KUALA LUMPUR, 28 Julai 2026 – Penguasaan syarikat berkaitan kerajaan (GLC) dan syarikat pelaburan berkaitan kerajaan (GLIC) dalam sektor strategik Malaysia berpotensi mewujudkan persaingan tidak seimbang, sekali gus mengehadkan perkembangan firma swasta dan menjejaskan produktiviti negara.
Menurut laporan OECD Economic Surveys: Malaysia 2026, GLC dan GLIC terus memainkan peranan besar dalam ekonomi, termasuk melalui penglibatan dalam sektor strategik, perolehan kerajaan dan pembiayaan.
Pertubuhan Kerjasama dan Pembangunan Ekonomi (OECD) mengakui bahawa institusi tersebut mempunyai peranan penting dalam pembangunan negara. Namun, kelebihan tertentu yang dinikmati firma berkaitan kerajaan boleh menyebabkan syarikat swasta tidak dapat bersaing pada kedudukan yang sama.
Dikaitkan dengan legasi Dasar Ekonomi Baru
OECD mengaitkan kedudukan dominan GLC dengan legasi Dasar Ekonomi Baru yang diperkenalkan pada 1971 bagi membasmi kemiskinan, menyusun semula masyarakat dan memperluas penyertaan ekonomi Bumiputera.
Walaupun dasar itu membantu meningkatkan penyertaan Bumiputera dalam ekonomi, OECD berpandangan bahawa pendekatan berasaskan pemilikan, kuota dan layanan keutamaan turut mengukuhkan kedudukan syarikat berkaitan kerajaan dalam beberapa industri.
Bagi mewujudkan persekitaran perniagaan yang lebih dinamik, OECD mengesyorkan Malaysia melaksanakan prinsip neutraliti persaingan.
Melalui prinsip tersebut, GLC perlu bersaing dengan syarikat swasta berdasarkan syarat yang sama, khususnya dalam akses kepada pembiayaan dan peluang perolehan kerajaan.
Kerangka persaingan perlu diperbaiki
Penilaian OECD menunjukkan Malaysia mencatat skor 2.7 bagi subindikator berkaitan skop dan tadbir urus perusahaan milik kerajaan, berbanding purata OECD sebanyak 1.2.
Skor Malaysia juga lebih tinggi daripada Indonesia, Thailand dan Filipina. Skor lebih tinggi menunjukkan terdapat ruang besar untuk menjadikan kerangka kawal selia negara lebih mesra persaingan.
OECD mencadangkan pengecualian umum yang memberikan kelebihan kepada GLC dikaji semula. Kuasa Suruhanjaya Persaingan Malaysia juga perlu diperkukuh supaya tindakan lebih berkesan dapat diambil terhadap kartel, monopoli dan amalan yang menghalang persaingan.
Pelantikan politik dibangkitkan
Selain persaingan, OECD turut membangkitkan kelemahan tadbir urus dalam sebahagian GLC.
Walaupun kerajaan telah menyatakan komitmen untuk memperkukuh tadbir urus melalui Rancangan Malaysia Ke-12 dan Ke-13, OECD menyatakan bahawa pelantikan politik dan proses membuat keputusan yang kurang telus masih berlaku.
Dengan merujuk kepada laporan Ketua Audit Negara, OECD berkata terdapat keputusan strategik tertentu, termasuk pelaburan besar dan perolehan, yang dibuat tanpa kelulusan lembaga pengarah secara sewajarnya.
Pelaporan kewangan yang kurang telus dan pengurusan risiko yang lemah boleh menjejaskan akauntabiliti, meningkatkan risiko kerugian serta mengurangkan keyakinan pelabur.
Bagi mengatasi masalah itu, OECD mencadangkan pelantikan ahli lembaga GLC dibuat berdasarkan merit dan kelayakan profesional.
Tempoh bertenang turut disarankan sebelum bekas ahli politik atau pegawai kanan dibenarkan menyertai lembaga GLC. Keputusan berkaitan kewangan dan perolehan juga perlu didedahkan dengan lebih jelas serta tertakluk kepada pengawasan lembaga yang berkesan.
Sebanyak 325 program bantuan PMKS
Laporan itu turut mengetengahkan masalah pertindihan bantuan kepada perusahaan mikro, kecil dan sederhana (PMKS).
Pada 2024, sebanyak 325 program pembangunan keusahawanan dan PMKS dilaksanakan oleh 14 kementerian persekutuan, lebih 50 agensi dan kesemua 13 kerajaan negeri.
Walaupun jumlah tersebut menunjukkan komitmen kerajaan membantu perniagaan kecil, pelaksanaan melalui terlalu banyak kementerian dan agensi telah menyebabkan pertindihan, duplikasi dan kerumitan pentadbiran.
Keadaan itu menyukarkan usahawan mengenal pasti bantuan yang sesuai, meningkatkan kos pentadbiran dan menyebabkan keberkesanan sesetengah program sukar dinilai.
OECD mengesyorkan program yang bertindih digabungkan dan diselaraskan. Bantuan kerajaan pula perlu dinilai berdasarkan pencapaian yang boleh diukur seperti peningkatan produktiviti, inovasi, pendigitalan dan keupayaan mengeksport.
Bukan cadangan menghapuskan GLC
Cadangan OECD tidak bermaksud GLC dan GLIC perlu dihapuskan atau peranan kerajaan dalam ekonomi ditamatkan.
Sebaliknya, tumpuan OECD adalah untuk memastikan institusi tersebut beroperasi secara profesional, telus dan bertanggungjawab serta tidak menerima kelebihan yang menjejaskan persaingan.
GLC masih boleh memainkan peranan dalam pembangunan infrastruktur, sektor strategik dan pelaksanaan dasar nasional. Namun, mandat komersial dan sosialnya perlu dinyatakan dengan jelas, manakala prestasi serta penggunaan dana awam hendaklah dinilai secara telus.
Pembaharuan tersebut penting untuk membina sektor swasta yang lebih dinamik, meningkatkan keyakinan pelabur dan mempercepat pertumbuhan produktiviti Malaysia.
Sumber: OECD Economic Surveys: Malaysia 2026, Bab 3 mengenai produktiviti, persaingan dan tadbir urus.
