Kota Kinabalu : Pengisytiharan Hari Sabah pada 31 Ogos yang diwartakan Kerajaan Sabah adalah sebagai satu hari bersejarah yang perlu diingati rakyat di negeri ini.

Ketua Menteri Datuk Seri Hajiji Noor berkata, perkara itu telah diputuskan Kerajaan melalui Kabinet negeri sebelum diwarta pada 5 Jun dan diterbitkan pada 20 Jun lalu.

“Memang itu diputuskan oleh Kerajaan oleh Kabinet, tujuannya adalah untuk kita memperingati hari Sabah sebagai satu hari amat bersejarah bagi negeri Sabah.

“Jadi Kerajaan berpendapat bahawa ianya perlu diwartakan untuk diperingati,” katanya.

Beliau berkata demikian ketika ditemui selepas menyempurnakan Majlis Graduasi Maahad Tahfiz Sulaimaniyyah Malaysia Timur Tahun 2024 di Dewan Kompleks JKKN Sabah, di sini hari ini.

Sementara itu, ketika ditanya mengenai pertembungan dengan sambutan Hari Kebangsaan, Hajiji berkata, perayaan Hari Kebangsaan akan terus dilaksanakan seperti biasa.

“Tidak ada (masalah) dengan Hari Kebansgaan, kita teruskan perayaan Hari Kebangsaan kerana kita dalam satu negara yang sudah merdeka.

“Tetapi jika ada acara bagi memperingati Hari Sabah, itu kita tetap benarkan,” katanya.

Semalam, tular Warta Kerajaan yang memaklumkan bahawa Kerajaan Sabah mewartakan pengisytiharan Hari Sabah pada 31 Ogos.

Setiausaha Kerajaan Negeri Sabah Datuk Seri Safar Untong melalui warta itu memaklumkan warta itu dibuat pada 5 Jun dan diterbitkan pada 20 Jun lepas bagi makluman umum bahawa 31 Ogos diisytihar sebagai Hari Sabah.

Warta tersebut diterbitkan atas perintah Yang Dipertua Negeri Sabah Tun Juhar Mahiruddin. – SABAH MEDIA

PAPAR: Ketua Menteri Datuk Seri Hajiji Noor mengalu-alukan pengumuman menaik taraf Hospital Queen Elizabeth 2 (HQE 2) sebagai hospital pakar jantung.

Hajiji turut mengucapkan berbanyak-banyak terima kasih kepada Kerajaan Persekutuan Khususnya kepada Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim kerana memahami keperluan negeri Sabah dan juga kepentingan rakyat di sebelah wilayah Timur ini.

“Justeru, kita amat senang hati kerana ini akan memudahkan pesakit jantung kita nanti tidak lagi perlu dihantar ke Kuala Lumpur tetapi hanya boleh dilakukan di Kota Kinabalu,” katanya ketika ditemui pemberita semasa menghadiri Majlis Sambutan Aidilfitri MP Papar dan ADUN Kawang di Dewan SMK Pengalat di sini, hari ini.

Hadir sama, Ahli Parlimen Papar, Datuk Armizan Mohd Ali dan Ahli Dewan Undangan Negeri (ADUN) Kawang Datuk Ghulam Khan Bahadar.

Mengulas lanjut, Hajiji berkata sudah tentu kerajaan Sabah turut menekankan penambahan fasiliti dalam aspek kesihatan.

“Tentu sekali ini yang kita mahukan kerana aspek kesihatan ini cukup penting bagi kita. Justeru itu, kesihatan, pendidikan dan sebagainya pihak Kerajaan Persekutuan amat memahami dan ini amat kita alu-alukan,” katanya.

Terdahulu, Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim telah mengumumkan peruntukan sebanyak RM80 juta bagi tujuan menaik taraf HQE 2 sebagai sebagai hospital pakar jantung.

“Maka dengan ini saya umumkan supaya kemudahan khas atau lot khas untuk jantung negara yang disebut Pusat Jantung Negara Sabah disediakan di Sabah.

“Dengan ini ia akan menjadikan Sabah memiliki kemudahan rawatan pakar jantung yang kedua di negara selepas Institut Jantung Negara (IJN) Kuala Lumpur.

“Perkhidmatan ditawarkan menerusi seramai tiga orang pakar dan 120 orang tenaga sokongan terlatih sedia ada membabitkan peruntukan sebanyak RM 80 juta,” katanya
ketika berucap pada Majlis Sambutan Aidilfitri Madani 2024 Peringkat Kebangsaan di Pusat Konvensyen Antarabangsa Sabah (SICC) pada Sabtu.

Oleh Wan Azrain Adnan

1.        Sekalung tahniah kerana Sistem Pangkalan Data Utama (PADU) telah berjaya mendaftarkan lebih 10 juta orang, yang merangkumi hampir 50% daripada jumlah sasaran rakyat Malaysia yang berumur 18 tahun ke atas (21.96 juta).  

2.        Kejayaan ini dapat di capai walaupun PADU telah berdepan dengan pelbagai kritikan serta tomahan yang berterusan. Ambil peduli kritikan serta cadangan yang di suarakan dan kukuhkan keyakinan rakyat terhadap sistem PADU. 

3.        Kini, setelah selesai tempoh pendaftaran, harapan tinggi menggunung rakyat ialah agar sistem PADU akan dapat membantu Kerajaan Malaysia menggubal dan melaksanakan dasar serta rancangan ekonomi yang menambah-baik kesejahteraan hidup rakyat.   

4.        Rata-rata, majoriti rakyat Malaysia sedang menempuhi kehidupan yang mencabar dengan kos sara hidup yang terus meningkat, ketika pendapatan rakyat tidak pula meningkat seiringan. Situasi ini di jangka akan berlanjutan, memandangkan kedudukan ekonomi negara dan geo-politik global masih tidak menentu.

5.        Menurut Laporan Statistik Upah Pekerja (Sektor Formal) bagi Suku Ketiga 2023 oleh Jabatan Perangkaan Malaysia (DOSM), daripada jumlah pekerja sektor formal seramai 6.68 juta orang, 34.6% (2.31 juta orang) memperolehi upah di bawah RM 2,000 sebulan.

Ini meletakkan upah bulanan pekerja terbabit di bawah paras Pendapatan Garis Kemiskinan (PGK) iaitu RM 2,589 sebulan.

6.        Lebih-lebih lagi rakyat Sabah. Menurut laporan DOSM tersebut, penengah/ median upah bulanan pekerja di Sabah ialah RM 1,800, iaitu ketiga terendah di Malaysia selepas Kelantan (RM 1,600) dan Perlis (RM 1,627). Ini lebih rendah dari kadar penengah/ median upan bulanan negara iaitu RM 2,600.

Sebagai perbandingan, penengah/ median upah bulanan pekerja tertinggi adalah: Kuala Lumpur (RM 3,800), Selangor (RM 2,900), Pulau Pinang (RM 2,645).

7.        Di samping itu, data Jabatan Perangkaan Malaysia (DOSM) turut menunjukkan Sabah mencatatkan kadar kemiskinan mutlak dan kemiskinan tegar tertinggi di Malaysia. Ini jelas membuktikan ramai penduduk Sabah yang masih hidup di dalam penjara kemiskinan, sejak turun temurun, tanpa penyelesaian.

8.        Antara punca utama penjara kemiskinan di Sabah berpanjangan dari generasi ke generasi, ialah kegagalan Kerajaan Malaysia untuk menunaikan pembayaran penuh Geran Khas Tahunan kepada Sabah selama lebih 50 tahun, sejak 1973. Amatlah malang Sabah seolah-olah perlu merayu dan mengemis belas ehsan untuk mendapatkan geran yang sememangnya hakmilik rakyat Sabah, yang di lindungi oleh Perlembagaan Persekutuan.

9.        Di bawah Perlembagaan Persekutuan, Sabah berhak menerima Geran Khas Tahunan dari Kerajaan Malaysia, pada kadar dua perlima (40%) daripada hasil yang di perolehi oleh Kerajaan Malaysia dari Sabah.

10.      Sebagai contoh. Pada tahun 2022, Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK)/ Gross Domestic Product (GDP) Sabah adalah RM 81.9 billion. KDNK ini di hasilkan oleh sektor ekonomi Sabah yang tertumpu kepada minyak dan gas, kelapa sawit dan pelancongan.

11.      Oleh itu, dengan kiraan mudah, Geran Khas Tahunan berkenaan di anggarkan berjumlah berbillion ringgit setahun. Namun begitu, Sabah telah menerima sebahagian kecil sahaja daripada jumlah geran yang berhak di terima: RM 26.7 juta (sebelum 2020), RM 53.4 juta (2020), RM 125.6 juta (2022), RM 260 juta (2023).  

12.      Sabah amat memerlukan Geran Khas Tahunan berkenaan untuk merancakkan pembangunan sosio-ekonomi yang dapat memberi kesejahteraan serta kebahagian kepada rakyat Sabah. Seterusnya, ianya dapat menangani isu penjara kemiskinan rakyat Sabah. Sudah terlalu lama rakyat Sabah sengsara, kecewa serta cemburu melihat orang lain menikmati hasil milik rakyat Sabah.

13.      Berdepan dengan pelbagai cabaran sosio-ekonomi, pada Mac 2021, Kerajaan Sabah telah melancarkan Pelan Pembangunan Negeri Sabah Maju Jaya (SMJ) 2021 – 2025. Ianya mengariskan perancangan untuk merancakkan pertumbuhan sektor ekonomi utama Sabah, serta pembangunan modal insan.

                                        Sumber: Laman sesawang Sabah Maju Jaya: https://smj.sabah.gov.my/

14.      Dalam tempoh yang singkat, agenda Sabah Maju Jaya (SMJ) telah mula menampakkan kejayaan awal yang memberangsangkan. Ini termasuklah:

• pelaburan: jumlah pelaburan besar yang menyediakan ribuan peluang pekerjaan

• rizab kewangan: berjumlah hampir RM 7 billion, antara tertinggi di Malaysia

• belanjawan: belanjawan tahunan lebihan/ surplus budget yang terbesar sejak Merdeka

• perdagangan: nilai perdagangan luar negeri tertinggi dalam sejarah Sabah

15.      Kejayaan awal ini meletakkan Sabah di atas landasan serta trajektori menuju wilayah maju. Baru-baru ini, Ketua Menteri Sabah di laporkan berkata bahawa agenda Sabah Maju Jaya (SMJ) mampu menjadikan Sabah antara negeri terbaik di Malaysia dalam tempoh lima tahun. Oleh itu, Sabah berpotensi menjadi sumber enjin pertumbuhan/ growth engine yang utama untuk negara, serta pembangunan industri baru.

16.      Sebagai contoh. Pada Jun 2023, Kerajaan Sabah telah menandatangani Memorandum Persefahaman (MoU) Kajian Kebolehlaksanaan Cadangan Pembangunan Industri Angkasa di Sabah, untuk meneliti pembangunan fasiliti pelancaran angkasa/ space launching facility di Sabah. Menurut Ketua Pengarah Agensi Angkasa Malaysia (MYSA), Sabah mempunyai ciri yang sesuai untuk menyediakan perkhidmatan pelancar roket ke angkasa.

17.      Pembangunan industri aeroangkasa ini dapat melonjakkan pertumbuhan ekonomi Sabah, dan meletakkan Malaysia sebagai negara ke-9 yang memiliki fasiliti pelancaran angkasa. Rakyat Sabah dan Malaysia juga boleh memperolehi ilmu pengetahuan dan kepakaran, serta kerjaya lumayan di dalam industri aeroangkasa berteknologi tinggi.   

18.      Tambahan lagi, Sabah di jangka akan menikmati limpahan dari pembangunan ibu negara Indonesia yang baru di Nusantara, Kalimantan. Menurut laporan akhbar, pembangunan bandar Nusantara yang menelan kos sebanyak RM 128 billion, di anggarkan akan menempatkan seramai 1.9 juta orang menjelang tahun 2045.

19.      Namun begitu kejayaan awal agenda Sabah Maju Jaya (SMJ) akan terbantut sekiranya isu-isu legasi yang menghantui dan merantai Sabah tidak di selesaikan segera secara menyeluruh. Antaranya: bekalan air dan elektrik yang tidak mencukupi dan sering terganggu, mutu dan rangkaian jalan-raya yang tidak meluas, infrastruktur sekolah yang usang dan tidak lengkap.

20.      Pada masa yang sama, isu legasi utama ialah jumlah warga asing yang besar di Sabah. Data Jabatan Perangkaan Malaysia (DOSM) 2022 menunjukkan jumlah penduduk Sabah ialah 3.39 juta orang, di mana: warganegara (2.654 juta orang: 78%) dan bukan warganegara (0.736 juta orang: 22%).

Peratusan bukan warganegara ini adalah lebih dua kali ganda dari peratusan nasional (9.5%).  

21.      Malah, ada beberapa daerah di Sabah yang merekodkan peratusan bukan warganegara yang amat tinggi: Lahad Datu (33%), Tongod (35%), Beluran (47%).

Lebih mengejutkan, di Kinabatangan, majoriti (78%) penduduk adalah bukan warganegara.

22.      Isu kebanjiran warga asing, yang rata-rata tidak memiliki dokumen sah/ undocumented, sudah wujud sejak sekian lama. Pada Oktober 2022, Menteri Dalam Negeri Malaysia di laporkan berkata terdapat lebih satu juta penduduk tanpa dokumen/ undocumented di Sabah.

23.      Warga asing ini, terutamanya penduduk tanpa dokumen, menimbulkan pelbagai kesan negatif kepada Sabah. Tanpa dokumen sah, mereka tidak dapat bekerja dan mempunyai pendapatan tetap, seterusnya menyumbang kepada kadar kemiskinan yang tinggi di Sabah. Pada masa yang sama, mereka turut menjadi bebanan kepada kemudahan awam dan kewangan Sabah.

24.      Sebagai contoh. Universiti Malaysia Sabah (UMS) sering-kala mengalami gangguan bekalan air. Pengerusi Lembaga Pengarah UMS di laporkan berkata antara sebab utama masalah bekalan air di UMS ialah kewujudan koloni setinggan yang besar (anggaran 12,000 rumah) di Sepanggar. Adalah di anggarkan koloni setinggan berkenaan melibatkan kecurian air kira-kira 18 juta liter sehari. Kecurian ini juga menyebabkan kerajaan Sabah mengalami kerugian kutipan hasil air.

25.      Di samping itu, pada awal April 2024, semasa Persidangan Dewan Negara, Timbalan Menteri Kesihatan Malaysia telah menyatakan jumlah tunggakan bil perubatan oleh warga asing di fasiliti kesihatan kerajaan ialah RM 40 juta, sehingga tahun 2023. Beliau turut menyatakan bahawa Sabah telah mencatatkan jumlah tunggakan bil rawatan warga asing tertinggi di Malaysia.

26.      Penyelesaian isu-isu legasi berkenaan sudah pasti akan memerlukan dana yang amat besar, dan akan mengambil masa yang lama. Ianya juga memerlukan political will untuk memperbetulkan kesilapan terdahulu. Tidak adil bagi rakyat Sabah untuk terus menunggu bagi menikmati kualiti hidup yang lebih baik serta masa depan yang lebih cerah.

27.      Sebagaimana yang telah di war-warkan, sistem PADU di jangka akan membolehkan Kerajaan Malaysia mengoptimumkan perbelanjaan dan mengurangkan pembaziran serta ketirisan. Malah, program bantuan Kerajaan Malaysia dapat di salurkan kepada rakyat secara lebih bersasar dan tersusun.

28.      Justeru itu, sebarang penjimatan perbelanjaan yang di hasilkan oleh sistem PADU wajar di salurkan oleh Kerajaan Malaysia kepada Sabah sebagai keutamaan tertinggi/ top priority. Dana penjimatan berkenaan boleh di guna-pakai untuk empat perkara utama:

• Geran Khas Tahunan: pembayaran penuh Geran Khas Tahunan kepada Sabah, demi mematuhi Perlembagaan Persekutuan

• Infrastruktur awam: membina serta menambah-baik infrastruktur awam di seluruh Sabah seperti air, elektrik, jalan-raya dan sekolah, selari dengan pelaksanaan agenda Sabah Maju Jaya (SMJ)

• Kemiskinan: menambah serta memperluas program pemerkasaan sosial/ social empowerment menerusi aktiviti latihan kemahiran up-skilling dan re-skilling, serta keusahawanan. Dengan itu, lebih ramai rakyat Sabah boleh terlibat di dalam agenda pembangunan dan memperolehi pendapatan yang lebih tinggi

• Warga asing: mengandakan usaha untuk menangani kebanjiran penduduk bukan warganegara di Sabah, terutamanya penduduk tanpa dokumen, serta meningkatkan keselamatan sempadan Sabah

29.      Hakikatnya, selama berdekad-dekad, Sabah terpinggir dan ketinggalan dari arus pembangunan negara. Sepanjang tempoh tersebut, Sabah telah banyak menyumbang kepada pembangunan negara, serta senantiasa menghormati kerjasama dan perpaduan nasional. Justeru itu, sumbangan dan kesetiaan Sabah wajar di hargai dan di balas setimpalnya.

30.      Not a penny more, not a penny less.

KUALA LUMPUR: Pembangunan dalam teknologi angkasa berlangsung dengan pantas dan banyak negara pada hari ini mengambil peluang untuk menjadi sebahagian daripadanya.

Malaysia juga tidak ketinggalan untuk menjadikan negara ini sebagai salah satu penyedia perkhidmatan tapak pelancar roket ke angkasa lepas, dengan Sabah menjadi salah satu lokasi yang sedang dilaksanakan tapak kajian kebolehlaksanaan.

Ketua Pengarah Agensi Angkasa Malaysia (MYSA), Azlikamil Napiah berkata adalah penting merakyatkan teknologi angkasa di negara ini, terutama dalam aspek manfaat teknologi dan pembangunan kepakaran tempatan, selain pemahaman serta penguasaan masyarakat Sabah terhadap ilmu teknologi angkasa lepas.

Menyediakan ilmu dan teknologi angkasa lepas

Secara teknikalnya Sabah mempunyai ciri-ciri yang bersesuaian untuk dijadikan lokasi  ke-16 di dunia yang memiliki kemudahan pelancaran ke angkasa lepas.

Ujar Azlikamil, rakyat Sabah berpotensi memperolehi manfaat dan kelebihan jangka masa panjang sekiranya pembangunan teknologi angkasa di Sabah berjaya dilaksanakan, apatah lagi inisiatif seumpama ini dapat menarik minat pelabur asing yang melihat potensi membangunkan Sabah.

Secara tidak langsung pendekatan ini juga akan memajukan Malaysia sebagai negara ke-9 mempunyai kemudahan pelancar angkasa lepas.

“… cabaran kepada masyarakat di Sabah, bagaimana untuk memahami manfaat dan menerima kepentingan serta kelebihan menguasai teknologi ini (pembangunan tapak pelancar roket). Kepantasan kemajuan teknologi angkasa juga menjadi sebahagian cabaran kepada kita dalam meneroka dan menguasai teknologi angkasa ini yang semakin canggih.

“Kita akui harus melalui cabaran-cabaran ini sekiranya ingin melihat sektor angkasa menjadi salah satu penyumbang ekonomi baharu kepada negara di masa hadapan, disamping berpeluang memiliki kepakaran tempatan seperti negara-negara maju Jepun, AS, China, dan India. Justeru, kita perlu mulakan usaha ini dari sekarang, khususnya dari segi mendidik kesedaran dan penguasaan serta penyampaian ilmu berkaitan angkasa,” katanya dalam wawancara khas bersama Sabah Media baru-baru ini.

Kesesuaian Sabah Berbanding Negeri-negeri Lain

Kementerian Sains, Teknologi dan Inovasi pada tahun lalu telah melancarkan garis panduan mengenai kebolehlaksanaan pembangunan tapak pelancaran ke angkasa lepas dan memberikan tempoh kurang setahun kepada semua pihak yang berminat untuk menyediakan laporan berkenaan.

Usaha ini amat penting dalam menjadikan Malaysia untuk mempunyai tapak pelancaran roket sebelum tahun 2030.

Azlikamil, ketika memperincikan sebahagian aspek kesesuaian Sabah sebagai tapak pelancar roket ke angkasa memberitahu negeri ini mempunyai persamaan geografi seperti di Kourou, France Guiana, iaitu salah satu lokasi di dunia yang menyediakan perkhidmatan pelancar roket.

“Secara asasnya Sabah bersesuaian. Ada beberapa aspek yang membantu antaranya kedudukan geografi, di mana Sabah terletak di Kawasan garisan Khatulistiwa. Kedudukan ini mempunyai potensi tinggi untuk diwujudkan perkhidmatan tapak pelancar roket ke angkasa lepas yang menawarkan tempoh singkat ke angkasa lepas serta kos yang lebih efektif.

“Asas muka bumi Sabah juga antara faktornya, di mana kedudukan negeri ini menghadap lautan terbuka seperti Laut Pasifik, yang mana kebanyakan perkhidmatan pelancar roket di luar negara berada berhampiran kawasan laut terbuka untuk mengurangkan risiko kepada manusia dan alam sekitar,” katanya.

Menurut Azlikamil lagi, adalah penting untuk memilih lokasi tapak yang kurang kepadatan penduduk dan pembangunan di persekitarannya untuk mengurangkan risiko operasi.

“Seterusnya kesesuaian jenis batuan asas atau bedrock. Seperti contoh batuan asas yang paling sesuai sebagai tapak pelancaran adalah batuan granite. Sabah mempunyai ciri-ciri litologi atau jenis-jenis batuan yang agak sesuai bagi tujuan penyediaan kekuatan tapak pelancaran di beberapa kawasan tertentu.

“Jika kita nak buat perbandingan asas, kawasan di Sabah mempunyai ciri-ciri yang sama seperti kawasan tapak pelancar roket yang ada di Kourou, France Guiana.

“Ada beberapa jenis kaedah atau teknologi pelancaran roket di seluruh dunia seperti pelancaran darat, laut, dan sub-orbit. Sungguhpun begitu, mengambil kira kesesuaian persekitaran di Sabah, ia berpotensi untuk dibangunkan tapak pelancar roket dari darat,” katanya.

• Jamawi puas hati kemajuan projek agensi MAFFI di Tuaran
• 14 warga asing dipenjara, didenda langgar Akta Imigresen
• Lelaki dipenjara lapan tahun cuba bunuh remaja perempuan
• Sambutan HKHS 2026 semarak semangat patriotisme, perkukuh perpaduan rakyat Sabah
• Stadium Likas sekali lagi jadi tuan rumah AFC Women’s Champions League 2026

Ambil Peluang, Jana Ekonomi Negeri, Malaysia

Ramai yang mungkin tidak tahu bahawa kemajuan dalam bidang angkasa lepas menjanjikan pulangan lumayan, bukan sahaja buat penduduk setempat, begitu juga dalam aspek ekonomi negara. Ini seiring dengan perkembangan pesat ekonomi baru dunia yang berasaskan angkasa.

Generasi muda di Malaysia perlu mengambil peluang keemasan ini untuk turut menerokai dan menguasai  kemajuan teknologi angkasa lepas yang lebih terbuka pada masakini.

“Kemajuan teknologi pelancar amat pantas. Jika hari ini kita dapati Space X telahpun berjaya membina pelancar roket yang boleh digunakan semula, walaupun ia belum mencapai tahap kematangan.

Baca juga :- https://sabahmedia.com/2024/04/05/aspek-ekonomi-pelancongan-sabah-berkembang-menguntungkan-rakyat-dengan-pembinaan-tapak-pelancar-angkasa-lepas/

“Hakikatnya pada hari ini permintaan terhadap perkhidmatan pelancaran roket di seluruh dunia adalah sangat tinggi. Dalam tempoh seminggu di seluruh dunia, tidak kurang dari dua pelancaran roket ke angkasa lepas dilaksanakan. Bermakna dalam tempoh setahun ianya mampu mencecah hingga ratusan aktiviti pelancaran.

“Jadi ini adalah cabaran baharu kepada penyedia tapak pelancar roket di seluruh dunia. Bukan sahaja kerana kemajuan teknologi, tetapi faktor pemintaan yang cukup tinggi,” katanya lagi.

KOTA KINABALU: The Sabah Young Leaders of Business & Industry (SYBIL) will present several proposals to the state government, particularly on improving the economy and advancing the development of the state of Sabah.

Accordingly, a program has been organized which is a Network and Industry Workshop session attended by 100 talented young entrepreneurs from Sabah who are industry leaders and professionals from various sectors in the state.

Ar. Chan Lik San, one of the organizers of the program, stated that the workshop gathered 100 capable young entrepreneurs to share ideas and proposals aimed at developing the state of Sabah.

“The workshop is conducted for us to share ideas on how to help improve Sabah’s economy across various sectors and industries.

“Our hope is to launch a weekly column so we can identify leaders in various industries to write articles about their proposals on how Sabah’s development can be enhanced. That’s our hope in organizing the workshop today.

“I hope that what we discuss here will be included in proposals with different policies and then presented to the state government,” he said when met by Sabah Media during the workshop session held here yesterday.

Meanwhile, the Chief Communications Officer of Invest Sabah Berhad, Datin Nirvana Jalil Ghani, said that their agency’s role is to attract investors to Sabah, especially in terms of helping to develop Sabah’s infrastructure.

She said, not only infrastructure but also enhancing the economy in the human capital development sector, such as creating job opportunities through the tourism industry, among others.

“I believe Sabah is now more aggressive than before. We are very fortunate now under the Sabah Maju Jaya (SMJ) plan, which is very focused on the goal of developing this state.

“Therefore, whatever assistance we can provide, we will promote foreign and domestic investors from various industries to invest in this state,” she said.

Nirvana said that recently Sabah has received significant investment from the SBH Kibing Solar industry, which requires about 5,000 job opportunities.

“In addition, some of their workers from Sabah have the opportunity to receive training abroad, so we cooperate with them.

“Therefore, why we are present at this SYBIL program is because we believe young entrepreneurs are the source, so we want to help as many young entrepreneurs in this state as possible.

“We want to see more successful young entrepreneurs contributing to Sabah and also how to promote Sabah’s children abroad to learn skills and return as skilled labor in Sabah.

“In addition, we can also expand their businesses internationally,” Nirvana said.

For the Deputy President of the Sabah Oil & Gas Service Council (SOGSC), Jesselton Jason, he said that their target is to develop more oil and gas industries in Sabah.

“Various initiatives have been implemented to develop oil and gas companies in Sabah.
What I see before, the participation in oil and gas in Sabah last year when we started collaborating with the state government, the participation of its members was actually very low, less than 10 percent, and this year we see contract participation of more than 18 percent and almost reaching the 20 percent target now.

“We hope that this year the number will increase, thus helping to boost Sabah’s economy,” he said.

Through SYBIL, Jesselton said they want to provide more exposure to young entrepreneurs about the very high oil and gas market, so they need more effort from the technical marketing aspect.

“Through SYBIL, I hope this matter can be highlighted from the technical market aspect and ensure that it can enhance competition from all oil and gas markets in this state.

Meanwhile, Assistant Director (Strategic Planning of the Sabah Energy Commission), Wilfred Linggu, said their proposal from the aspect of renewable energy is an alternative energy method for electricity generation besides benefiting users, it also preserves the environment.

“Renewable energy is an option for generating low-carbon energy that can also be adopted and implemented effectively in line with our country’s aspirations.

“The current situation in Sabah is that more than 80 percent of our electricity generation uses natural gas, so it is time for us to switch to renewable energy such as solar, wind, hydro, biomass, and geothermal.

“In line with the country’s aspirations, we are slowly transitioning from oil to natural gas to renewable energy.

“This potential is in line with the Sabah Energy Roadmap and Masterplan 2040 (SE-RAMP 2040) launched by the Chief Minister Datuk Seri Hajiji Noor.

“Therefore, the target by 2030 is at least 50 percent of the mixed energy comes from renewable energy, and by 2050, it reaches 80 percent.

“At the same time, it can also achieve the country’s aspiration of Net Zero Carbon by 2050,” he explained.

According to Wilfred, SYBIL is an excellent platform for discussing and sharing ideas to develop Sabah.

“We can gather all successful entrepreneurs from the younger generation to come up with ideas to develop Sabah,” he said.

Also present was the President of SYBIL, Ar. James Wong, and deputy president, Datuk Jade Koh. Members of the organizing committee Ar. Chan Lik San, Adam Wong, Gordon Pan and Dr Jeremy Lee were also present in the program.

Oleh Muda Muhammad

Selama 2 tahun 9 bulan, ekonomi negeri Sabah berada dalam keadaan yang suram dan terkeluar daripada landasan sebenar. Kepimpinan kerajaan negeri pada masa itu meletakkan Sabah pada kedudukan yang terendah di antara semua negeri di Malaysia daripada segi pertumbuhan ekonomi.

Keadaan berubah, bila kerajaan bertukar dan diambil alih oleh Datuk Seri Hajiji, Ketua Menteri Sabah yang telah memperkenalkan pelan Sabah Maju Jaya (Sabah Maju Jaya). Selepas sahaja dua tahun, impak daripada pelan SMJ ini sudah nampak hasilnya.

Sejumlah 29 MOU, MOA dan perjanjian pajakan tanah ditandatangani oleh Kerajaan Negeri Sabah melibatkan nilai pelaburan keseluruhan sejumlah RM56 billion. Bukan itu sahaja, pelaburan domestik yang dibawa masuk ke Sabah juga tinggi, bernilai RM13.22 billion sepanjang dua tahun perlaksanaan SMJ.

Kutipan hasil negeri pada tahun 2021 telah meningkat kepada RM5.449 bilion, iaitu peningkatan sebanyak 51.74%. Seterusnya pada tahun 2022, hasil negeri yang dikutip mencecah RM6.96 bilion iaitu peningkatan sebanyak 27.75%. Ekonomi negeri Sabah berada kembali di landasan yang betul dan tepat.

Pelaburan SBH Kibing Solar New Materials bernilai RM2 billion di Sabah

Menerusi pelan SMJ, tiga pelaburan besar bernilai RM6.9 bilion telah dibawa masuk ke negeri Sabah. Paling besar adalah syarikat SK Nexilis (M) Sdn. Bhd dari Korea Selatan yang membuat pelaburan bernilai RM4.28 billion. SK Nexilis membina kilang kerajang tembaga di Taman Perindustrian Kota Kinabalu (KKIP).

Kedua, pelaburan daripada syarikat SBH Kibing Solar New Materials (M) Sdn. Bhd. Bernilai RM2 billion. SBH Kibing akan membina kilang pembuatan kaca panel solar dan pemprosesan pasir. Ketiga, pelaburan daripada syarikat Linaco Group di daerah Paitan yang bernilai RM620 juta.

Ketiga-tiga pelaburan ini secara keseluruhannya menyediakan sebanyak 12,750 peluang pekerjaan kepada rakyat negeri Sabah. Ini satu usaha yang baik dan tepat dilakukan oleh kerajaan negeri Sabah bagi meletakkan semula ekonomi Sabah pada kedudukan yang tepat dan betul.

Beza orang yang benar-benar bekerja dengan mereka yang suka memakai poster diri sendiri bila datang musim berkempen. Kerajaan Negeri Sabah di bawah kepimpinan Datuk Seri Hajiji juga telah berjaya memuktamadkan satu lagi pencapaian berimpak tinggi bila termetrainya Perjanjian Kerjasama Komersil (Commercial Collaboration Agreement, CCA) dengan syarikat minyak dan gas negara, Petroliam Nasional Berhad (PETRONAS).

Kolaborasi ini dijalinkan atas prinsip Greater Say, Greater Participation, Greater Revenue. Melalui kolaborasi ini, negeri Sabah akan mendapatkan perkongsian hasil berkaitan minyak dan gas yang lebih besar (greater revenue sharing), penyertaan dan penguasaan yang lebih besar dalam hal-hal minyak dan gas (greater participation and greater say), di bawah satu (1) rangka kerja perundingan (consultative framework) komersial bersama dengan PETRONAS sambal memastikan negeri Sabah mengekalkan hak perundangannya selaras dengan Perjanjian Malaysia 1963.

Semua pelaburan yang dibawa ini telah membuka ruang dan peluang kepada 5,381 pekerjaan baharu kepada rakyat negeri Sabah. Sudah tentu bila rakyat Sabah ada pekerjaan dan pendapatan, ianya akan menyumbang kepada kesejahteraaan dan kebahagiaan isi rumah seluruh rakyat Sabah.

SMJ adalah pelan ekonomi yang baik bukan setakat untuk dua atau tiga tahun sahaja. SMJ perlu diteruskan bagi jangka masa yang lebih panjang demi kemakmuran ekonomi negeri Sabah.

Cukup-cukuplah membuat percaturan untuk menukar-nukar kepimpinan atas dasar emosi semata-mata. Jika datang yang baharu, belum tentu lagi bagaimana. Elok dikekalkan kerajaan sedia ada dengan diteruskan dasar-dasar yang baik yang sedang dilaksanakan sekarang.

KOTA KINABALU: Pengerusi Gabungan Rakyat Sabah (GRS) merangkap Ketua Menteri Datuk Seri Hajiji Noor menghadiri Majlis Berbuka Puasa bersama Ahli Majlis Tertinggi GRS di Pusat Konvensyen Antarabangsa Sabah (SICC) di sini, hari ini.

Hadir sama ialah Timbalan-Timbalan Pengerusi Datuk Seri Dr Jeffrey Kitingan, Datuk Seri Dr Joachim Gunsalam mewakili Datuk Seri Dr Maximus Ongkili,
Datuk Yong Teck Lee, Tan Sri Pandikar Amin Mulia, Setiausaha Agung Datuk Seri
Masidi Manjun dan ahli-ahli majlis tertinggi serta ketua-ketua komponen GRS.

KOTA KINABALU: Ketua Menteri, Datuk Seri Hajiji Noor menerima kunjungan hormat daripada Menteri Besar Perak, Dato’ Saarani Mohamad di pejabatnya di Menara Kinabalu pada Selasa.

Saarani berada di Sabah bagi menghadiri program Perak Sejahtera 2023: State Leadership Retreat 2024 yang diadakan di Kota Kinabalu pada 5 hingga 6 Mac 2024.
Rombongan Saarani terdiri daripada Setiausaha Kerajaan Negeri Perak, Dato’ Ahmad Suaidi Abdul Rahim, Penasihat Undang-Undang Negeri Perak, Dato’ Azmir Shah Zainal Abidin, Pegawai Kewangan Negeri Perak, Dato’ Mohd Zaki Mahyudin dan Exco-Exco Kerajaan Negeri Perak.

Turut hadir ialah Timbalan Ketua Menteri II/ Menteri Kerajaan Tempatan dan Perumahan Negeri, Datuk Seri Dr. Joachim Gunsalam, Menteri Kewangan Negeri, Datuk Seri Masidi Manjun, Setiausaha Kerajaan Negeri, Datuk Seri Safar Untong dan Peguam Besar Negeri Sabah, Datuk Nor Asiah Mohd Yusof.

KUALA LUMPUR: Ketua Menteri Sabah, Datuk Seri Hajiji Noor merakamkan ucapan takziah kepada seluruh ahli keluarga bekas Yang di-Pertua Negeri Sarawak, Tun Abdul Taib Mahmud yang meninggal dunia di Kuala Lumpur, pagi tadi.

Hajiji menyifatkan Tun Abdul Taib yang juga bekas Ketua Menteri Sarawak, sebagai seorang tokoh yang banyak berjasa untuk rakyat Sarawak dan pembangunan negeri
itu.

“Takziah kepada keluarga Allahyarham dan semoga Allah SWT mencucuri rahmat ke atas roh Allahyarham.

“Jasa beliau kepada Sarawak amat besar dan ini adalah satu kehilangan besar kepada rakyat dan negeri Sarawak,” katanya dalam satu kenyataannya di sini hari ini.

KOTA KINABALU: Ketua Menteri, Datuk Seri Hajiji Noor telah dianugerahkan pangkat Brigedier Jeneral (Kehormat) dan dilantik sebagai Penaung Jawatankuasa Pendukung Askar Wataniah (JAKPAW) Negeri Sabah.

Upacara Pemakaian Pangkat Pegawai Tauliah Kehormat Askar Wataniah telah disempurnakan oleh Menteri Pertahanan, Datuk Seri Mohamed Khaled Nordin dan Panglima Tentera Darat, Jeneral Tan Sri Dato’ Muhammad Harizuddeain Jantan di pejabat Ketua Menteri di Menara Kinabalu pada Khamis.

Seri Paduka Baginda Yang Di-Pertuan Agong telah memperkenankan syor Majlis Angkatan Tentera (MAT) Ke-592 bagi penganugerahan pangkat tauliah kehormat Askar Wataniah kepada Hajiji.

Turut hadir Setiausaha Kerajaan Negeri, Datuk Seri Sr Safar Untong, Ketua Setiausaha Kementerian Pertahanan, Datuk Seri Isham Ishak dan Panglima Pemerintah Medan Timur Tentera Darat, Leftenan Jeneral Datuk Mohd Sofi Md. Lepi.