sentiasa berusaha untuk menyediakan sokongan kepada perusahaan mikro. Ia termasuklah mengadakan program latihan, bantuan kewangan, dan pendigitalan.

“Ini bagi memastikan setiap perusahaan mikro mengambil langkah ke arah transformasi digital yang lebih besar,” katanya.

Beliau berkata demikian ketika berucap merasmikan Program Klik-Klik Senang Akaun dan Program Tembus Pasaran Digital di sini hari ini.

Arifin berkata, pihaknya percaya menerusi kolaborasi dengan pelbagai pihak ianya akan dapat membantu perusahaan mikro membina ekosistem perniagaan yang dinamik dan berdaya saing khususnya di Sabah.

Justeru beliau mahu semua usahawan dapat terus memacu inovasi, berani berubah, dan menjadi peneraju dalam industri yang diceburi.

“Saya berharap agar program ini dapat memberi manfaat yang besar kepada semua peserta, dan akan mencipta kejayaan dalam perniagaan yang diceburi” katanya.

Dalam pada itu, Arifin berkata, peranan teknologi dalam memacu pertumbuhan perniagaan tidak dapat dipandang remeh.

Katanya, ia bukan lagi sekadar satu kemestian tetapi merupakan suatu keperluan yang kritikal untuk memastikan keberkesanan dan keberlanjutan perniagaan para usahawan.

Sementara itu, Arifin ketika ditemui berkata, pihaknya merakamkan penghargaan bagi pihak Kerajaan negeri atas usaha SME Corp yang telah memberi fokus kepada usaha untuk membimbing usahawan di negeri ini.

“Selama ini pun mereka juga telah membimbing kita di seluruh negara dan Sabah bertuah pada hari ini. Sebahagian daripada usahawan di kawasan berdekatan daerah di Tuaran , Membakut, juga termasuk Beaufort datang untuk mendapat bimbingan yang sangat baik untuk akaun mereka,” katanya. – SABAH MEDIA

KOTA MARUDU : Golongan usahawan diminta meningkatkan kemahiran dalam pengurusan perniagaan jika berhasrat untuk kekal berdaya saing serta menjamin masa depan.

Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri, Datuk Redonah Bahanda berkata, dunia perniagaan penuh dengan cabaran, khususnya perubahan dunia yang begitu pantas berkembang.

Katanya, usahawan bukan sahaja perlu berdaya tahan dan berani bersaing, malah bersedia menghadapi pelbagai masalah dan persekitaran ekonomi yang lembab dan tidak stabil.

“Golongan usahawan perlu mempersiapkan jati diri untuk kekal bertahan dalam dunia perniagaan. Mereka perlu meningkatkan kemahiran dalam pengurusan perniagaan.

“Ia berkait dengan ilmu pengetahuan dalam perniagaan seperti perhubungan kerjasama, pemasaran, promosi, isu semasa ekonomi dan input tambahan berkaitan produk atau perkhidmatan yang kita usahakan dalam perniagaan kita,” katanya.

Beliau berkata demikian semasa berucap merasmikan penutup Program Keusahawanan Wanita dan Belia di Dewan Komuniti Kota Marudu di sini, baru-baru ini.

Turut hadir ialah Timbalan Pengerusi Perbadanan Pinjaman Sabah, Datuk Surinam Haji Sadikun dan 200 peserta program.

Program anjuran Pertubuhan Ibu Tunggal Ibu Tunggal Kota Marudu dengan kerjasama Perbadanan Pinjaman Sabah atau Sabah Credit Corporation itu dihadiri oleh 200 peserta.

Redonah berkata, para usahawan dalam matlamat tersebut perlu  sentiasa mempertingkat dan menambah baik segala kemahiran yang ada supaya sentiasa dapat mengikut arus perkembangan semasa.

“Kita perlu sentiasa dalam ‘versi’ terkini dan tidak ketinggalan daripada orang lain. Untuk tujuan ini, kita perlu menimba ilmu, belajar, berkawan, tambah pengetahuan dengan membaca, membuat kajian dan penelitian berkaitan perniagaan yang kita usahakan.

“Sebagai usahawan, semua antara kita  mesti bijak dalam memanfaatkan teknologi terkini. Melalui teknologi, kita meluaskan rangkaian perniagaan, kita tambah kekuatan dan rangkaian ekonomi kewangan kita, dan kita perkukuh nilai serta asas keusahawanan, kerana kita perlu ada target masing-masing, yang kita perlu capai,” ujar beliau.

Tambah Redonah, kerajaan melalui Perbadanan Pinjaman Sabah telah banyak mewujudkan dan melaksanakan program, aktiviti-aktiviti yang bertujuan membantu usahawan untuk lebih berjaya dan berdaya saing.

Walaupun begitu, katanya, kerajaan percaya bahawa masih terdapat ruang, dan kelemahan yang perlu diperbaiki dalam meningkatkan pencapaian usahawan.

“Inisiatif mengadakan kursus keusahawan adalah satu sumbangan yang sangat relevan kepada para usahawan tempatan, dalam mendapatkan pendedahan mengenai bidang keusahawanan dan berkongsi pengetahuan.

“Pembangunan usahawan merupakan satu agenda nasional yang perlu dihayati, dan dijayakan oleh rakyat terutamanya di kalangan usahawan itu sendiri. Semuanya bergantung kepada usahawan untuk berubah dan memantapkan ilmu dan kemahiran berniaga,” katanya.

Beliau berkata, kerajaan tidak sekadar menumpukan kepada inisiatif melahirkan usahawan semata-mata, tetapi juga perlu memberikan perhatian kepada usaha membentuk usahawan-usahawan yang memiliki daya tahan dan daya saing yang tinggi.

KOTA KINABALU: Peniaga dan usahawan Industri Kecil dan Sederhana (IKS) digesa agar menambah baik produk dan kualiti pembungkusan bagi meningkatkan imej produk masing-masing dan seterusnya berupaya memacu jualan, kata Ketua Menteri, Datuk Seri Hajiji Noor.

Dalam masa sama, beliau meminta semua usahawan merebut bantuan dan kemudahan yang disediakan oleh kerajaan negeri mahu pun Persekutuan.

“Pelancaran syarikat pembungkusan QPACK Sabah juga adalah tepat pada masanya. Saya melihat peranan QPACK Sabah dalam industri pembungkusan di negeri ini mampu menjadi tonggak kepada perkembangan IKS dan secara tidak langsung merancakkan pola industri niaga di negeri ini.

“Dalam industri perniagaan, pembungkusan memainkan peranan yang penting bagi sesuatu produk itu kerana pembungkusan ini akan menjadi `trademark ’ serta imej kepada produk tersebut dan ini sekali gus menjadikan ia sebagai satu indikator pemasaran ke atas produk itu.

“Kepada usahawan di negeri ini, ambillah peluang untuk meningkatkan produk yang
dihasillkan, bukan saja dalam aspek kualiti malah pembungkusan yang menarik, agar dapat bersaing dengan produk dari luar,” katanya ketika merasmikan Pelancaran QPACK Sabah Sdn Bhd di Sabah International Convention Centre (SICC) di sini pada Ahad.

Hajiji berkata, peruntukan khas tambahan dalam Belanjawan 2023 sebanyak RM600 juta untuk komuniti peniaga kecil di Sabah dan Sarawak,adalah inisiatif yang baik yang perlu diambil peluang oleh peniaga serta usahawan IKS untuk meningkatkan perniagaan mereka.

“Sudah pasti peruntukan khas tambahan ini akan membantu peniaga kecil dan usahawan IKS di negeri ini, khususnya untuk menambah baik dan mempergiatkan promosi produk mereka.

“Selain peruntukan khas ini, kerajaan negeri turut memperuntukkan sejumlah RM6.17 juta kepada Jabatan Pembangunan Perindustrian dan Penyelidikan pada tahun ini, bagi mempergiatkan promosi produk-produk Sabah ke pasaran domestik dan antarabangsa.

“Dengan pelbagai peruntukan dan bantuan diberikan kerajaan selain pelancaran syarikat pembungkusan QPACK Sabah, saya berharap kita mampu melahirkan usahawan IKS yang dapat memenuhi permintaan pasaran tempatan dan antarabangsa,” katanya.

Hajiji berkata kerajaan negeri sentiasa memberi sokongan kepada sebarang usaha yang dilakukan oleh individu atau syarikat termasuk QPACK untuk merancakkan pembangunan ekonomi di negeri ini.

“Saya melihat kehadiran syarikat seperti ini turut mewujudkan peluang pekerjaan kepada anak-anak di negeri ini. Saya berharap QPACK yang dimiliki anak jati Sabah ini akan menjadikan negeri ini sebagai salah sebuah hub evolusi pembungkusan terbesar suatu hari nanti,” katanya.

Sehubungan itu, beliau berharap peniaga dan usahawan IKS walau dari mana berasal, kampung mahu pun luar bandar, jika berusaha untuk maju ke hadapan, pasti akan berjaya.

KOTA KINABALU:  Perbadanan Nasional Berhad (Pernas) menandatangani memorandum kolaborasi (MoC) dengan Jabatan Pembangunan Perindustrian dan Penyelidikan Sabah (DIDR) dalam usaha melahirkan lebih ramai usahawan di Sabah.

Menerusi kolaborasi itu, usahawan industri kecil dan sederhana (IKS) akan menerima bimbingan melalui projek ‘Be Your Own Boss’ (BYOB) dan bantuan geran sebanyak RM400,000 yang dikenali sebagai Bantuan IKS (BAIKS) di Sabah.

Ia juga bertujuan membantu usahawan-usahawan kecil bumiputera dan bukan bumiputera di Sabah yang terjejas perniagaan berikutan kesan pandemik COVID-19.

Pengerusi Pernas, Datuk Zakaria Mohd Edris berkata, kolaborasi itu juga bermatlamat untuk meningkatkan bilangan usahawan-usahawan IKS di Sabah untuk menceburi bidang perniagaan berlandaskan sistem francais dan prafrancais.

Katanya, projek BYOB menawarkan dua program di bawahnya iaitu program ‘Successful Women Entrepreneurship Engagement Talent (SWEET)’ untuk wanita dan program ‘Young Entrepreneurship Engagement Talent (YOUNITY)’ untuk golongan belia.

“Melalui projek BYOB, para usahawan berpeluang mengikuti latihan berstruktur, padanan perniagaan, pembiayaan dan pemantauan perniagaan selama enam bulan apabila bermulanya perniagaan.

“Pernas menyasarkan untuk melahirkan 1,000 francaisi dan prafrancaisi melalui dua  program tersebut. 

“Sejak projek ini diperkenalkan, seramai 1,070 orang peserta telah mendaftar sebagai peserta BYOB dan sebanyak RM19 juta diperuntukkan dalam melaksanakan projek BYOB,” katanya dalam kenyataan disini hari ini.

Zakaria berkata, MID akan menyalurkan geran kepada usahawan yang berjaya menyertai projek BYOB menerusi agensinya, DIDR dengan peruntukan sebanyak RM20,000 bagi setiap usahawan. 

Katanya, dijangka sekurang-kurangnya 20 usahawan di Sabah akan mendapat manfaat daripada kolaborasi yang dilaksanakan.

“Majlis pada hari ini menandakan satu lagi komitmen dan inisiatif Pernas dalam merealisasikan mandat dalam meneraju industri francais di Malaysia.

“Pernas sentiasa mencari peluang untuk bekerjasama dengan agensi-agensi kerajaan, Kementerian, pihak swasta, penggiat industri dan juga badan bukan kerajaan (NGO) dalam usaha melahirkan lebih ramai usahawan amnya seterusnya merancakkan pertumbuhan industri francais.” Katanya.

Dengan jumlah geran yang diperuntukkan oleh DIDR, Pernas menawarkan pakej perniagaan daripada jenama di bawah program Business In Transformation (BIT) seperti Alap-Alap, Mr. Doonat, Keropok Lekor Masyhur, Nuvis, Chik Satay, Eyda Ice-Cream dan Rollie Café. Dalam program yang sama, terdapat sesi penyampaian mock cheque kepada tujuh usahawan prafrancaisor bagi jenama-jenama tersebut. 

KOTA KINABALU: Kira-kira 200 peserta wakil daripada negeri-negeri di Malaysia menyertai Expo Usahawan Wanita Antarabangsa Malaysia Sabah (Sabah International Women Entreprenuer Expo (SIWE 2022) di Sabah International Convention Centre (SICC) dekat sini, hari ini.

SIWE 2022 dirasmikan oleh isteri Ketua Menteri Sabah, Datin Seri Juliah Salag.

Expo kali kedua itu dianjurkan oleh Persatuan Industri Kecil Sederhana Usahawan Wanita Bumiputera Sabah (IKSnita Sabah), mempamerkan pelbagai perkhidmatan dan produk dari Sabah, Sarawak, Pulau Pinang, Perlis, Kedah, Johor, Terengganu dan lain-lain.

Expo selama tiga hari itu diadakan bertujuan memperkasa potensi golongan wanita sebagai usahawan bergerak maju ke depan, dalam merancakkan ekonomi keluarga dan negara, selaras dengan hala tuju “Sabah Maju Jaya”.

Juliah yang juga Yang Di-Pertua MUTIARA GRS turut meluangkan masa melawat booth pameran pelbagai produk dan perkhidmatan.

Antara agensi kerajaan yang turut serta dalam expo itu ialah Lembaga Pertubuhan Peladang Sabah, Lembaga Koko Malaysia, Lembaga Kemajuan Wilayah Pulau Pinang, Mintred Sarawak, Lembaga Pertubuhan Peladang Kedah, Kementerian Pertanian dan Industri Makanan (Mafi), Risda, Fama dan lain-lain.